Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
3TDE253Yeni Türk Edebiyat-III2+0+02308.05.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Türk Dili ve Edebiyatı
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, öğrencilerin Batı tiyatrosunun temel kuramsal kaynaklarını ve dramatik türlerini tanımalarını sağlamak; klasik Batı tiyatrosu ile geleneksel Türk tiyatrosu arasındaki ilişkiyi kavratmak; Tanzimat dönemiyle birlikte gelişen Türk tiyatrosunun tarihsel, estetik ve düşünsel temellerini incelemek; Tanzimat dönemi tiyatro metinlerini yapı, tema, karakter, dil, dramatik kurgu ve toplumsal bağlam bakımından çözümleyebilmelerini sağlamaktır. Ders kapsamında öğrencilerin tiyatro türleri arasındaki farklılıkları karşılaştırmaları, dramatik metinleri eleştirel biçimde değerlendirmeleri ve Tanzimat tiyatrosunun Türk edebiyatı içindeki yerini yorumlayabilmeleri hedeflenmektedir.
Dersin İçeriği Ders kapsamında öncelikle Poetika çerçevesinde tiyatro kuramının temel kavramları ele alınır; trajedi ve komedi türlerinin özellikleri incelenir. Ardından Batı tiyatrosundan seçilmiş örnekler üzerinden klasik dramatik yapı değerlendirilir. Bu bağlamda Hamlet, Macbeth, Romeo ve Juliet, Othello ve Hastalık Hastası adlı eserler okunur ve çözümlenir. Sonraki aşamada geleneksel Türk tiyatrosu içerisinde Karagöz ve Orta Oyunu ele alınarak Türk tiyatrosunun tarihsel kaynakları değerlendirilir. Tanzimat tiyatrosuna geçiş sürecinde Celâl Mukaddimesi incelenir; ardından Tanzimat dönemi tiyatrosunun gelişimi, sanat anlayışı ve toplumsal işlevi üzerinde durulur. Dersin devamında Şair Evlenmesi, Vatan Yahut Silistre, Zavallı Çocuk, İçli Kız, Finten ve Evhâmî adlı eserler tür, tema, yapı, karakter ve dönem zihniyeti bakımından incelenir.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Anlatım yöntemi
Metin çözümleme ve yakın okuma
Karşılaştırmalı edebî inceleme
Tartışma yöntemi
Soru-cevap yöntemi
Öğrenci sunumları
Eleştirel okuma ve yorumlama
Tarihsel ve kuramsal inceleme
Drama ve dramatik yapı çözümlemesi
Bireysel okuma ve değerlendirme çalışmaları
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Doç. Dr. Taner TURAN
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar 19. Asır Türk Edebiyatı Tarihi, Ahmet Hamdi Tanpınar
Enginün, İnci. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları. İstanbul: Dergâh Yayınları, 2018.
And, Metin. Türk Tiyatrosunun Evreleri. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2019.
And, Metin. Geleneksel Türk Tiyatrosu: Köylü ve Halk Tiyatrosu Kökenleri. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2017.
Nutku, Özdemir. Tiyatro Tarihi: Başlangıcından Günümüze Dünya Tiyatrosu. İstanbul: Remzi Kitabevi, 2016.

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 3 42
Ara Sınavlar 1 10 10
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 10 10
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 3 104

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Tiyatro kuramının temel kavramlarını ve dramatik türlerin özelliklerini açıklar.
2 Trajedi ve komedi türlerini yapısal ve tematik açıdan karşılaştırır.
3 Klasik Batı tiyatrosunun önemli eserlerini tarihsel ve estetik bağlam içerisinde değerlendirir.
4 Geleneksel Türk tiyatrosunun temel özelliklerini ve Türk tiyatrosunun gelişimindeki yerini açıklar.
5 Tanzimat dönemi tiyatrosunun ortaya çıkışını hazırlayan tarihsel, toplumsal ve kültürel süreçleri yorumlar.
6 Tanzimat dönemi tiyatro metinlerini tema, yapı, karakter, dil ve dramatik kurgu bakımından çözümler.
7 Tanzimat tiyatrosunun Batılılaşma süreciyle ilişkisini eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirir.
8 Dramatik metinler arasında karşılaştırmalı inceleme yaparak yorum geliştirebilir.
9 Tiyatro metinleri üzerine akademik tartışma ve değerlendirme yapabilecek kuramsal altyapıyı kazanır.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Tiyatro kuramına giriş: tiyatronun ortaya çıkışı, temel kavramlar, dramatik türler Tiyatro kavramı ve dramatik türler hakkında temel kaynakların okunması
2 Poetika çerçevesinde trajedi ve komedi kuramı Poetika’dan ilgili bölümlerin okunması
3 Klasik Batı tiyatrosu I: Hamlet ve Macbeth Hamlet ve Macbeth metinlerinin okunması
4 Klasik Batı tiyatrosu II: Romeo ve Juliet ve Othello Romeo ve Juliet ve Othello metinlerinin okunması
5 Komedi türü ve Hastalık Hastası incelemesi Komedi türü hakkında kuramsal kaynakların ve Hastalık Hastası eserinin okunması
6 Geleneksel Türk tiyatrosu: Karagöz ve Orta Oyunu Geleneksel Türk tiyatrosu hakkında temel kaynakların incelenmesi
7 Tanzimat tiyatrosunun ortaya çıkışı ve tarihsel gelişimi Tanzimat dönemi Türk edebiyatı ve tiyatrosu hakkında kaynak okunması
8 Celâl Mukaddimesi ve Tanzimat tiyatrosunun düşünsel temelleri Celâl Mukaddimesi metninin okunması
9 VİZE
10 Şair Evlenmesi ve Evhâmî Şair Evlenmesi ve Evhâmî eserlerinin okunması
11 Vatan Yahut Silistre incelemesi Vatan Yahut Silistre eserinin okunması
12 Zavallı Çocuk, İçli Kız ve Vuslat Zavallı Çocuk, İçli Kız ve Vuslat eserlerinin okunması
13 Finten incelemesi Finten eserinin okunması
14 Tanzimat tiyatrosunun genel değerlendirmesi ve dönem tiyatrosunun Türk edebiyatındaki yeri Dönem boyunca işlenen eser ve kavramların genel tekrarının yapılması

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15
Tüm 4 2 1 3 4 5 1 3 3 4 3 3 1 1 3
Ö1 4 4 2 2 4 4 1 2 4 3 4 4 1 1 3
Ö2 4 1 2 2 3 5 1 2 4 4 4 4 1 1 4
Ö3 4 1 2 2 3 5 1 3 3 4 4 3 1 1 3
Ö4 5 2 1 2 4 4 1 3 3 4 3 3 1 1 3
Ö5 5 2 1 3 4 5 2 3 3 3 3 3 2 1 4
Ö6 4 2 2 3 4 4 2 4 4 3 3 3 1 1 3
Ö7 4 2 1 3 4 5 2 2 3 3 3 3 1 1 3
Ö8 4 2 1 3 3 5 1 2 3 4 3 3 1 1 4
Ö9 4 2 1 3 3 5 1 2 3 4 3 3 1 1 4

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=281056&lang=tr