Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
4TRH210OSMANLI TARİHİ-II2+0+02424.06.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Tarih
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı II. Mehmet'in İstanbul’un Fethiyle birlikte devletin bir dünya gücü olması ve sonrasında klasik dönemin üç büyük hükümdarının (Fatih, Yavuz ve Kanunî) dönemleri hakkında lisans düzeyindeki öğrenim kazanımları belirtilecektir.
Dersin İçeriği 1453 yılında Fatih'in İstanbul’un Fethi’nden başlanarak Kanuni Sultan Süleyman’ın vefatı ve Sigetvar (Zigetvar) Seferi’ne (1566) kadar süregidenolaylar ele alınacaktır.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Sözel anlatım, soru cevap ve karşılaştırmalı yaklaşım.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Doç. Dr. Murat ALANDAĞLI
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Hammer, J. V. (2003). Osmanlı İmparatorluğu Tarihi. 1-10 Cilt. İstanbul: Üçdal Neşriyat.
Akdağ, M. (2018). Türkiye’nin İktisadî ve İçtimaî Tarihi. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Uzunçarşılı, İ. H. (1998). Osmanlı Tarihi. 1-2. Cilt. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
Ders Notları Hammer, J. V. (2003). Osmanlı İmparatorluğu Tarihi. 1-10 Cilt. İstanbul: Üçdal Neşriyat.
Akdağ, M. (2018). Türkiye’nin İktisadî ve İçtimaî Tarihi. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Finkel, C. (2010). Rüyadan İmparatorluğa Osmanlı İmparatorluğu’nun Öyküsü. İstanbul: Timaş Yayınları.
İnalcık, H. (2021). Devlet-i 'Aliyye. Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar I. İstanbul: İş Bankası Yayınları.
Uzunçarşılı, İ. H. (1998). Osmanlı Tarihi. 1-2. Cilt. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 3 42
Ara Sınavlar 1 18 18
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 18 18
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 4 120

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Bilgi 
1 Osmanlı İmparatorluğu'nun askerî idare ve siyasî olarak gelişmesi ile bu süreçte diğer ülkelerle münasebetlerini izah eder.
3 Osmanlı İmparatorluğu'nun 16. yüzyılda bir dünya gücüne dönüşmesini kavrar
5 II. Selim ve dönemi hakkında bilgi sahibi olur.
6 III. Murat ve dönemindeki gelişmeler hakkında bilgi sahibi olur.
7 III. Mehmed dönemi olaylarını açıklar
Beceri 
2 Batı Anadolu'da ufak bir Beylik iken Beylikten devlete ve imparatorluğa geçiş sürecini etkileyen faktörleri bilir, açıklar ve yorumlar.
Yetkinlik 
4 Osmanlı İmparatorluğu'nun 16. yüzyıl sonları ve 17. yüzyılda yaşanan ve buhran ve dönüşüme neden olacak olaylar, gelişmeleri bilir bunların olası sonuçları hakkında çıkarımlarda bulunur

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 1453 yılında II. Mehmet'in İstanbul’un Fethi ve Osmanlı Devleti’nin dünya gücü haline gelişi meseleleri ele alınır İNALCIK, Halil. (2009). Devlet-i Aliyye, I. İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul. UZUNÇARŞILI, İ. H. (1995), Osmanlı Devleti Tarihi, III/I. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları. İNALCIK, HALİL (20014). Devlet-i Aliyye, II. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
2 Fatih'in İstanbul'u fethinden sonra Balkanlar'a doğru gerçekleştirmiş olduğu fetihler ile bunların nedenleri ve sonuçları üzerinde durulur Derleyenler: Oktay Özel-Mehmet Öz, Söğütten İstanbul’a (Osmanlı Devletinin Kuruluşu Üzerine Tartışmalar), Ankara: İmge Yayınevi, (2000). İNALCIK, Halil, (Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ (1300-1600), İstanbul:YKY; 2003). İHSANOĞLU, Ekmeleddin, (Ed.), Osmanlı Devleti ve Medeniyeti Tarihi-I, İstanbul: IRCICA Yay, (1994). HEYET, Osmanlı Tarihi-I, İstanbul: Çamlıca Basım Yayın; (2005). KÖPRÜLÜ, M. Fuad, Osmanlı Devletinin Kuruluşu, Ankara: TTK Yay. (1959). İNALCIK, Halil, Osmanlı İmp. Kuruluş ve İnkışafı Devrinde..., Belleten, XV, s.629-690. İNALCIK, Halil, Devlet-i Aliyye-I, İstanbul: İş Bankası Yay. (2009). EMECEN, Feridun, İlk Osmanlılar, İstanbul: Kitabevi Yay. (2001). UZUNÇARŞILI, İ. Hakkı, Osmanlı Tarihi, I, Ankara: TTK Yay. (1947). ZACHARIADOU, Elizabeth A. (Ed), Osmanlı Beyliği, İstanbul: TVYY. (1997). GIBBONS, Herbert Adams, Osmanlı İmparatorluğunun Kuruluşu, Ankara: 21. Yüzyıl Yay., (1998).
