Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
1TDE153Yeni Türk Edebiyat-I2+0+02321.05.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Türk Dili ve Edebiyatı
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı 1839 Tanzimat Fermanı’nın ilânından sonra Türk kültür ve edebiyat hayatında başlayan yenilikler hakkında bilgi vermek. Yeni Türk Edebiyatının ortaya çıkışını hazırlayan sebepleri yorumlamak, Yeni Türk Edebiyatı ile Eski Türk Edebiyatının karşılaştırarak, Yeni Türk Edebiyatını hazırlayan edebî şahsiyetleri ve eserlerini tanıtmak. Türk edebiyatına Batı edebiyatlarından giren yeni edebî türleri, şekil ve muhtevâ değişikliklerini kavratmak. Yeni Türk Edebiyatının saha ve sınırları hakkında bilgi vermek
Dersin İçeriği Bu derste Yeni Türk Edebiyatı sahasının ortaya çıkışı, gelişimi ve sınırları ele alınmakta; alanda yaygın olarak kullanılan inceleme yöntemleri tanıtılmaktadır. Tanzimat Dönemi ile birlikte ortaya çıkan yeni edebî türler ve Osmanlı modernleşmesinin Türk edebiyatı üzerindeki etkileri incelenmektedir. Ayrıca sanat, edebiyat ve güzel sanatlar arasındaki ilişki değerlendirilerek öğrencilerin estetik ve edebî kavrayış geliştirmeleri amaçlanmaktadır.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Soru-cevap,
Tartışma,
Metin Analizi,
Karşılaştırmalı Okuma,
Eleştirel okuma
Bireysel araştırma
Grup çalışması
Yorumlama ve değerlendirme etkinlikleri
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Doç. Dr. Birsel SAĞIROĞLU birselsagiroglu@osmaniye.edu.tr.
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Mardin, Ş. (2019). Türk Modernleşmesi. İstanbul: İletişim Yayınları.
Berkes, N. (2025). Türkiye’de Çağdaşlaşma. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Ders Notları Komisyon. (2004). Yeni Türk Edebiyatı El Kitabı. Ankara: Grafiker Yayınları.

Tanpınar, A. H. (1998). XIX. Asır Türk Edebiyatı Tarihi. İstanbul: Dergâh Yayınları.

Akyüz, K. (1995). Modern Türk Edebiyatının Ana Çizgileri. İstanbul: İnkılap Yayınları.

Enginün, İ., Kerman, Z., & Uçman, A. (1981). Yeni Türk Edebiyatı Antolojisi. İstanbul: Dergâh Yayınları.

Okay, O. (1991). Batılılaşma Devri Türk Edebiyatı. İstanbul: Dergâh Yayınları.

Parla, J. (2022). Babalar ve Oğullar: Tanzimat Romanının Epistemolojik Temelleri. İstanbul: İletişim Yayınları.

Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları: https://dergipark.org.tr/tr/pub/ytea

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 2 28
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 2 28
Ödevler 2 7 14
Sunum/Seminer Hazırlama 2 7 14
Ara Sınavlar 1 3 3
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 3 3
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 3 90

