Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
4TDE254Yeni Türk Edebiyat- IV2+0+02308.05.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Türk Dili ve Edebiyatı
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, Tanzimat dönemi Türk edebiyatının şiir ve roman alanındaki dönüşümünü tarihsel, estetik ve düşünsel boyutlarıyla incelemek; Tanzimat şiirinin geleneksel şiir anlayışından ayrılan yönlerini değerlendirmek; şiir ve roman türlerinde Batılılaşma sürecinin etkilerini ortaya koymak; Tanzimat dönemi sanatçılarının eserlerini tema, yapı, dil, anlatım ve zihniyet bakımından çözümleyebilme becerisi kazandırmaktır. Ders kapsamında öğrencilerin Batı edebiyatı ile Tanzimat edebiyatı arasındaki ilişkileri karşılaştırmalı biçimde değerlendirmeleri, modern Türk şiiri ve romanının oluşum sürecini yorumlamaları ve edebî metinleri eleştirel bir bakış açısıyla inceleyebilmeleri hedeflenmektedir.
Dersin İçeriği Ders kapsamında öncelikle Tanzimat şiirinin ortaya çıkışı, tarihsel gelişimi ve geleneksel Divan şiirinden farklılaşma süreci ele alınır. Tanzimat birinci nesil, ikinci nesil ve ara nesil şiiri tarihsel ve kuramsal çerçevede değerlendirilir; şiirde doğa, aşk, ölüm, hürriyet ve birey gibi temel izlekler incelenir. Ayrıca 19. Asır Türk Edebiyatı Tarihi adlı eserin giriş bölümü değerlendirilir. Dersin devamında Âdem Kasidesi, Münâcât, Mustafa Reşid Paşa Kasidesi, Hürriyet Kasidesi, Vâveylâ, Makber ve Sahra gibi şiir metinleri yakın okuma yöntemiyle incelenir. Vize sonrasında Batı romanının Tanzimat romanı üzerindeki etkileri değerlendirilir; bu kapsamda Kamelyalı Kadın, Monte Cristo Kontu, Suç ve Ceza, Thérèse Raquin, Sefiller ve Genç Werther’in Acıları gibi eserler üzerinden romantizm, realizm ve natüralizm akımları ele alınır. Son aşamada İntibah, Felatun Bey ile Rakım Efendi, Araba Sevdası ve Zehra romanları “babalar ve oğullar” izleği çerçevesinde incelenir.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Anlatım yöntemi
Metin çözümleme ve yakın okuma
Karşılaştırmalı edebî inceleme
Tartışma yöntemi
Soru-cevap yöntemi
Öğrenci sunumları
Eleştirel okuma ve yorumlama
Tarihsel ve kuramsal inceleme
Drama ve dramatik yapı çözümlemesi
Bireysel okuma ve değerlendirme çalışmaları
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Doç. Dr. Taner TURAN
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Enginün, İ. (2006). Yeni Türk edebiyatı: Tanzimat’tan Cumhuriyet’e (1839–1923). Dergâh Yayınları.
Enginün, İ. (2011). Mukayeseli edebiyat. Dergâh Yayınları.
Kaplan, M. (2004). Şiir tahlilleri I. Dergâh Yayınları.
Okay, M. O. (2011). Batı medeniyeti karşısında Ahmet Mithat Efendi. Dergâh Yayınları.
Akyüz, K. (1995). Modern Türk edebiyatının ana çizgileri. İnkılâp Kitabevi
Ders Notları 1. 19. Asır Türk Edebiyatı Tarihi, Prof. Dr. Ahmet Hamdi Tanpınar
2. Dergah Ansiklopedisi, cilt 6.5. 406-407
3. İslam Ansiklopedisi cilt 9, M.E.B.
4. Türk Şiiri Antolojisi, Prof. Dr. Kenan Akyüz

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 3 42
Ara Sınavlar 1 2 2
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 2 2
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 3 88

