|
Dersin Dili
|
Türkçe
|
|
Dersin Düzeyi
|
Lisans
|
|
Bölümü / Programı
|
Türk Dili ve Edebiyatı
|
|
Öğrenim Türü
|
Örgün Öğretim
|
|
Dersin Türü
|
Seçmeli
|
|
Dersin Öğretim Şekli
|
Yüz Yüze
|
|
Dersin Amacı
|
Bu dersin amacı, Çağatay Türkçesinin klasik ve geç dönemlerini dilbilimsel, edebî ve tarihsel açıdan incelemektir. Öğrencilerin, özellikle Ali Şir Nevâî’nin eserleri başta olmak üzere klasik dönem metinlerinin dil, üslup ve söz varlığı bakımından özelliklerini kavramaları hedeflenir. Ayrıca öğrencilerin Çağatay Türkçesinin fiil yapısı, çekim ekleri, kelime türleri ve cümle yapısını çözümleyerek bu dönemin dil özelliklerini uygulamalı olarak öğrenmeleri amaçlanır. Ders, Lütfi, Nevâî, Bâbür, Atayi, Sekkaki, Hatifî ve Muhammed Salih gibi önemli yazarların metinleri üzerinden okuma, transkripsiyon, sözlük ve dil çözümlemesi çalışmalarıyla desteklenir. Böylece öğrencilerin, Çağatay Türkçesinin modern Özbek Türkçesi ve Yeni Uygur Türkçesi üzerindeki etkilerini tanımaları ve bu dili filolojik ve karşılaştırmalı bir yaklaşımla değerlendirebilmeleri hedeflenir.
|
|
Dersin İçeriği
|
Çağatay Türkçesinin klasik ve geç dönemleri. Ali Şir Nevâî’nin eserleri başta olmak üzere, klasik dönem metinlerinin dil, üslup ve söz varlığı yönünden incelenmesi. Çağatay Türkçesinin fiil yapısı, çekim ekleri, birleşik fiiller, kelime türleri ve cümle yapısı üzerine çözümlemeler. Lütfi, Nevâî, Bâbür, Atayi, Sekkaki, Hatifî, Muhammed Salih gibi şair ve yazarların dil özellikleri. Klasik dönem metinlerinde okuma, transkripsiyon, sözlük çalışması ve gramatikal çözümleme uygulamaları. Çağatay Türkçesinin modern Özbek Türkçesi ve Yeni Uygur Türkçesi üzerindeki etkileri. Çağatayca metinlerin filolojik ve tarihsel bağlamda değerlendirilmesi; çağdaş Türk lehçeleriyle karşılaştırmalı inceleme.
|
|
Dersin Yöntem ve Teknikleri
|
|
|
Ön Koşulları
|
Yok
|
|
Dersin Koordinatörü
|
Yok
|
|
Dersi Verenler
|
Prof. Dr. Mustafa TANÇ
|
|
Dersin Yardımcıları
|
Yok
|
|
Dersin Staj Durumu
|
Yok
|
Ders Kaynakları
|
Kaynaklar
|
1. ECKMANN, Janos; Çağatayca El Kitabı, Çev. Günay Karaağaç, Ankara, Akçağ Yay., 2003. 2. ECKMANN, Janos; Harezm Kıpçak ve Çağatay Türkçesi Üzerine Araştırmalar, Haz. Osman Fikri Sertkaya, Ankara, TDK Yayınları, 2003. 3. ARGUNŞAH, Mustafa; Çağatay Türkçesi, İstanbul, Kesit Yayınları, 2015.
|
|
Ders Notları
|
BODROGLIGETI, J. E. Andras, A Grammar of Chagatay, Lincom Europa, 2001.
ERCİLASUN, Ahmet Bican; Türk Dili Tarihi, Ankara, Akçağ Yay., 2004.
ÜNLÜ, Suat; Çağatay Türkçesi Sözlüğü, Konya, Eğitim Yayınevi, 2013.
KARASOY, Yakup; Şİban Han Divanı, Ankara, TDK Yayınları, 1998.
YÜCEL, Bilal; Babür Divanı, Ankara, Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, 1995.
|
|