3 İstabul'un fethinden sonra Fatih'in Anadolu Türk Birliğini sağlamak maksadıyla gerçekleştirdiği Anadolu Fetihleri ve Akkoyunlular ile yapılan mücadelesi ele alınır Derleyenler: Oktay Özel-Mehmet Öz, Söğütten İstanbul’a (Osmanlı Devletinin Kuruluşu Üzerine Tartışmalar), Ankara: İmge Yayınevi, (2000). İNALCIK, Halil, (Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ (1300-1600), İstanbul:YKY; 2003). İHSANOĞLU, Ekmeleddin, (Ed.), Osmanlı Devleti ve Medeniyeti Tarihi-I, İstanbul: IRCICA Yay, (1994). HEYET, Osmanlı Tarihi-I, İstanbul: Çamlıca Basım Yayın; (2005). KÖPRÜLÜ, M. Fuad, Osmanlı Devletinin Kuruluşu, Ankara: TTK Yay. (1959). İNALCIK, Halil, Osmanlı İmp. Kuruluş ve İnkışafı Devrinde..., Belleten, XV, s.629-690. İNALCIK, Halil, Devlet-i Aliyye-I, İstanbul: İş Bankası Yay. (2009). EMECEN, Feridun, İlk Osmanlılar, İstanbul: Kitabevi Yay. (2001). UZUNÇARŞILI, İ. Hakkı, Osmanlı Tarihi, I, Ankara: TTK Yay. (1947). ZACHARIADOU, Elizabeth A. (Ed), Osmanlı Beyliği, İstanbul: TVYY. (1997). GIBBONS, Herbert Adams, Osmanlı İmparatorluğunun Kuruluşu, Ankara: 21. Yüzyıl Yay., (1998).
4 Fatih'in Karadeniz'in kuzeyindeki fetih politikası ile bunun bir sonucu olarak gerçekleştirilen Kırım’ın Fethi ile Karadeniz havzasının ele geçirilmesi meseleleri ele alınır. Derleyenler: Oktay Özel-Mehmet Öz, Söğütten İstanbul’a (Osmanlı Devletinin Kuruluşu Üzerine Tartışmalar), Ankara: İmge Yayınevi, (2000). İNALCIK, Halil, (Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ (1300-1600), İstanbul:YKY; 2003). İHSANOĞLU, Ekmeleddin, (Ed.), Osmanlı Devleti ve Medeniyeti Tarihi-I, İstanbul: IRCICA Yay, (1994). HEYET, Osmanlı Tarihi-I, İstanbul: Çamlıca Basım Yayın; (2005). KÖPRÜLÜ, M. Fuad, Osmanlı Devletinin Kuruluşu, Ankara: TTK Yay. (1959). İNALCIK, Halil, Osmanlı İmp. Kuruluş ve İnkışafı Devrinde..., Belleten, XV, s.629-690. İNALCIK, Halil, Devlet-i Aliyye-I, İstanbul: İş Bankası Yay. (2009). EMECEN, Feridun, İlk Osmanlılar, İstanbul: Kitabevi Yay. (2001). UZUNÇARŞILI, İ. Hakkı, Osmanlı Tarihi, I, Ankara: TTK Yay. (1947). ZACHARIADOU, Elizabeth A. (Ed), Osmanlı Beyliği, İstanbul: TVYY. (1997). GIBBONS, Herbert Adams, Osmanlı İmparatorluğunun Kuruluşu, Ankara: 21. Yüzyıl Yay., (1998).
