Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
4TDE254Yeni Türk Edebiyat- IV2+0+02301.12.2025

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Türk Dili ve Edebiyatı
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu ders, Tanzimat Dönemi Türk edebiyatının şiir ve roman türlerinde yaşadığı estetik ve düşünsel dönüşümü incelemeyi; şiirde yenileşme hareketlerini, romanda Batı etkisini ve türün Osmanlı kültüründeki gelişimini örnek metinler üzerinden tartışmayı amaçlar. Ayrıca Batı romanından seçilmiş eserlerle Tanzimat romanının bağlantıları ve farklılıkları ortaya konur.
Dersin İçeriği TDE254 Yeni Türk Edebiyatı IV dersi, Tanzimat Dönemi Türk edebiyatının şiir ve roman alanındaki yeniliklerini ele alır. Dersin ilk bölümünde altı hafta boyunca Tanzimat şiirinin ortaya çıkış koşulları, birinci ve ikinci kuşak şairler, biçim ve içerik açısından yenileşme hareketleri incelenir. Ardından Batı romanının temel özellikleri üzerinde durularak Monte Kristo Kontu, Kamelyalı Kadın, Suç ve Ceza ve Thérèse Raquin gibi klasik eserler okunur. Bu Batı romanı arka planı sonrasında Tanzimat Dönemi Türk romanına geçilerek İntibah, Araba Sevdası, Zehra ve Felâtun Bey ile Râkım Efendi metinleri yapı, tema, teknik ve dönem bağlamı içinde analiz edilir. Bu ders, öğrencilerin modern Türk edebiyatının temel türlerinden biri olan romanın ilk örneklerini karşılaştırmalı bir perspektifle değerlendirmelerini amaçlar.
Dersin Yöntem ve Teknikleri
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Doç. Dr. Taner TURAN
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar M. Kaplan-Türk Edebiyatı Araştırmaları 2
M. Kaplan-Türk Edebiyatı Araştırmaları 1
İ. Enginün Yeni Türk Edebiyatı Tanzimat'tan Cumhuriyete 1839-1923
Ders Notları 1. 19. Asır Türk Edebiyatı Tarihi, Prof. Dr. Ahmet Hamdi Tanpınar
2. Dergah Ansiklopedisi, cilt 6.5. 406-407
3. İslam Ansiklopedisi cilt 9, M.E.B.
4. Türk Şiiri Antolojisi, Prof. Dr. Kenan Akyüz

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 3 42
Ara Sınavlar 1 2 2
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 2 2
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 3 88

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Tanzimat şiirinin temel estetik özelliklerini, yenilik anlayışını ve temalarını açıklar.
2 Birinci ve İkinci kuşak Tanzimat şairlerini karşılaştırır.
3 Batı romanının doğuşu, yapısı ve anlatım teknikleri hakkında bilgi sahibi olur.
4 Balzac, Dumas, Dostoyevski, Zola gibi romancıların eserlerini temel roman kuramı açısından değerlendirir.
5 Tanzimat Dönemi Türk romanının oluşum sürecini açıklar.
6 İntibah, Araba Sevdası, Zehra, Felâtun Bey ile Râkım Efendi gibi metinleri yapı, anlatıcı, tema ve üslup açısından çözümler.
7 Batı romanı ile Tanzimat romanını karşılaştırarak modern Türk romanının ilk aşamalarını yorumlar.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Tanzimat şiirinin ortaya çıkış koşulları, modernleşme süreci ve gelenekten kopuşun temelleri.
2 Birinci Dönem Tanzimat Şiiri (Şinasi, Ziya Paşa, Namık Kemal) Birinci kuşak şairlerde yenilik anlayışı, dil ve tema değişimi.
3 Birinci Dönem Şiirinden Metin İncelemeleri Seçilmiş şiirlerde düşünce şiiri, romantik etki ve anlam dönüşümü.
4 İkinci Dönem Tanzimat Şiiri (Recaizade Ekrem, Abdülhak Hâmid) Sanat için sanat, bireyselleşme ve biçimsel yenilikler.
5 Abdülhak Hâmid Şiiri Dramatik şiir, duygu yoğunluğu ve şiirde kırılma örnekleri.
6 İki kuşağın karşılaştırılması ve modern Türk şiirine etkileri.
7 Batı Romanına Giriş Roman türünün doğuşu, olay örgüsü, karakter, anlatıcı, zaman ve mekân gibi temel teknikler.
8 Monte Kristo Kontu Macera anlatısı, romantik yapı ve intikam/adalet temaları. Kamelyalı Kadın Duygusal roman geleneği, aşk–toplum ilişkisi, romantik duyarlık.
9 Vize
10 Suç ve Ceza Psikolojik romanın öncüsü; suç, vicdan ve ahlak temaları. Thérèse Raquin Natüralizm, determinizm ve çevre–insan ilişkisi.
11 Tanzimat Dönemi Türk Romanına Giriş İlk çeviriler, adaptasyonlar, toplumsal fayda düşüncesi ve roman türünün yerleşmesi.
12 İntibah İlk edebî roman; romantik yapı, iyi–kötü karşıtlığı, olay örgüsü.
13 Araba Sevdası İlk realist roman; alafrangalık eleştirisi, ironi ve anlatıcı tavrı.
14 Zehra ve Felâtun Bey ile Râkım Efendi Zehrada psikolojik roman denemesi ve kıskançlık teması; Felâtun Bey ile Râkım Efendide yanlış Batılılaşma ve karakter karşıtlığı. Genel dönem değerlendirmesi.

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15
Tüm 4 4 3 3 3 4 3 3 4 3 3 3 3 3 3
Ö1 5 4 3 3 3 5 3 3 4 3 3 3 3 3 3
Ö2 5 4 3 4 3 5 3 3 4 3 3 3 3 3 3
Ö3 3 3 3 3 3 3 3 3 4 3 3 3 3 3 3
Ö4 3 3 3 3 3 5 3 3 4 3 3 3 3 3 3
Ö5 5 4 3 3 3 4 3 3 4 3 3 3 3 3 3
Ö6 5 5 3 4 3 4 3 3 5 3 3 3 3 3 3
Ö7 5 3 3 4 3 3 3 3 5 3 3 3 3 3 3

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=281076&lang=tr