Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
7TDE451Eski Türk Edebiyatı-VII2+0+02523.05.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Türk Dili ve Edebiyatı
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı 18. yüzyıl klâsik Türk edebiyatının, genel özellikleri, belli başlı şairleri ve eserleri hakkında bilgi sahibi olmak. Ayrıca seçilmiş şiir örneklerinin şerhlerinden hareketle dönemin şiirinin ve önde gelen şairlerinin karakteristik yönleri hakkında bilgi sahibi olmak.
Dersin İçeriği 18. yüzyılda Osmanlı Devletinin sosyal, siyasi, kültürel ve edebi durumuna ana hatlarıyla değinilecek, bilhassa 18. yüzyılda Lâle Devri olarak adlandırılan dönemin özellikleri ile Mahallileşme Akımı üzerinde durulacaktır. Bu yüzyıldaki Osmanlı sahası klâsik Türk edebiyatına genel bir bakış ile birlikte, önde gelen şairlerin biyografileri, eserleri, edebi kişilikleri, klâsik şiir içindeki yerleri, gerek kendi dönemleri, gerekse sonraki dönem şairleri üzerindeki etkileri hakkında bilgi verilecek. Aynı zamanda bu şairlerin çoğunlukla gazel nazım şekli olmak üzere şiir örneklerinin çeviri yazıları, günümüz Türkçesiyle nesre çevirileri, şerh ve çözümlemeleri yapılacaktır.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Anlatım, tartışma ve soru-cevap.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Prof. Dr. Yunus KAPLAN
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Horata, O. (2009). Has bahçede hazan vakti: XVIII. yüzyıl son klasik dönem Türk edebiyatı. Ankara: Akçağ Yayınları.
İsen, M. Vd. (2019).Eski Türk Edebiyatının Kaynaklarından Şair Tezkireleri. Eskişehir: AÖF Yayınları.
Babacan, İ. (2009). Sebk-i Hindî şiirinde yeni-orijinal yapı ve terkipler. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 3(3), 29-46
Macit, M. (2016). Nedîm dîvânı. Ankara: AKM Yayınları.
Kalkışım, M. (1994). Şeyh Gâlib dîvânı. Ankara: Akçağ Yayınları.
Okay, O. ve Ayan, H. (1992). Şeyh Galip, hüsn ü aşk. İstanbul: Dergâh Yay.
Yenikale, A. (2012). Sünbülzâde Vehbî Divânı. Ankara: KTB Yayınları.
Yorulmaz, H. (1998). Koca Râgıb Paşa. Ankara: KTB Yayınları.
Ders Notları İnalcık, H. (2003). Şair ve patron-patrimonyal devlet ve sanat üzerinde sosyolojik bir inceleme. Ankara: Doğu-Batı Yayınları.
Kartal, A. (2007). Eski Türk edebiyatında mesnevî. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 10, 353-432.
Levend, A. S. (2014). Türk edebiyatı tarihi. Ankara: Dergah Yayınları.
Onay, A. T. (2002). Eski Türk edebiyatında mazmunlar ve izahı. Ankara: Akçağ Yayınları.
Pala, İ. (2010). Ansiklopedik divan şiiri sözlüğü. İstanbul: Kapı Yayınları.
Şentürk, A. A. (1999). Osmanlı şiiri antolojisi. İstanbul: YKY Yayınları.
Şentürk, A. A. ve Kartal, A. (2004). Eski Türk edebiyatı tarihi. İstanbul: Dergah Yayınları.
İz, F. (1995). Eski Türk edebiyatında nazım. Ankara: Akçağ Yayınları.
Levend, A. S. (2014). Türk edebiyatı tarihi. Ankara: Dergah Yayınları.
Akkuş, M. (2007). Klasik Türk şiirinin anlam dünyası: Edebi türler ve tarzlar. Erzurum: Fenomen Yayınları.
Babacan, İ. (2009). Sebk-i Hindî şiirinde yeni-orijinal yapı ve terkipler. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 3(3), 29-46
İsen, M. Vd. (2019).Eski Türk Edebiyatının Kaynaklarından Şair Tezkireleri. Eskişehir: AÖF Yayınları.
Horata, O. (2009). Has bahçede hazan vakti: XVIII. yüzyıl son klasik dönem Türk edebiyatı. Ankara: Akçağ Yayınları.
Macit, M. (2016). Nedîm dîvânı. Ankara: AKM Yayınları.