5 Fatih'in idareci ve insanî özellikleri üzerinde durulur. Osmanlı Padişah'ı vasfını kazanması ve özellikleri, İstanbul'un imarı için yaptıkları, entelektüel düşüncesi gibi hususlara değinilir Derleyenler: Oktay Özel-Mehmet Öz, Söğütten İstanbul’a (Osmanlı Devletinin Kuruluşu Üzerine Tartışmalar), Ankara: İmge Yayınevi, (2000). İNALCIK, Halil, (Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ (1300-1600), İstanbul:YKY; 2003). İHSANOĞLU, Ekmeleddin, (Ed.), Osmanlı Devleti ve Medeniyeti Tarihi-I, İstanbul: IRCICA Yay, (1994). HEYET, Osmanlı Tarihi-I, İstanbul: Çamlıca Basım Yayın; (2005). KÖPRÜLÜ, M. Fuad, Osmanlı Devletinin Kuruluşu, Ankara: TTK Yay. (1959). İNALCIK, Halil, Osmanlı İmp. Kuruluş ve İnkışafı Devrinde..., Belleten, XV, s.629-690. İNALCIK, Halil, Devlet-i Aliyye-I, İstanbul: İş Bankası Yay. (2009). EMECEN, Feridun, İlk Osmanlılar, İstanbul: Kitabevi Yay. (2001). UZUNÇARŞILI, İ. Hakkı, Osmanlı Tarihi, I, Ankara: TTK Yay. (1947). ZACHARIADOU, Elizabeth A. (Ed), Osmanlı Beyliği, İstanbul: TVYY. (1997). GIBBONS, Herbert Adams, Osmanlı İmparatorluğunun Kuruluşu, Ankara: 21. Yüzyıl Yay., (1998).
6 Fatih'in ölümü ve akabinde II.Bayezid Dönemine giriş yapılır. Osmanlı İmparatorluğunda padişah değişikliği meselesine Fatih örneğinden değinilir. Derleyenler: Oktay Özel-Mehmet Öz, Söğütten İstanbul’a (Osmanlı Devletinin Kuruluşu Üzerine Tartışmalar), Ankara: İmge Yayınevi, (2000). İNALCIK, Halil, (Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ (1300-1600), İstanbul:YKY; 2003). İHSANOĞLU, Ekmeleddin, (Ed.), Osmanlı Devleti ve Medeniyeti Tarihi-I, İstanbul: IRCICA Yay, (1994). HEYET, Osmanlı Tarihi-I, İstanbul: Çamlıca Basım Yayın; (2005). KÖPRÜLÜ, M. Fuad, Osmanlı Devletinin Kuruluşu, Ankara: TTK Yay. (1959). İNALCIK, Halil, Osmanlı İmp. Kuruluş ve İnkışafı Devrinde..., Belleten, XV, s.629-690. İNALCIK, Halil, Devlet-i Aliyye-I, İstanbul: İş Bankası Yay. (2009). EMECEN, Feridun, İlk Osmanlılar, İstanbul: Kitabevi Yay. (2001). UZUNÇARŞILI, İ. Hakkı, Osmanlı Tarihi, I, Ankara: TTK Yay. (1947). ZACHARIADOU, Elizabeth A. (Ed), Osmanlı Beyliği, İstanbul: TVYY. (1997). GIBBONS, Herbert Adams, Osmanlı İmparatorluğunun Kuruluşu, Ankara: 21. Yüzyıl Yay., (1998).
7 II. Bayezid'in politikaları ve Fatih'in kimi iç ve dış meselelere dair atmış olduğu adımlara karşı tutumu irdelenir Derleyenler: Oktay Özel-Mehmet Öz, Söğütten İstanbul’a (Osmanlı Devletinin Kuruluşu Üzerine Tartışmalar), Ankara: İmge Yayınevi, (2000). İNALCIK, Halil, (Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ (1300-1600), İstanbul:YKY; 2003). İHSANOĞLU, Ekmeleddin, (Ed.), Osmanlı Devleti ve Medeniyeti Tarihi-I, İstanbul: IRCICA Yay, (1994). HEYET, Osmanlı Tarihi-I, İstanbul: Çamlıca Basım Yayın; (2005). KÖPRÜLÜ, M. Fuad, Osmanlı Devletinin Kuruluşu, Ankara: TTK Yay. (1959). İNALCIK, Halil, Osmanlı İmp. Kuruluş ve İnkışafı Devrinde..., Belleten, XV, s.629-690. İNALCIK, Halil, Devlet-i Aliyye-I, İstanbul: İş Bankası Yay. (2009). EMECEN, Feridun, İlk Osmanlılar, İstanbul: Kitabevi Yay. (2001). UZUNÇARŞILI, İ. Hakkı, Osmanlı Tarihi, I, Ankara: TTK Yay. (1947). ZACHARIADOU, Elizabeth A. (Ed), Osmanlı Beyliği, İstanbul: TVYY. (1997). GIBBONS, Herbert Adams, Osmanlı İmparatorluğunun Kuruluşu, Ankara: 21. Yüzyıl Yay., (1998).
