Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
2GMB826DENEYSEL EKMEKCİLİK3+0+03601.12.2025

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Yüksek Lisans
Bölümü / Programı Gıda Mühendisliği Tezli Yüksek Lisans
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Deneysel Ekmekçilik dersinin amacı, yüksek lisans öğrencilerine ekmek üretim süreçlerini (yoğurma, fermantasyon, şekillendirme, pişirme) laboratuvar ortamında deneysel olarak uygulama becerisi kazandırmak; un ve diğer hammadde özellikleri ile proses parametrelerinin ekmek kalitesi üzerindeki etkilerini araştırma imkânı tanımaktır.
Dersin İçeriği 1. Ekmekçilik temelleri: ekmek tarihçesi, hamurun bileşenleri (un, su, maya, tuz)
2. Un kalitesi: fiziksel, kimyasal ve biyokimyasal özellikler
3. Katkı maddeleri: enzimler, oksidanlar, hamur geliştiriciler, raf ömrü artırıcılar
4. Yoğurma teknikleri: farklı karıştırıcı tipleri ve etkileri
5. Fermantasyon: maya tipleri, ekşi maya, sıcaklık ve sürenin etkisi
6. Şekillendirme ve dinlendirme
7. Pişirme: fırın tipleri, sıcaklık profili, buhar
8. Hatalar ve kusurlar: hamur çatlaması, gözenek yapısı, gövde vs.
9. Bayatlama / raf ömrü: retrogradasyon mekanizmaları
10. Kalite analizleri: hacim, gözenek yapısı, duyusal analiz
11. Endüstriyel ve pilot ölçek: laboratuvardan pilot fırına geçiş
12. Deney tasarımı: faktöryel deneyler, parametre optimizasyonu
13. Veri analizi ve istatistik: sonuçların değerlendirilmesi
14. Proje çalışması: öğrenci projeleri ve sunum
Dersin Yöntem ve Teknikleri
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Prof. Dr. Halef Dizlek hdizlek@osmaniye.edu.tr
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Talay, M., 1997. Ekmek Bilimi ve Teknolojisi. Ray Filmcilik Matbaacılık, İstanbul, 120s.
Pomeranz, Y., 1987. Modern Cereal Science and Technology. VCH Publishers, Inc., Washington, USA, 486p.
Ders Notları Talay, M., 1997. Ekmek Bilimi ve Teknolojisi. Ray Filmcilik Matbaacılık,
İstanbul, 120s.
Pomeranz, Y., 1987. Modern Cereal Science and Technology. VCH Publishers,
Inc., Washington, USA, 486p.

Ders Yapısı
Matematik ve Temel Bilimler %20
Mühendislik Bilimleri %20
Mühendislik Tasarımı %15
Fen Bilimleri %25
Alan Bilgisi %20

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ödev 1 % 15
Uygulama 2 % 20
Proje 1 % 15
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 50
Toplam :
5
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 2 10 20
Ödevler 1 12 12
Uygulama 2 15 30
Laboratuvar 2 6 12
Proje 1 15 15
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 42 42
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 6 173

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Laboratuvarda ekmek yapım süreçlerini bağımsız olarak yürütür.
2 Unun fizikokimyasal özelliklerini ölçer ve yorumlar.
3 Katkı maddeleri ve proses parametrelerinin etkilerini bilimsel olarak analiz eder.
4 Deney tasarım ilkelerini kullanarak optimizasyon çalışmaları yapar.
5 Ürünün hacim, gözenek yapısı ve duyusal özelliklerini değerlendirir.
6 Raf ömrü değişimlerini (bayatlama) laboratuvar seviyesinde inceler.
7 Laboratuvar protokolünü pilot fırın koşullarına uyarlama becerisi kazanır.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Tanışma, dersin amaçları, güvenlik kuralları, laboratuvar tanıtımı, temel ekmek bilimi
2 Unun kalite özellikleri: fiziksel ve kimyasal analiz (nem, protein, gluten, viskozite)
3 Katkı maddeleri ve işlevleri (enzimler, oksidanlar, geliştiriciler)
4 Yoğurma teknikleri ve karıştırıcıların etkisi: laboratuvar deneyi
5 Fermantasyon I: maya seçimi, ekşi maya, sıcaklık ve süre denemeleri
6 Fermantasyon II: proofing süresi, şekillendirme, dinlendirme
7 Şekillendirme ve fırına hazırlık: şekil verme, nem kontrolü
8 Pişirme teknikleri: farklı fırın tipleri, sıcaklık profili, buhar etkisi
9 Hatalar ve kusurlar: yaygın üretim problemleri (çatlama, çökmeler)
10 Bayatlama / Retrogradasyon: laboratuvar testleri ve mekanizmalar
11 Kalite analizleri I: hacim, yoğunluk, gözenek yapısı ölçümü
12 Kalite analizleri II: duyusal değerlendirme, lezzet, koku, doku
13 Deney tasarımı: parametrelerin optimizasyonu, faktöryel deney planı
14 Öğrenci proje sunumları: deney sonuçları, analiz ve tartışma
15 Dersin değerlendirilmesinin yapılması

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15
Tüm 4 3 3 3 3 3 2 3 3 4 3 3 3 3 3
Ö1 3 3 2 3 3 1 1 2 3 3 2 3 2 3 2
Ö2 3 3 4 2 2 4 2 3 2 3 3 3 3 2 4
Ö3 4 3 3 4 3 2 2 3 3 2 3 3 3 4 3
Ö4 4 3 3 4 3 3 4 2 3 4 3 3 3 3 3
Ö5 4 3 3 3 3 3 2 3 3 5 3 3 3 3 3
Ö6 4 3 3 3 3 3 2 3 3 5 2 2 2 3 3
Ö7 4 4 3 3 3 3 2 2 2 4 4 3 3 3 3

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=242089&lang=tr