Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
7TDE417Klasik Türk Edebiyatında Mesnevi-I2+0+02322.05.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Türk Dili ve Edebiyatı
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, öğrencilerin mesnevi nazım şeklinin Arap, Fars ve Türk edebiyatlarındaki tarihsel gelişimini, genel ve tertip özelliklerini, konularına göre türlerini tanımalarını sağlamaktır. Ayrıca edebiyatımızda yazılmış Leylâ vü Mecnûn ve Yûsuf u Züleyha gibi belli başlı mesnevilerin incelenip karşılaştırılmasıyla, öğrencilerin mesnevi metinlerini anlama ve değerlendirme yetkinliği kazanmaları amaçlanmaktadır.
Dersin İçeriği Osmanlı sahasında 13-19. yüzyılda yaşamış şairlerin mesnevi nazım şeklinde yazılmış eserlerinin incelenmesi ve şairlerinin tanıtılması.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Anlatım ve tartışma, Soru-Cevap, Alıştırma ve Uygulama, Bireysel Çalışma
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Prof. Dr. Yunus KAPLAN
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Kartal, A. (2007). Eski Türk edebiyatında mesnevî. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 10, 353-432.
Kartal, A. (2018). Doğu'nun uzun hikâyesi: Türk edebiyatında mesnevî. İstanbul: Doğu Kütüphanesi.
Levend, A. S. (2014). Türk edebiyatı tarihi. Ankara: Dergah Yayınları.
Çelebioğlu, Â. (1999). Türk edebiyatında mesnevi, İstanbul: Kitabevi Yayınları.
Ünver, İ. (1986). Mesnevî. Türk Dili, 52, 415-17.
Doğan, M. N. (2010). Fuzulî, Leylâ vü Mecnûn. İstanbul: Yelkenli Yayınları.
Öztürk, Z. (2001). Hamdullah Hamdî’nin Yûsuf ile Zelîhâ mesnevîsi (giriş, metin, inceleme ve tıpkıbasım), Harvard Üniversitesi.
Timurtaş, F. (1959). Türk edebiyatında Hüsrev ü Şirin ve Ferhad u Şirin hikâyesi. Türk Dili, 9, 65-88.
Levend, A. S. (1964). Lâmî’nin Ferhâd u Şîrîn’i. TDAY-Belleten, Ankara, s. 85-112.
Köksal, M. F (2022). Süleyman Çelebi ve vesîletü’n-necât (inceleme-tenkitli metin-dil içi çeviri-açıklamalı dizin).Ankara: TDK Yayınları.
Kortantamer, T. (1997). Nev’î-zâde Atâyî ve Hamsesi. İzmir: Ege Üniversitesi Yay.
Ders Notları Kartal, A. (2007). Eski Türk edebiyatında mesnevî. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 10, 353-432.
Kartal, A. (2018). Doğu'nun uzun hikâyesi: Türk edebiyatında mesnevî. İstanbul: Doğu Kütüphanesi.
Levend, A. S. (2014). Türk edebiyatı tarihi. Ankara: Dergah Yayınları.
Çelebioğlu, Â. (1999). Türk edebiyatında mesnevi, İstanbul: Kitabevi Yayınları.
Ünver, İ. (1986). Mesnevî. Türk Dili, 52, 415-17.
Şentürk, A. A. ve Kartal, A. (2004). Eski Türk edebiyatı tarihi. İstanbul: Dergah Yayınları.
Doğan, M. N. (2010). Fuzulî, Leylâ vü Mecnûn. İstanbul: Yelkenli Yayınları.
Öztürk, Z. (2001). Hamdullah Hamdî’nin Yûsuf ile Zelîhâ mesnevîsi (giriş, metin, inceleme ve tıpkıbasım), Harvard Üniversitesi.
Timurtaş, F. (1959). Türk edebiyatında Hüsrev ü Şirin ve Ferhad u Şirin hikâyesi. Türk Dili, 9, 65-88.
Levend, A. S. (1964). Lâmî’nin Ferhâd u Şîrîn’i. TDAY-Belleten, Ankara, s. 85-112.
Köksal, M. F (2022). Süleyman Çelebi ve vesîletü’n-necât (inceleme-tenkitli metin-dil içi çeviri-açıklamalı dizin).Ankara: TDK Yayınları.
Kortantamer, T. (1997). Nev’î-zâde Atâyî ve Hamsesi. İzmir: Ege Üniversitesi Yay.
Dökümanlar https://ekitap.ktb.gov.tr/

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 3 42
Ödevler 2 7 14
Sunum/Seminer Hazırlama 2 7 14
Ara Sınavlar 1 10 10
Proje 1 13 13
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 15 15
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 150

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Divan edebiyatı yazılı geleneği içerisinde mesnevînin önemini kavrar.
