Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
3TDE253Yeni Türk Edebiyat-III2+0+02301.12.2025

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Türk Dili ve Edebiyatı
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, öğrencilerin Türk tiyatro tarihinin ilk modern örneklerini oluşturan Tanzimat Dönemi tiyatrosunu tarihsel, estetik ve kuramsal bağlamı içinde kavramalarını; Aristo’nun Poetika’sından başlayarak Batı tiyatro geleneğini tanımalarını ve bu geleneğin Osmanlı/Türk tiyatrosuna etkilerini değerlendirmelerini sağlamaktır.
Dersin İçeriği Tanzimat’ın ilan edilmesinin ardından değişmeye ve gelişmeye başlayan Türk edebiyatının doğuşu ve roman, tiyatro ve şiir bağlamında Türk edebiyatının değişimi ve gelişiminin tafsilatlı bir şekilde incelenmesi. Tanzimat I. Dönem sanatçıları olan Şinasi, Namık Kemal ve Ziya Paşa gibi zirve şahsiyetlerin hayatları, sanatları ve eserlerinin incelenmesi. Tanzimat dönemi ve Servet-i Fünûn dönemi Türk edebiyatlarının gelişiminde rol oynayan Ara Nesil sanatkarları ve katkılarının belirlenmesi.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Okuma–tartışma
Sınıf içi metin çözümlemeleri
Karşılaştırmalı edebiyat yaklaşımı
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Doç. Dr. Taner TURAN
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar 19. Asır Türk Edebiyatı Tarihi, Ahmet Hamdi Tanpınar
Enginün, İnci. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları. İstanbul: Dergâh Yayınları, 2018.
And, Metin. Türk Tiyatrosunun Evreleri. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2019.
And, Metin. Geleneksel Türk Tiyatrosu: Köylü ve Halk Tiyatrosu Kökenleri. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2017.
Nutku, Özdemir. Tiyatro Tarihi: Başlangıcından Günümüze Dünya Tiyatrosu. İstanbul: Remzi Kitabevi, 2016.

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 3 42
Ara Sınavlar 1 10 10
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 10 10
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 3 104

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Aristo’nun Poetikasındaki tragedya ve dram kuramını açıklar.
2 Shakespeare ve Molière gibi Batılı klasik tiyatro yazarlarının eserlerinin temel dramatik özelliklerini değerlendirir.
3 Geleneksel Türk tiyatrosu türlerini (Karagöz, Ortaoyunu, Meddah, Köy Seyirlik Oyunları) tanımlar ve Batılı tiyatrodan farklarını ortaya koyar.
4 Tanzimat Dönemi’nde tiyatronun doğuşu, gelişimi ve toplumsal işlevi hakkında bilgi sahibi olur.
5 Şinasi, Namık Kemal ve Abdülhak Hamit Tarhan’ın tiyatrolarını yapı, tema ve dil yönüyle analiz eder.
6 Dönem metinlerini karşılaştırarak modern Türk tiyatrosunun oluşum sürecini yorumlar.
7 Okuduğu tiyatro eserleri üzerinden eleştirel okuma ve çözümleme yapar.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Dersin Tanıtımı, Tiyatro Kavramı ve Poetika’ya Giriş Tiyatro kavramı, tragedya ve dramın kökeni Aristo, Poetika: Temel kavramlar (mimesis, katharsis, olay örgüsü, karakter, üslup, düşünce, şarkı, dekor)
2 Tragedyanın bölümleri Aristotelesçi yapı: Serim–düğüm–çözüm Modern tiyatroya etkileri
3 Shakespeare: Hamlet Trajik kahraman İrade/kararsızlık teması Poetika ile ilişkilendirilmiş karakter ve olay örgüsü incelemesi
4 Shakespeare: Othello Kıskançlık, manipülasyon, ırk teması Klasik tragedya öğeleri ve çatışma yapısı
5 Shakespeare: Macbeth İktidar, kader ve özgür irade ilişkisi Dramatik yapı ve sahneleme özellikleri
6 Shakespeare: Romeo ve Juliet Trajik aşk örneği Komedi–tragedya sınırları Poetika çerçevesinde yapı çözümlemesi
7 Namık Kemal: Vatan Yahut Silistre Romantik drama Vatan fikri, kahramanlık, fedakârlık Başlangıç noktası olarak siyasal tiyatro
8 Namık Kemal, Zavallık Çocuk, Recaizâde Mahmud Ekrem: Vuslat ve Abdülhak Hâmid İçli Kız Romantik dram türünün özellikleri Aşk, kader, “duygusal birey” kavramı
9 VİZE
10 Abdülhak Hamit Tarhan: Finten Hamit tiyatrosu: biçimsel deneyler Komedi–trajedi karışımı yapı Meydan okuyan bir tiyatro anlayışı Dönemin genel değerlendirmesi ve dersin kapanış
11 Şinasi: Şair Evlenmesi Modern Türk tiyatrosunun başlangıcı Dil, tip, gelenek–Batı etkisi Tek perdelik komedi türü
12 Karagöz Ortaoyunu Meddah Köy Seyirlik Oyunları Yapı, oyunculuk, mizah, dramaturji farkları Batı tiyatrosu karşılaştırması Tanzimat Dönemi Tiyatrosunda komedi türünün gelişimi. Molière: Tartuffe Klasik komedyanın özellikleri Molière: Hastalık Hastası Tip ve karakter farkı Komedya tekniklerinin Tanzimat’ı nasıl etkilediği Toplumsal eleştiri ve karakter komedisi
13 Metinlerarası düzlemde komedi türü ve Feraizcizâde Mehmed Şakir’in Evhamî’si.
14 Bir bütün olarak Tanzimat dönemi tiyatro tarihi ve Celal Mukaddimesi

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15
Tüm 4 4 4 3 4 5 4 3 3 3 3 3 3 3 3
Ö1 4 3 4 3 4 4 3 2 4 3 4 4 3 3 3
Ö2 4 4 3 4 3 5 3 2 4 4 4 4 3 3 4
Ö3 4 4 3 4 3 5 4 3 3 4 4 3 4 3 3
Ö4 5 4 3 4 4 4 4 3 3 4 3 3 4 3 3
Ö5 5 4 4 3 4 5 4 3 3 3 3 3 4 3 4
Ö6 4 3 4 3 4 4 4 4 4 3 3 3 3 3 3
Ö7 4 3 4 3 4 5 3 2 3 3 3 3 3 3 3

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=281056&lang=tr