8 İşlenen konular içerisinde tartışmalı olanlar üzerinde soru cevap yöntemiyle durulur.
9 II. Bayezid Devri olayları, savaşlar ve sosyo-ekonomik ve askeri durum hakkında bilgiler ele alınır Derleyenler: Oktay Özel-Mehmet Öz, Söğütten İstanbul’a (Osmanlı Devletinin Kuruluşu Üzerine Tartışmalar), Ankara: İmge Yayınevi, (2000). İNALCIK, Halil, (Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ (1300-1600), İstanbul:YKY; 2003). İHSANOĞLU, Ekmeleddin, (Ed.), Osmanlı Devleti ve Medeniyeti Tarihi-I, İstanbul: IRCICA Yay, (1994). HEYET, Osmanlı Tarihi-I, İstanbul: Çamlıca Basım Yayın; (2005). KÖPRÜLÜ, M. Fuad, Osmanlı Devletinin Kuruluşu, Ankara: TTK Yay. (1959). İNALCIK, Halil, Osmanlı İmp. Kuruluş ve İnkışafı Devrinde..., Belleten, XV, s.629-690. İNALCIK, Halil, Devlet-i Aliyye-I, İstanbul: İş Bankası Yay. (2009). EMECEN, Feridun, İlk Osmanlılar, İstanbul: Kitabevi Yay. (2001). UZUNÇARŞILI, İ. Hakkı, Osmanlı Tarihi, I, Ankara: TTK Yay. (1947). ZACHARIADOU, Elizabeth A. (Ed), Osmanlı Beyliği, İstanbul: TVYY. (1997). GIBBONS, Herbert Adams, Osmanlı İmparatorluğunun Kuruluşu, Ankara: 21. Yüzyıl Yay., (1998).
10 II. Bayezid Devri sonu ile Yavuz Sultan Selim'in tahta çıkış süreci ele alınır Derleyenler: Oktay Özel-Mehmet Öz, Söğütten İstanbul’a (Osmanlı Devletinin Kuruluşu Üzerine Tartışmalar), Ankara: İmge Yayınevi, (2000). İNALCIK, Halil, (Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ (1300-1600), İstanbul:YKY; 2003). İHSANOĞLU, Ekmeleddin, (Ed.), Osmanlı Devleti ve Medeniyeti Tarihi-I, İstanbul: IRCICA Yay, (1994). HEYET, Osmanlı Tarihi-I, İstanbul: Çamlıca Basım Yayın; (2005). KÖPRÜLÜ, M. Fuad, Osmanlı Devletinin Kuruluşu, Ankara: TTK Yay. (1959). İNALCIK, Halil, Osmanlı İmp. Kuruluş ve İnkışafı Devrinde..., Belleten, XV, s.629-690. İNALCIK, Halil, Devlet-i Aliyye-I, İstanbul: İş Bankası Yay. (2009). EMECEN, Feridun, İlk Osmanlılar, İstanbul: Kitabevi Yay. (2001). UZUNÇARŞILI, İ. Hakkı, Osmanlı Tarihi, I, Ankara: TTK Yay. (1947). ZACHARIADOU, Elizabeth A. (Ed), Osmanlı Beyliği, İstanbul: TVYY. (1997). GIBBONS, Herbert Adams, Osmanlı İmparatorluğunun Kuruluşu, Ankara: 21. Yüzyıl Yay., (1998).
11 Yavuz Sultan Selim'în doğu politikası ve Safevilerle olan münasebetleri ele alınır. Safevi politikası ve Anadolu'daki Türkmenlerin bu politikadan etkilenme hususuna temas edilir Derleyenler: Oktay Özel-Mehmet Öz, Söğütten İstanbul’a (Osmanlı Devletinin Kuruluşu Üzerine Tartışmalar), Ankara: İmge Yayınevi, (2000). İNALCIK, Halil, (Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ (1300-1600), İstanbul:YKY; 2003). İHSANOĞLU, Ekmeleddin, (Ed.), Osmanlı Devleti ve Medeniyeti Tarihi-I, İstanbul: IRCICA Yay, (1994). HEYET, Osmanlı Tarihi-I, İstanbul: Çamlıca Basım Yayın; (2005). KÖPRÜLÜ, M. Fuad, Osmanlı Devletinin Kuruluşu, Ankara: TTK Yay. (1959). İNALCIK, Halil, Osmanlı İmp. Kuruluş ve İnkışafı Devrinde..., Belleten, XV, s.629-690. İNALCIK, Halil, Devlet-i Aliyye-I, İstanbul: İş Bankası Yay. (2009). EMECEN, Feridun, İlk Osmanlılar, İstanbul: Kitabevi Yay. (2001). UZUNÇARŞILI, İ. Hakkı, Osmanlı Tarihi, I, Ankara: TTK Yay. (1947). ZACHARIADOU, Elizabeth A. (Ed), Osmanlı Beyliği, İstanbul: TVYY. (1997). GIBBONS, Herbert Adams, Osmanlı İmparatorluğunun Kuruluşu, Ankara: 21. Yüzyıl Yay., (1998).
