Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
1FZK875Malzeme Fiziği I3+0+03618.04.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Yüksek Lisans
Bölümü / Programı Fizik Tezli Yüksek Lisans
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, öğrencilere modern fizik ve termodinamik ilkeleri ışığında malzemelerin fiziksel özelliklerini, kristal yapılarını, katılardaki kusurları, mekanik davranışların ve difüzyonun arkasındaki fiziksel mekanizmaları temel düzeyde kavratmaktır.
Dersin İçeriği Katılarda atomik yapı ve bağlar, kristalografi ve kristal sistemleri, kristal yapısındaki kusurlar, difüzyon mekanizmaları ve kinetiği, metallerin mekanik özellikleri, dislokasyonlar ve sertleşme mekanizmaları, faz diyagramları ve mikroyapısal gelişim.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Anlatım, problem çözme oturumları, ödevler ve malzeme hataları üzerine vaka analizleri.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Doç. Dr. Çağatay YAMÇIÇIER
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar 3. James F. Shackelford, Prof. Dr. Murat Baydoğan, “Mühendisler İçin Malzeme Bilimine Giriş”, 2018, Literatür Yayıncılık
1. Prof. Dr. Kaşif Onaran, “Malzeme Bilimi” İstanbul 2000, Bilim Teknik Yayınevi
2. William D. CALLISTER , Çev.Ed. Kenan Genel, “Malzeme Bilimi ve Mühendisliği “,Ankara 2015, NOBEL Akademik Yayıncılık,
Ders Notları Onaran, K. (2000). Malzeme Bilimi. İstanbul: Bilim Teknik Yayınevi.
Callister, W. D. (2015). Malzeme Bilimi ve Mühendisliği (K. Genel, Çev. Ed.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
Shackelford, J. F., & Baydoğan, M. (2018). Mühendisler İçin Malzeme Bilimine Giriş. İstanbul: Literatür Yayıncılık.

Ders Yapısı
Fen Bilimleri %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ödev 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 6 84
Ödevler 14 3 42
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 12 12
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 6 180

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Kristal yapıları, Bravais örgülerini ve bağ türlerini analiz ederek malzemenin yapısal özelliklerini tanımlar
2 Kristal kusurlarını (noktasal, çizgisel, düzlemsel) ve difüzyon mekanizmalarını fiziksel modellerle açıklar.
3 Malzemelerin mekanik ve termal özelliklerini (fononlar, ısı kapasitesi) kuantum mekaniği ve istatistiksel fizik prensipleriyle ilişkilendirir.
4 Metallerin elektriksel özelliklerini, serbest elektron modeli ve bant teorisi (Bloch teoremi) çerçevesinde değerlendirir.
5 Faz diyagramlarını yorumlayarak faz dönüşümlerinin termodinamiğini analiz eder.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Giriş: Malzeme Fiziğinin temel kavramları ve atomik yapı.
2 Kristal Yapılar: Bravais örgüleri, birim hücreler ve Miller indisleri.
3 Kristal Bağları: İyonik, kovalent, metalik, Van der Waals ve hidrojen bağları.
4 Kristal Kusurları I: Noktasal kusurlar ve denge konsantrasyonları.
5 Kristal Kusurları II: Dislokasyonlar (Çizgisel kusurlar) ve mekanik özelliklere etkileri.
6 Katılarda Difüzyon: Fick yasaları ve atomik difüzyon mekanizmaları.
7 Malzemelerin Mekanik Özellikleri: Gerilme-şekil değiştirme, elastikiyet ve plastisite.
8 Kristal Titreşimleri: Fononlar ve örgü dinamikleri.
9 Termal Özellikler: Isı kapasitesi (Einstein ve Debye modelleri) ve termal iletkenlik.
10 Serbest Elektron Fermi Gazı: Metallerde elektriksel iletkenlik ve Drude modeli.
11 Enerji Bantları: Bloch teoremi ve Kronig-Penney modeli.
12 Yarı İletkenler: İntrinsik ve ekstrinsik yarı iletkenler, p-n eklemleri fiziği.
13 Dielektrik Özellikler: Polarizasyon mekanizmaları ve dielektrik sabiti.
14 Manyetik Özellikler: Dia-, para-, ferro-manyetizma ve süperiletkenliğe giriş.

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11
Tüm 5 4 3 5 4 3 3 4 1 2 3
Ö1 5 3 4 5 3 3 2 4 1 2 3
Ö2 5 4 3 5 4 3 3 4 1 2 3
Ö3 5 4 3 5 4 3 4 4 2 2 4
Ö4 5 5 3 5 5 3 4 4 2 2 4
Ö5 5 4 4 5 3 3 3 4 1 2 3

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=253426&lang=tr