2 Mesnevî nazım şeklinin kaynağını ve tarihî gelişimini öğrenir.
3 Mesnevînin bölümlerini söyleyebilir.
4 Mesnevîleri konularına göre tasnif edebilir.
5 19. yüzyılın sonuna kadar Türk edebiyatında yazılmış mesneviler hakkında bilgi sahibi olur.
6 Türk edebiyatında 19. Yüzyıl sonuna kadar yazılmış mesnevilerden seçilen Arap harfli metinleri Latin alfabesine aktarıp, açıklar.
7 19. yüzyılın sonuna kadar Osmanlı Türkçesi ile yazılmış mesnevî metinlerinin imlâsı konusunda bilgi sahibi olur.
8 Türk edebiyatında 19. yüzyılın sonuna kadar yazılmış mesneviler üzerine yapılmış akademik çalışmalar hakkında bilgi sahibi olur.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Mesnevî nazım şeklinin kaynağı, tarihî gelişimi ve Türk edebiyatında mesnevi türünün doğuşu. Konuyla ilgili kaynakların araştırılması. Kartal, A. (2007). Eski Türk edebiyatında mesnevî. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 10, 353-432. Kartal, A. (2018). Doğu'nun uzun hikâyesi: Türk edebiyatında mesnevî. İstanbul: Doğu Kütüphanesi. Levend, A. S. (2014). Türk edebiyatı tarihi. Ankara: Dergah Yayınları. Şentürk, A. A. ve Kartal, A. (2004). Eski Türk edebiyatı tarihi. İstanbul: Dergah Yayınları. Çelebioğlu, Â. (1999). Türk edebiyatında mesnevi, İstanbul: Kitabevi Yayınları. Ünver, İ. (1986). Mesnevî. Türk Dili, 52, 415-17.
2 Mesnevi metinlerinin yapısal özellikleri. Konuyla ilgili kaynakların araştırılması. Kartal, A. (2007). Eski Türk edebiyatında mesnevî. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 10, 353-432. Kartal, A. (2018). Doğu'nun uzun hikâyesi: Türk edebiyatında mesnevî. İstanbul: Doğu Kütüphanesi.
3 13. ve 14. yüzyıl Türk edebiyatında mesnevi ve mesnevi şairleri Konuyla ilgili kaynakların araştırılması. Kartal, A. (2007). Eski Türk edebiyatında mesnevî. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 10, 353-432. Kartal, A. (2018). Doğu'nun uzun hikâyesi: Türk edebiyatında mesnevî. İstanbul: Doğu Kütüphanesi. Levend, A. S. (2014). Türk edebiyatı tarihi. Ankara: Dergah Yayınları. Şentürk, A. A. ve Kartal, A. (2004). Eski Türk edebiyatı tarihi. İstanbul: Dergah Yayınları. Çelebioğlu, Â. (1999). Türk edebiyatında mesnevi, İstanbul: Kitabevi Yayınları. Ünver, İ. (1986). Mesnevî. Türk Dili, 52, 415-17.
4 15. yüzyıl Türk edebiyatında mesnevi ve mesnevi şairleri Konuyla ilgili kaynakların araştırılması. Kartal, A. (2007). Eski Türk edebiyatında mesnevî. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 10, 353-432. Kartal, A. (2018). Doğu'nun uzun hikâyesi: Türk edebiyatında mesnevî. İstanbul: Doğu Kütüphanesi. Levend, A. S. (2014). Türk edebiyatı tarihi. Ankara: Dergah Yayınları. Şentürk, A. A. ve Kartal, A. (2004). Eski Türk edebiyatı tarihi. İstanbul: Dergah Yayınları. Çelebioğlu, Â. (1999). Türk edebiyatında mesnevi, İstanbul: Kitabevi Yayınları. Ünver, İ. (1986). Mesnevî. Türk Dili, 52, 415-17.
5 16. yüzyıl Türk edebiyatında mesnevi ve mesnevi şairleri Konuyla ilgili kaynakların araştırılması. Kartal, A. (2007). Eski Türk edebiyatında mesnevî. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 10, 353-432. Kartal, A. (2018). Doğu'nun uzun hikâyesi: Türk edebiyatında mesnevî. İstanbul: Doğu Kütüphanesi. Levend, A. S. (2014). Türk edebiyatı tarihi. Ankara: Dergah Yayınları. Şentürk, A. A. ve Kartal, A. (2004). Eski Türk edebiyatı tarihi. İstanbul: Dergah Yayınları. Çelebioğlu, Â. (1999). Türk edebiyatında mesnevi, İstanbul: Kitabevi Yayınları.
6 17. yüzyıl Türk edebiyatında mesnevi ve mesnevi şairleri Konuyla ilgili kaynakların araştırılması. Kartal, A. (2007). Eski Türk edebiyatında mesnevî. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 10, 353-432. Kartal, A. (2018). Doğu'nun uzun hikâyesi: Türk edebiyatında mesnevî. İstanbul: Doğu Kütüphanesi. Levend, A. S. (2014). Türk edebiyatı tarihi. Ankara: Dergah Yayınları. Çelebioğlu, Â. (1999). Türk edebiyatında mesnevi, İstanbul: Kitabevi Yayınları. Ünver, İ. (1986). Mesnevî. Türk Dili, 52, 415-17.