Kalkışım, M. (1994). Şeyh Gâlib dîvânı. Ankara: Akçağ Yayınları.
Okay, O. ve Ayan, H. (1992). Şeyh Galip, hüsn ü aşk. İstanbul: Dergâh Yay.
Yenikale, A. (2012). Sünbülzâde Vehbî Divânı. Ankara: KTB Yayınları.
Yorulmaz, H. (1998). Koca Râgıb Paşa. Ankara: KTB Yayınları.
Beyhan, E. (2021). Enderunlu Fazıl Divanı (metin-inceleme). Doktora Tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi.
Gürel, R. (yty.). Enderûnlu Vâsıf Divanı. İstanbul: Kitabevi Yay.
Kutlar, F. S. (2004). Arpaemîni-zâde Mustafa Sâmî, dîvân. Ankara: KTB Yayınları.
Kutlar Oğuz, F. S. (2019). Dîvân-ı İzzet ve nigâr-nâme (tezkire-i nigâriyye). Ankara: KTB Yayınları.
Arslan, M. ve Aksoyak, İ. H. (1994). Haşmet külliyatı. Sivas.
Çeçen, H. (1996). Fıtnat Hanım hayatı, sanatı ve divanı [inceleme metin]. Doktora Tezi. Malatya: İnönü Üniversitesi.
Horata, O. (1998). Esrar Dede, hayatı, eserleri, şiir dünyası ve dîvânı. Ankara: KB Yayınları.
Köksal, M. F. (2006). Sana benzer güzel olmaz / divan şiirinde nazire. Ankara: Akçağ Yayınları.
Dökümanlar https://ekitap.ktb.gov.tr/

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 4 56
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 4 56
Ödevler 2 7 14
Sunum/Seminer Hazırlama 2 7 14
Ara Sınavlar 1 5 5
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 5 5
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 150

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 18. Yüzyıl Eski Türk Edebiyatı şiirinin özelliklerini öğrenir.
2 Nedim’in şiir anlayışını çözümleyebilir.
3 Nazım şekillerinin özelliklerini kavrar.
4 Klasik Türk Şiirinde kullanılan mahalli unsurları öğrenir.
5 18. yüzyıl Osmanlı dönemi Türk edebiyatının edebî metinlerini okuyabilir.
6 18. yüzyıl Osmanlı dönemi Türk edebiyatının edebî metinlerini anlayabilir.
7 18. yüzyıl Osmanlı dönemi Türk edebiyatının edebî metinlerini yorumlayabilir.
8 18. yüzyıl Osmanlı devleti tarihi, siyasi ve sosyal durumu hakkında bilgi sahibi olur.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 18. Yüzyıl eski Türk edebiyatının özellikleri ve belli başlı temsilcileri. Konuyla ilgili kaynakların araştırılması. Levend, A. S. (2014). Türk edebiyatı tarihi. Ankara: Dergah Yayınları. Şentürk, A. A. (1999). Osmanlı şiiri antolojisi. İstanbul: YKY Yayınları. Şentürk, A. A. ve Kartal, A. (2004). Eski Türk edebiyatı tarihi. İstanbul: Dergah Yayınları.
2 Sebk-i Hindî üslubunun ortaya çıkışı, gelişimi ve özellikleri, 18. yüzyıldaki belli başlı temsilcileri Konuyla ilgili kaynakların araştırılması. Akkuş, M. (2007). Klasik Türk şiirinin anlam dünyası: Edebi türler ve tarzlar. Erzurum: Fenomen Yayınları. Babacan, İ. (2009). Sebk-i Hindî şiirinde yeni-orijinal yapı ve terkipler. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 3(3), 29-46.
3 18. yüzyıl kaside, gazel ve mesnevî şairleri bunların hayatları ve belli başlı eserleri Konuyla ilgili kaynakların araştırılması. Şentürk, A. A. ve Kartal, A. (2004). Eski Türk edebiyatı tarihi. İstanbul: Dergah Yayınları. Kartal, A. (2007). Eski Türk edebiyatında mesnevî. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 10, 353-432.
4 18. yüzyılda kaleme alınmış mensur eserler, biyografik eserler, ve tezkireler. Konuyla ilgili kaynakların araştırılması. İz, F. (1996). Eski Türk edebiyatında nesir. Ankara: Akçağ Yay. İsen, M. Vd. (2019).Eski Türk Edebiyatının Kaynaklarından Şair Tezkireleri. Eskişehir: AÖF Yayınları.