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Medeniyet değişmesi ile edebiyat arasında ilişki kurar.
2 Tarihsel ve tToplumsal koşulların edebiyatın gelişimine etkilerini edebî metinler üzerinden değerlendirir.
3 Siyasal gelişmeler ile edebiyat arasında ilişkiler kurar.
4 Yeni Türk edebiyatı ile eski Türk edebiyatı arasındaki benzerlik ve farklılıkları analiz eder.
5 Batı edebiyatlarından gelen tür, kavram vb. ögeleri inceler.
6 Türk ve batı kültürleri arasındaki etkileşimi, edebiyat okumalarına uygular.
7 Tanzimat dönemiyle birlikte şiirde ortaya çıkan tematik ve biçimsel yenilikleri açıklar.
8 19. yüzyıl Türk romanlarının temel temalarını, karakterlerini ve anlatım tekniklerini toplumsal ve kültürel modernleşme bağlamında analiz eder.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Edebiyat Kavramı, Türk Edebiyatının Dönemlendirilmesinin Sebepleri İle Tanıtımı Edebiyat kavramı ve Türk edebiyatının dönemlendirilmesine ilişkin temel kaynakların okunması. Karşılaştırmalı inceleme Eleştirel okuma
2 Yeni Türk Edebiyatını Oluşturan Tarihi Ve Kültürel Şartlar Yeni Türk Edebiyatının oluşumuna etki eden tarihî ve kültürel süreçlere ilişkin temel kaynakların okunması. Tartışma, karşılaştırmalı inceleme.
3 Yeni Türk Edebiyatının Genel Niteliklerinin Anlaşılması Açısından Divan Şiirine Bakışlar Fuzûlî, Nef‘î ve Nedim’den seçilmiş şiirlerin okunması, karşılaştırmalı incelenmesi ve sınıf içi tartışmalara hazırlık yapılması.
4 Divan Şiirinin Hayal Dünyası, Dil Özellikleri, Şiir Teknikleri Bakımından Yapısı Divan şiirinin hayal dünyası, dil özellikleri ve şiir tekniklerine ilişkin kaynakların okunması; seçilmiş şiir örneklerinin incelenmesi. Metin analizi, karşılaştırmalı okuma.
5 Yenileşmenin Fikrî Zemini; Tanzimat Fermanından Önce İyileştirme Girişimleri Lâle Devri, III. Selim ve II. Mahmud dönemlerindeki yenileşme hareketlerine ilişkin kaynakların okunması; Tanzimat Fermanı öncesindeki ıslahat girişimlerinin incelenmesi. Tartışma, karşılaştırmalı inceleme.
6 19.yüzyılın İlk Yarısında Türk Edebiyatı: Divan Şiirini Sürdürenler Keçecizâde İzzet Molla, Enderunlu Vasıf ve Şeyh Galib’den seçilmiş şiirlerin okunması ve Divan şiiri geleneği açısından incelenmesi. Metin analizi, karşılaştırmalı okuma.
7 Halk Şiiri Geleneğini Sürdürenler Dadaloğlu, Bayburtlu Zihni ve Erzurumlu Emrah’tan seçilmiş şiirlerin okunması ve halk şiiri geleneği açısından incelenmesi. Metin analizi, karşılaştırmalı okuma.
8 Şiirde değişim Şinasi, Namık Kemal ve Ziya Paşa’dan seçilmiş şiirlerin okunması ve Tanzimat dönemiyle birlikte şiirde görülen değişimlerin incelenmesi. Karşılaştırmalı okuma, tartışma.
9 19. Yüzyılın İlk Yarısında Türk Nesri Muhayyelât-ı Aziz Efendi’den seçilmiş bölümlerin okunması ve 19. yüzyıl Türk nesrinin özellikleri açısından incelenmesi. Eleştirel okuma, yorumlama ve değerlendirme etkinlikleri.
10 Tarihçilerin Dili, Hatıra Yazarları, Avrupa İzlenimlerini Yansıtan Eserler Yirmisekiz Mehmed Çelebi’nin Paris Sefaretnâmesi adlı eserinden seçilmiş bölümlerin okunması ve incelenmesi. Eleştirel okuma, yorumlama ve değerlendirme etkinlikleri.
11 Yeni Edebiyatın İlk Neslini Yetiştiren Kişi Ve Kuruluşlar Tercüme Odası ve Tasvîr-i Efkâr hakkında temel kaynakların okunması. Tartışma, bireysel araştırma.
12 Türk Kültür Ve Edebiyatına Batı'dan Gelen Kavramlar. Romantizm, realizm ve özgürlük kavramlarına ilişkin temel kaynakların okunması. Karşılaştırmalı inceleme, tartışma.
13 Türk Edebiyatına Batı'dan Gelen Edebî Kurum ve Türler Şinasi’nin Şair Evlenmesi ve Namık Kemal’in İntibah adlı eserlerinden seçilmiş bölümlerin okunması. Metin analizi, yorumlama etkinlikleri.
14 Tanzimat Fermanının Getirdiği şeyler konusunda yapılan araştırmalar ve sonuçları. Tanzimat Fermanı metninin okunması ve incelenmesi. Belge inceleme, tartışma.

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15
Tüm 5 4 3 3 3 5 4 4 5 5 5 2 2 3 5
Ö1 5 4 3 3 3 5 4 4 5 5 5 2 2 3 5
Ö2 5 4 3 3 3 5 4 4 5 5 5 2 2 3 5
Ö3 5 4 3 3 3 5 4 4 5 5 5 2 2 4 5
Ö4 5 4 3 3 3 5 4 4 5 5 5 2 2 4 5
Ö5 5 4 3 3 3 5 4 4 5 5 5 2 2 4 5
Ö6 5 4 3 3 3 5 4 4 5 5 5 2 2 3 5
Ö7 5 4 3 3 3 5 4 4 5 5 5 2 2 3 5
Ö8 5 4 3 3 3 5 4 4 5 5 5 2 2 3 5

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=281037&lang=tr