Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
5TDE357Orta Türkçe-I2+0+02401.12.2025

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Türk Dili ve Edebiyatı
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Birçok bakımdan Köktürk ve Uygur Türkçesinin devamı gibi düşünülebilecek, Orta Türkçenin ilk dönemini temsil eden Karahanlı Türkçesinin Türk dili ve tarihi içindeki yeri ve önemini kavratmak, Karahanlı Türkçesi ses ve şekil bilgisi özelliklerini kazandırmak, dönem eserlerinin Türk dili ve edebiyatı içindeki yeri ve önemini göstermek.
Dersin İçeriği Karahanlıların tarihi ve Karahanlı Türkçesinin Türk dili tarihindeki yeri, Karahanlı Türkçesinin ses ve şekil bilgisi özellikleri, Karahanlı dönemi edebi metinleri ve bu metinler üzerinde çalışmalar.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Anlatım ve Tartışma
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Doç. Dr. Nülüfer ÇELİK nulufercelik@osmaniye.edu.tr
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar AKALIN, Mehmet; Tarihi Türk Şiveleri, Atatürk Üniversitesi Yay., Ankara, 1979. ARAT, R. Rahmeti; Kutadgu Bilig I Metin, Türk Dil Kurumu Yay., Ankara, 1979. ARAT, R. Rahmeti; Kutadgu Bilig II Tercüme, Türk Tarih Kurumu Yay., Ankara, 1974. ARAT, R. Rahmeti; Kutadgu Bilig III İndeks, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yay., İstanbul 1979. Ata, Aysu (2004). Karahanlı Türkçesi: Türkçe ilk Kur'an Tercümesi,(Reylands Nüshası): Giriş,-Metin,-Notlar-Dizin, TürkDil Kurumu Yayınları, Ankara. Ünlü, Suat .(2012).Karahanlı Türkçesi Sözlüğü, Eğitim Yayınevi, Konya. ARGUNŞAH, Mustafa ve YÜKSEKKAYA, SAĞOL, Gülden: Karahanlıca Harezmce Kıpçakça Dersleri, Kesit Yayınları, İstanbul 2017. Arat, Reşit Rahmeti (1992), Atabetü’l-Hakayık, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara. ATALAY, Besim; Divanü Lügatit-Türk, Türk Dil Kurumu Yay., Ankara 1986. ERCİLASUN, Ahmet Bican ; Kutadgu Bilig Grameri- Fiil, Gazi Üniversitesi Yay., Ankara 1984. HACIEMİNOĞLU, Necmettin; Karahanlı Türkçesi Grameri, Türk Dil Kurumu Yay.,
Ders Notları Akalın, M. (1979). Tarihi Türk Şiveleri. Atatürk Üniversitesi Yayınları.
Argunşah, M., & Yüksekkaya, S. G. (2017). Karahanlıca Harezmce Kıpçakça Dersleri. Kesit Yayınları.
Arat, R. R. (1951). Atabetü’l-Hakayık. Türk Dil Kurumu Yayınları.
Arat, R. R. (1974). Kutadgu Bilig II: Tercüme. Türk Tarih Kurumu Yayınları.
Arat, R. R. (1979a). Kutadgu Bilig I: Metin. Türk Dil Kurumu Yayınları.
Arat, R. R. (1979b). Kutadgu Bilig III: İndeks. Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları.
Arat, R. R. (1992). Atabetü’l-Hakayık. Türk Tarih Kurumu Yayınları.
Ata, A. (2004). Karahanlı Türkçesi: Türkçe ilk Kur'an Tercümesi (Reylands Nüshası): Giriş, Metin, Notlar, Dizin. Türk Dil Kurumu Yayınları.
Atalay, B. (1986). Divanü Lügatit-Türk. Türk Dil Kurumu Yayınları.
Ercilasun, A. B. (1984). Kutadgu Bilig Grameri: Fiil. Gazi Üniversitesi Yayınları.
Ercilasun, A. B., & Akkoyunlu, Z. (2020). Dîvânu Lugâti't-Türk. Türk Dil Kurumu Yayınları.
Hacıeminoğlu, N. (1996). Karahanlı Türkçesi grameri. Türk Dil Kurumu Yayınları.
Ünlü, S. (2012). Karahanlı Türkçesi Sözlüğü. Eğitim Yayınevi.

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 3 42
Ödevler 2 8 16
Sunum/Seminer Hazırlama 2 7 14
Ara Sınavlar 1 3 3
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 3 3
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 4 120

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Karahanlı Türkçesinin kaçıncı yüzyıllar arası dönemi kapsadığını bilir. Genel Türkçe içindeki yerini anlatır. Türk dili için neyi ifade etiğini tanımlar.
2 Karahanlı Türkçesinin gramer özelliklerini belirler.
3 Karahanlı Türkçesinin özelliklerini yansıtan metinleri okur, bu döneme ait kelimeleri örnekler, gösterir ve onları yorumlar.
4 Karahanlı Türkçesinin Türk dilinin diğer tarihi şiveleriyle münasebetini kurar, aralarındaki farklılıkları ayırt eder. Bu şivelerin oluşmasında etken olan verileri analiz eder.
5 Karahanlı Türkçesinden günümüze geçişte önemi olan gramer unsurları ve kaidelerini bir araya getirip genellemelere ulaşır
6 Karahanlı Türkçesi metinlerinin sahip olduğu söz varlığı ve gramer özelliklerini değerlendirir.
7 Kutadgu Bilig ve Divanü Lugati't Türk 'ten metinler okur ve anlama yetisi kazanır.
8 Öğrenci, Atabetü'l Hakayık ve Kur'an Tercümeleri adlı dönem metinlerini okuyabilir ve anlar.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Türk dili tarihi içerisinde Karahanlı Türkçesinin yeri
2 Karahanlı Türkçesi dönemine ait eserlerin tanıtımı
3 Karahanlı Türkçesinin ses bilgisi
4 Karahanlı Türkçesinin ses bilgisi
5 Karahanlı Türkçesinin şekil bilgisi
6 Karahanlı Türkçesinin şekil bilgisi
7 Kutadgu Biligden alınan metinlerin dil incelemesi
8 Ara Sınav
9 Kutadgu Bilig'den alınan metinlerin dil incelemesi
10 Divanü Lügati't-Türk'ten manzum parçaların dil incelemesi
11 Divanü Lügati't-Türk'ten manzum parçaların dil incelemesi
12 Atabetü'l- Hakayık'tan alınan metinlerin dil incelemesi
13 Atabetü'l- Hakayık'tan alınan metinlerin dil incelemesi
14 Kuran Tercümelerinden alınan metinlerin dil incelemeleri

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15
Tüm 5 5 4 3 3 3 5 5 3 3 5 5 3 5 5
Ö1 5 5 4 3 3 3 5 5 3 3 5 5 3 5 5
Ö2 5 5 4 3 3 3 5 5 3 3 5 5 3 5 5
Ö3 5 5 4 3 3 3 5 5 3 3 5 5 3 5 5
Ö4 5 5 4 3 3 3 5 5 3 3 5 5 3 5 5
Ö5 5 5 4 3 3 3 5 5 3 3 5 5 3 5 5
Ö6 5 5 4 3 3 3 5 5 3 3 5 5 3 5 5
Ö7 5 5 4 3 3 3 5 5 3 3 5 5 3 5 5
Ö8 5 5 4 3 3 3 5 5 3 3 5 5 3 5 5

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=281101&lang=tr