12 Çaldıran ve Mercidabık ile Ridaniye Savaşlarının hazırlıkları, gerçekleşmesi ve sonuçlarına değinilir Derleyenler: Oktay Özel-Mehmet Öz, Söğütten İstanbul’a (Osmanlı Devletinin Kuruluşu Üzerine Tartışmalar), Ankara: İmge Yayınevi, (2000). İNALCIK, Halil, (Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ (1300-1600), İstanbul:YKY; 2003). İHSANOĞLU, Ekmeleddin, (Ed.), Osmanlı Devleti ve Medeniyeti Tarihi-I, İstanbul: IRCICA Yay, (1994). HEYET, Osmanlı Tarihi-I, İstanbul: Çamlıca Basım Yayın; (2005). KÖPRÜLÜ, M. Fuad, Osmanlı Devletinin Kuruluşu, Ankara: TTK Yay. (1959). İNALCIK, Halil, Osmanlı İmp. Kuruluş ve İnkışafı Devrinde..., Belleten, XV, s.629-690. İNALCIK, Halil, Devlet-i Aliyye-I, İstanbul: İş Bankası Yay. (2009). EMECEN, Feridun, İlk Osmanlılar, İstanbul: Kitabevi Yay. (2001). UZUNÇARŞILI, İ. Hakkı, Osmanlı Tarihi, I, Ankara: TTK Yay. (1947). ZACHARIADOU, Elizabeth A. (Ed), Osmanlı Beyliği, İstanbul: TVYY. (1997). GIBBONS, Herbert Adams, Osmanlı İmparatorluğunun Kuruluşu, Ankara: 21. Yüzyıl Yay., (1998).
13 Yavuz Sultan Selim'in ölümü ve Kanunî Sultan Süleyman'ın tahta çıkışı ile fetih politikalarına değinilir Derleyenler: Oktay Özel-Mehmet Öz, Söğütten İstanbul’a (Osmanlı Devletinin Kuruluşu Üzerine Tartışmalar), Ankara: İmge Yayınevi, (2000). İNALCIK, Halil, (Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ (1300-1600), İstanbul:YKY; 2003). İHSANOĞLU, Ekmeleddin, (Ed.), Osmanlı Devleti ve Medeniyeti Tarihi-I, İstanbul: IRCICA Yay, (1994). HEYET, Osmanlı Tarihi-I, İstanbul: Çamlıca Basım Yayın; (2005). KÖPRÜLÜ, M. Fuad, Osmanlı Devletinin Kuruluşu, Ankara: TTK Yay. (1959). İNALCIK, Halil, Osmanlı İmp. Kuruluş ve İnkışafı Devrinde..., Belleten, XV, s.629-690. İNALCIK, Halil, Devlet-i Aliyye-I, İstanbul: İş Bankası Yay. (2009). EMECEN, Feridun, İlk Osmanlılar, İstanbul: Kitabevi Yay. (2001). UZUNÇARŞILI, İ. Hakkı, Osmanlı Tarihi, I, Ankara: TTK Yay. (1947). ZACHARIADOU, Elizabeth A. (Ed), Osmanlı Beyliği, İstanbul: TVYY. (1997). GIBBONS, Herbert Adams, Osmanlı İmparatorluğunun Kuruluşu, Ankara: 21. Yüzyıl Yay., (1998).
14 Vize sonrası işlenen konular içerisinde tartışmalı olanlar üzerinde soru cevap yöntemiyle durulur.

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15
Tüm 5 5 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4
Bi1 4 4 4 4 4 5 4 4 4 4 4 4 4 4 4
Bi3 5 5 4 4 5 4 5 4 4 4 4 4 4 4 4
Bi5 4 4 5 4 4 4 5 4 5 4 4 4 4 4 4
Bi6 5 5 5 4 5 4 5 4 5 4 4 4 4 4 5
Bi7 4 5 5 5 5 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4
Be2 5 5 4 4 4 4 4 4 4 4 5 4 5 5 5
Ye4 5 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=281011&lang=tr