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Tanzimat dönemi Türk şiiri ve romanının tarihsel gelişim sürecini açıklar.
2 Tanzimat şiirinin Divan şiirinden ayrılan yönlerini tema, dil ve biçim bakımından değerlendirir.
3 Tanzimat şiirinde öne çıkan temel izlekleri yorumlar.
4 Tanzimat dönemi şair ve yazarlarının eserlerini tarihsel ve düşünsel bağlam içerisinde çözümler.
5 Batı edebiyatının Tanzimat romanı üzerindeki etkilerini karşılaştırmalı biçimde değerlendirir.
6 Romantizm, realizm ve natüralizm akımlarının Tanzimat edebiyatındaki yansımalarını açıklar.
7 Tanzimat dönemi romanlarını yapı, karakter, tema ve anlatım teknikleri bakımından inceler.
8 Tanzimat romanında Batılılaşma, birey, aile ve “babalar ve oğullar” ilişkisini eleştirel bir bakış açısıyla yorumlar.
9 Şiir ve roman metinleri üzerinde yakın okuma, karşılaştırmalı inceleme ve akademik değerlendirme yapabilme becerisi kazanır.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Tanzimat şiirine giriş: Tanzimat şiirinin ortaya çıkışı, tarihsel gelişimi ve Divan şiirinden farklılaşması Tanzimat şiiri ve Tanzimat dönemi Türk edebiyatı hakkında temel kaynakların okunması
2 Tanzimat şiirinde tema ve izlekler: doğa, ölüm, aşk, hürriyet, birey; 19. Asır Türk Edebiyatı Tarihi üzerine değerlendirmeler Tanzimat şiirinin temel izlekleri hakkında kaynak okunması ve 19. Asır Türk Edebiyatı Tarihi giriş bölümünün incelenmesi
3 Âdem Kasidesi, Münâcât ve Mustafa Reşid Paşa Kasidesi Âdem Kasidesi, Münâcât ve Mustafa Reşid Paşa Kasidesi metinlerinin okunması
4 Hürriyet Kasidesi ve Vâveylâ Hürriyet Kasidesi ve Vâveylâ metinlerinin okunması
5 Abdülhak Hâmid Tarhan şiiri: poetika, tema ve estetik anlayış Abdülhak Hâmid Tarhan’ın poetikası ve şiir anlayışı hakkında kaynak okunması
6 Makber ve Sahra incelemesi Makber ve Sahra metinlerinin okunması
7 Ara Nesil şiiri ve Tanzimat şiirinin genel değerlendirmesi Ara Nesil şiiri hakkında temel kaynakların incelenmesi
8 Vize
9 Tanzimat romanına giriş: Batı romanı, romantizm, realizm ve natüralizm Batı romanı ve edebî akımlar hakkında temel kaynakların okunması
10 Kamelyalı Kadın, Monte Cristo Kontu ve Genç Werther’in Acıları Kamelyalı Kadın, Monte Cristo Kontu ve Genç Werther’in Acıları eserlerinin okunması
11 Suç ve Ceza, Thérèse Raquin ve Sefiller Suç ve Ceza, Thérèse Raquin ve Sefiller eserlerinin okunması
12 İntibah ve Felatun Bey ile Rakım Efendi İntibah ve Felatun Bey ile Rakım Efendi romanlarının okunması
13 Araba Sevdası ve Zehra Araba Sevdası ve Zehra romanlarının okunması
14 Tanzimat romanının genel değerlendirmesi: Batılılaşma, aile, birey ve “babalar ve oğullar” izleği Dönem boyunca işlenen şiir ve roman metinlerinin genel tekrarının yapılması

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15
Tüm 5 2 1 2 3 5 1 3 4 3 3 3 1 1 3
Ö1 4 2 1 3 3 5 1 3 4 3 3 3 1 1 3
Ö2 5 2 1 4 3 5 1 3 4 3 3 3 1 1 3
Ö3 4 2 1 3 3 5 1 3 4 3 3 3 1 1 3
Ö4 4 1 1 3 3 5 1 3 4 3 3 3 1 1 3
Ö5 5 2 1 2 3 4 2 3 4 3 3 3 1 1 3
Ö6 5 1 1 1 3 4 2 3 5 3 3 3 1 1 3
Ö7 5 2 1 1 3 5 2 3 5 3 3 3 1 1 3
Ö8 5 2 2 2 2 5 1 2 4 5 5 3 1 1 4
Ö9 5 1 2 2 2 5 1 3 4 5 5 3 1 1 4

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=281076&lang=tr