Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
1GMB939GIDA TOKSİKOLOJİSİ3+0+03624.11.2025

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Doktora
Bölümü / Programı Gıda Mühendisliği Doktora
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, öğrencilerin gıdalarda bulunabilen doğal, kimyasal ve biyolojik toksinlerin yapıları, oluşum mekanizmaları ve insan sağlığı üzerindeki etkilerini bilimsel temelde kavramalarını sağlamaktır. Ayrıca toksinlerin gıdalara bulaşma yolları, maruziyet riskleri ve bunların kontrol altına alınması için uygulanabilecek önleme ve azaltma stratejileri detaylı olarak ele alınmaktadır. Ders kapsamında öğrenciler; gıda katkı maddelerinin kullanım amaçları, toksikolojik açıdan değerlendirilmesi, yasal düzenlemeler ve güvenli tüketim ilkeleri hakkında da bilgilendirilecektir. Böylece öğrencilerin gıda güvenliği risklerini tanımlama, değerlendirme ve yönetme konusunda yetkinlik kazanmaları hedeflenmektedir.
Dersin İçeriği Bu ders, gıdalarda bulunabilen doğal, kimyasal ve biyolojik kökenli toksik bileşenlerin yapısını, oluşum mekanizmalarını, toksisite türlerini ve insan sağlığı üzerindeki etkilerini kapsamlı şekilde ele almaktadır. Ders kapsamında; toksikolojik temel kavramlar, toksinlerin metabolizması, doz–yanıt ilişkisi, maruziyet değerlendirmesi ve risk analizinin bileşenleri detaylandırılmaktadır.

Doğal toksinler (mikotoksinler, toksik bitkisel bileşikler, deniz ürünleri toksinleri), çevresel kontaminantlar (ağır metaller, pestisitler, endokrin bozucular), işleme kaynaklı toksinler (akrilamid, furan, PAH’lar, nitrozaminler) ve paketleme kaynaklı kimyasal riskler dersin temel içerik başlıklarını oluşturmaktadır.

Ayrıca toksinlerin gıdalara bulaşma yolları, kontaminasyonun tespiti, analitik değerlendirme yöntemleri, toksinlerin oluşumunu azaltma/önleme stratejileri ve gıda güvenliği yönetim sistemleri incelenmektedir. Gıda katkı maddelerinin toksikolojik yönleri, yasal düzenlemeler, kabul edilebilir günlük alım (ADI) değerleri, akut ve kronik toksisite değerlendirmeleri de ders kapsamında ele alınmaktadır.

Bu ders, öğrencilere gıda kaynaklı toksik riskleri tanımlama, toksikolojik verileri yorumlama, risk değerlendirme süreçlerini uygulama ve gıda güvenliği açısından koruyucu stratejiler geliştirme becerisi kazandırmayı hedeflemektedir.
Dersin Yöntem ve Teknikleri
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Dr. Öğr. Üyesi Kurban YAŞAR kurbanyasar@osmaniye.edu.tr
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Klaassen, C. D. (Ed.). (2023). Casarett & Doull’s Toxicology: The Basic Science of Poisons (10th ed.). McGraw-Hill Education.
Ders Notları agchi, D., & Swaroop, A. (Eds.). (2016). Food toxicology. CRC Press.

Ders Yapısı
Mühendislik Bilimleri %30
Fen Bilimleri %40
Sağlık Bilimleri %30

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 30
Ödev 1 % 20
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 50
Toplam :
3
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 6 15 90
Ödevler 6 15 90
Ara Sınavlar 1 2 2
Proje 3 3 9
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 6 191

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Gıdalarda doğal olarak bulunan veya kontaminasyon yoluyla oluşan toksik maddelerin yapısını, oluşum mekanizmalarını ve toksik etkilerini açıklar.
2 Gıdalardaki toksinlerin sağlık üzerine akut ve kronik etkilerini değerlendirir.
3 Gıdalara toksik madde bulaşma yollarını analiz eder ve risk faktörlerini belirler.
4 Gıda toksinlerinin önlenmesi ve azaltılması için kullanılan kontrol yöntemlerini, proses uygulamalarını ve yasal düzenlemeleri açıklar.
5 Gıda katkı maddelerinin güvenilirlik kriterlerini, toksikolojik değerlendirme süreçlerini ve kabul edilebilir günlük alım (ADI) kavramını açıklar.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Gıda Toksikolojisine Giriş
2 Toksikokinetik ve Toksikodinamik
3 Gıdalarda Doğal Toksinler
4 Mikotoksinler
5 Deniz Ürünleri Toksinleri
6 Gıdalarda Kimyasal Kontaminantlar
7 İşleme Kaynaklı Toksik Maddeler
8 Gıda Katkı Maddeleri ve Güvenilirlik Değerlendirme
9 Gıda Ambalajlarından Kaynaklanan Kimyasal Migrasyon
10 Çevresel Kirleticiler ve Gıdalara Bulaşma
11 Toksinlerin İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri
12 Gıda Toksinlerinin Analiz Yöntemleri
13 Risk Analizi ve Yönetimi
14 Güncel Konular ve Vaka Analizleri

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11
Tüm 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5
Ö1 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5
Ö2 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5
Ö3 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5
Ö4 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5
Ö5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=241698&lang=tr