7 18. ve 19. yüzyıl Türk edebiyatında mesnevi ve mesnevi şairleri Konuyla ilgili kaynakların araştırılması. Kartal, A. (2007). Eski Türk edebiyatında mesnevî. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 10, 353-432. Kartal, A. (2018). Doğu'nun uzun hikâyesi: Türk edebiyatında mesnevî. İstanbul: Doğu Kütüphanesi. Levend, A. S. (2014). Türk edebiyatı tarihi. Ankara: Dergah Yayınları. Çelebioğlu, Â. (1999). Türk edebiyatında mesnevi, İstanbul: Kitabevi Yayınları. Ünver, İ. (1986). Mesnevî. Türk Dili, 52, 415-17.
8 Klasik Türk edebiyatında dini, ahlaki ve karşılıklı aşk kahramanlık konulu mesneviler Konuyla ilgili kaynakların araştırılması. Kartal, A. (2007). Eski Türk edebiyatında mesnevî. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 10, 353-432. Kartal, A. (2018). Doğu'nun uzun hikâyesi: Türk edebiyatında mesnevî. İstanbul: Doğu Kütüphanesi. Levend, A. S. (2014). Türk edebiyatı tarihi. Ankara: Dergah Yayınları. Çelebioğlu, Â. (1999). Türk edebiyatında mesnevi, İstanbul: Kitabevi Yayınları. Ünver, İ. (1986). Mesnevî. Türk Dili, 52, 415-17.
9 Türk edebiyatında Leyla ile Mecnun mesnevileri Konuyla ilgili kaynakların araştırılması. Kartal, A. (2018). Doğu'nun uzun hikâyesi: Türk edebiyatında mesnevî. İstanbul: Doğu Kütüphanesi. Doğan, M. N. (2010). Fuzulî, Leylâ vü Mecnûn. İstanbul: Yelkenli Yayınları.
10 Türk edebiyatında Yusuf ile Züleyha mesnevileri Konuyla ilgili kaynakların araştırılması. Öztürk, Z. (2001). Hamdullah Hamdî’nin Yûsuf ile Zelîhâ mesnevîsi (giriş, metin, inceleme ve tıpkıbasım), Harvard Üniversitesi.
11 Türk edebiyatında Ferhad ile Şirin mesnevileri Konuyla ilgili kaynakların araştırılması. Timurtaş, F. (1959). Türk edebiyatında Hüsrev ü Şirin ve Ferhad u Şirin hikâyesi. Türk Dili, 9, 65-88. Levend, A. S. (1964). Lâmî’nin Ferhâd u Şîrîn’i. TDAY-Belleten, Ankara, s. 85-112.
12 Türk edebiyatında mesnevi türünde yazılan mevlidler ve şehrengizler Konuyla ilgili kaynakların araştırılması. Köksal, M. F (2022). Süleyman Çelebi ve vesîletü’n-necât (inceleme-tenkitli metin-dil içi çeviri-açıklamalı dizin).Ankara: TDK Yayınları.
13 Türk edebiyatında mesnevi türünde hamse geleneği ve hamseler Konuyla ilgili kaynakların araştırılması. Kortantamer, T. (1997). Nev’î-zâde Atâyî ve Hamsesi. İzmir: Ege Üniversitesi Yay.
14 Mesnevilerin şekil ve içerik özelliklerinin, örneklerden yararlanılarak açıklanması. Konuyla ilgili kaynakların araştırılması. Kartal, A. (2007). Eski Türk edebiyatında mesnevî. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 10, 353-432. Kartal, A. (2018). Doğu'nun uzun hikâyesi: Türk edebiyatında mesnevî. İstanbul: Doğu Kütüphanesi. Levend, A. S. (2014). Türk edebiyatı tarihi. Ankara: Dergah Yayınları.

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15
Tüm 4 4 3 5 4 4 4 3 4 3 3 4 4 3 4
Ö1 3 3 3 5 3 4 4 3 3 3 3 3 3 3 4
Ö2 4 4 2 5 3 4 4 3 5 4 2 5 5 4 5
Ö3 3 5 5 3 5 5 5 5 3 3 5 3 3 3 4
Ö4 3 3 3 5 3 4 4 3 3 3 3 3 3 3 4
Ö5 3 3 3 5 3 4 4 3 3 3 3 3 3 3 4
Ö6 5 4 3 4 5 4 3 4 5 4 4 5 5 4 2
Ö7 3 3 2 5 3 3 4 3 3 3 3 3 3 3 4
Ö8 5 5 4 5 3 4 4 3 3 3 3 3 3 3 4

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=281139&lang=tr