5 18. yüzyıl divan nazmının genel özellikleri, önceki yüzyıllarla mukayesesi ve Lale Devri temsilcileri. Konuyla ilgili kaynakların araştırılması. Horata, O. (2009). Has bahçede hazan vakti: XVIII. yüzyıl son klasik dönem Türk edebiyatı. Ankara: Akçağ Yayınları.
6 Nedim’in hayatı, sanatı, eserleri. Konuyla ilgili kaynakların araştırılması. Macit, M. (2016). Nedîm dîvânı. Ankara: AKM Yayınları.
7 Nedim Divanı’ndan örnek şiir incelemeleri. Konuyla ilgili kaynakların araştırılması. Macit, M. (2016). Nedîm dîvânı. Ankara: AKM Yay. Şentürk, A. A. (1999). Osmanlı şiiri antolojisi. İstanbul: YKY Yayınları.
8 Şeyh Galib’in hayatı, sanatı, eserleri. Konuyla ilgili kaynakların araştırılması. Kalkışım, M. (1994). Şeyh Gâlib dîvânı. Ankara: Akçağ Yayınları. Okay, O. ve Ayan, H. (1992). Şeyh Galip, hüsn ü aşk. İstanbul: Dergâh Yay.
9 Şeyh Galib Divanı’ndan örnek şiir incelemeleri. Konuyla ilgili kaynakların araştırılması. Kalkışım, M. (1994). Şeyh Gâlib dîvânı. Ankara: Akçağ Yayınları.
10 Sümbülzade Vehbi ve Koca Ragıp Paşa'nın hayatı, sanatı, eserleri. Konuyla ilgili kaynakların araştırılması. Yenikale, A. (2012). Sünbülzâde Vehbî Divânı. Ankara: KTB Yayınları. Yorulmaz, H. (1998). Koca Râgıb Paşa. Ankara: KTB Yayınları.
11 Enderunlu Vasıf ve Enderunlu Fazıl'ın hayatı, sanatı, eserleri. Konuyla ilgili kaynakların araştırılması. Beyhan, E. (2021). Enderunlu Fazıl Divanı (metin-inceleme). Doktora Tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi. Gürel, R. (yty.). Enderûnlu Vâsıf Divanı. İstanbul: Kitabevi Yay.
12 Sami ve İzzet Ali Paşa'nın hayatı, sanatı, eserleri. Konuyla ilgili kaynakların araştırılması. Kutlar, F. S. (2004). Arpaemîni-zâde Mustafa Sâmî, dîvân. Ankara: KTB Yayınları. Kutlar Oğuz, F. S. (2019). Dîvân-ı İzzet ve nigâr-nâme (tezkire-i nigâriyye). Ankara: KTB Yayınları.
13 Haşmet, Fıtnat Hanım ve Esrar Dede'nin hayatı ve eserleri Konuyla ilgili kaynakların araştırılması. Arslan, M. ve Aksoyak, İ. H. (1994). Haşmet külliyatı. Sivas. Çeçen, H. (1996). Fıtnat Hanım hayatı, sanatı ve divanı [inceleme metin]. Doktora Tezi. Malatya: İnönü Üniversitesi. Horata, O. (1998). Esrar Dede, hayatı, eserleri, şiir dünyası ve dîvânı. Ankara: KB Yayınları.
14 18. yüzyılda nazirecilik geleneği. Konuyla ilgili kaynakların araştırılması. Köksal, M. F. (2006). Sana benzer güzel olmaz / divan şiirinde nazire. Ankara: Akçağ Yayınları.

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15
Tüm 4 4 3 4 4 3 3 4 4 3 4 4 3 4 4
Ö1 3 3 3 5 4 3 3 3 4 5 3 5 5 5 3
Ö2 4 3 4 2 5 5 5 3 4 2 4 4 3 3 3
Ö3 3 4 3 5 4 3 3 5 5 3 3 4 2 3 5
Ö4 3 3 3 5 4 3 3 4 4 5 5 5 3 3 3
Ö5 5 5 3 2 5 3 3 3 4 3 3 4 5 3 3
Ö6 3 3 3 5 4 3 3 3 4 2 4 4 3 5 3
Ö7 3 3 5 5 4 3 3 4 5 3 3 5 3 3 5
Ö8 5 5 3 4 4 3 3 3 4 3 3 4 3 3 3

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=281133&lang=tr