Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
3RMT221Kent İçi Raylı Ulaşım Sistemleri2+0+02202.06.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Ön Lisans
Bölümü / Programı Raylı Sistemler Makine Teknolojisi
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Kent içi raylı ulaşım sistemlerinin özelliklerinin, teknik detaylarının ve karşılaştırılmasının öğrenilmesi amaçlanmaktadır.
Dersin İçeriği Kentiçi Raylı Ulaşım Sistemlerinin tanımlanması
Kent içi raylı sisteme geçişte karşılaşılan sorunlar
Raylı sistemlerde taşıt faktörü
Kent içi raylı sistemlerde sistem belirleme kriterleri
Kent içi raylı ulaşım sistemlerinde kapasite
Kentiçi Raylı Ulaşım Sistemlerinin teknik veriler
Kentiçi Raylı Ulaşım Sistemlerde istasyon yapıları
Sistemlerin Karşılaştırılması
Kent içi raylı sistemlerde tarifelerin hazırlanması ve araç sayısının hesaplanması
Dersin Yöntem ve Teknikleri Ders, anlatım ve uygulamalı problem çözme yöntemleri ile işlenecektir. Tartışma ve katalog incelemeleri öğrencilerin pratik becerilerini destekleyecektir. yüz yüze
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Öğr. Gör. Ahmet ÖNDER https://www.osmaniye.edu.tr/duzicimyo/mautb/personel ahmetonder@osmaniye.edu.tr
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Arlı, V. (2011). Kentiçi Raylı Sistemler, İstanbul Ulaşım A.Ş. Yayınları, İstanbul.
Kılınçaslan, T. (2018). Kentsel Ulaşım: Ulaşım Sistemi, Toplu Taşım, Planlama, Politikalar, Ninova Yayınları, İstanbul.
Pulido, D., Darido, G., Munoz-Raskin, R. ve Moody, J. (Ed.). (2018). Kentsel Raylı Sistem Geliştirme El Kitabı, Dünya Bankası Grubu Yayınları.
Vuchic, V. R. (2015). Kentiçi Toplu Ulaşım ve Yaşanabilir Şehirler, İstanbul Ulaşım Yayınları, İstanbul.
Öğretim Elemanı Ders Notları (MS Teams aracılığıyla paylaşılan dijital materyaller).
Ders Notları Kent içi toplu ulaşım ve yaşanabilir şehirler, Vukan VUCHİC, Öğretim Elemanı Ders Notları, Megep Notları
Dökümanlar https://megep.meb.gov.tr/?page=moduller

Ders Yapısı
Matematik ve Temel Bilimler %20
Mühendislik Bilimleri %0
Mühendislik Tasarımı %0
Sosyal Bilimler %10
Eğitim Bilimleri %0
Fen Bilimleri %20
Sağlık Bilimleri %0
Alan Bilgisi %50

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 2 28
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 1 14
Ara Sınavlar 1 10 10
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 8 8
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 2 60

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Farklı kent içi raylı ulaşım sistemlerini hız, kapasite ve güzergâh yapısı gibi teknik özelliklerine göre sınıflandırır.
2 Kent içi raylı ulaşım araçlarının temel özelliklerini ve istasyon yapılarının tasarım prensiplerini analiz eder.
3 Kentsel raylı sistem projelerinin hazırlık aşamalarını ve fizibilite etüdü yöntemlerini akademik düzeyde özetler.
4 Yolcu talebi ve sefer sıklığı parametreleri doğrultusunda ihtiyaç duyulan araç ve yedek araç sayısını hesaplar.
5 Tarife hazırlama metodolojilerini ve kent içi diğer toplu taşıma modlarıyla entegrasyon stratejilerini yorumlar.
6 Yolcu bilgi sistemleri ile ücret toplama sistemlerinin işleyişini ve yolcu memnuniyeti üzerindeki etkilerini değerlendirir.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Kent içi raylı ulaşım sistemlerinin tanımlanması, avantaj ve dezavantajları. Kentsel büyüme, trafik sıkışıklığı ve raylı sistemlerin çevre/enerji dostu yönleri üzerine ön okuma yapılması. Vuchic ders kitabı (Bölüm 1), kentsel ulaşım giriş sunumu ve güncel istatistiki veriler.
2 Kent içi raylı ulaşımda sistem belirleme kriterleri. Yolculuk talebi, maliyet, arazi kullanımı ve hız gibi sistem seçimini etkileyen temel parametrelerin araştırılması. Kılınçaslan ders kitabı (Bölüm 3), güzergah ve kapasite belirleme kriterleri teknik föyü.
3 Tramvay sistemleri. Tramvay hatlarının tarihsel gelişimi ve hemzemin (paylaşımlı) yol yapılarının trafik üzerindeki etkilerinin incelenmesi. Arlı ders kitabı (Tramvay Sistemleri), işletme şemaları ve öğretim elemanı örnek olay dökümanları.
4 Hafif raylı sistemler. Hafif raylı sistemlerin (HRS/LRT) tramvay ve metro arasındaki ara mod konumunun ve korumalı güzergah yapısının araştırılması. Vuchic ders kitabı (Hafif Raylı Sistemler), dünyadan başarılı LRT projesi uygulama örnekleri.
5 Metro ve sürücüsüz metro sistemleri. Tam korumalı hat (Grade-A) yapısının ve sürücüsüz metro (UTO) sinyalizasyon teknolojilerinin (CBTC) ön incelemesi. Dünya Bankası El Kitabı (Bölüm 4), sürücüsüz metro operasyonel avantajlar dökümanı.
6 Banliyö, monoray, füniküler, troleybüs ve translohr sistemleri. Özel topografyalarda kullanılan alternatif kent içi ve bölge raylı sistem modlarının teknik sınırlarının araştırılması. Öğretim elemanı alternatif ulaşım modları karşılaştırma tablosu ve teknik notları (MS Teams).
7 Kent içi raylı ulaşım sistemlerinin değerlendirilmesi ve karşılaştırılması. Öğrenilen tüm raylı sistem modlarının hız, kapasite, maliyet ve esneklik açısından matris tablosu halinde karşılaştırılması. Vuchic & Kılınçaslan ders kitaplarından derleme teknik kıyaslama föyleri ve grafikler.
8 Kent içi ulaşımda kalite ve hizmet düzeyi. Toplu taşımada konfor, güvenilirlik, bekleme süreleri ve Hizmet Düzeyi (LOS) standartlarının incelenmesi. Öğretim Elemanı Ders Notları (Hizmet Kalitesi bölümü), uluslararası LOS standartları kılavuzu.
9 Kent içi raylı ulaşımda taşıtın rolü ve önemi. Raylı sistem araçlarının mekanik yapısı, gabari ölçüleri, aks yükleri ve cer sistemi (güç kaynağı) bileşenlerinin incelenmesi. Arlı ders kitabı (Araç Teknolojileri), raylı sistem aracı teknik özellikleri şeması.
10 Kent içi raylı sistemlerde dizilerin oluşturulması. Yolcu yoğunluğuna göre tekli araçlardan çoklu vagon dizilerine (tren formasyonu) geçiş stratejilerinin araştırılması. Vuchic ders kitabı (İşletme İlkeleri), dizi oluşturma ve kuplaj mekanizmaları teknik notları.
11 Kent içi raylı sistemlerde araç sayısı ve kapasite hesaplama yöntemleri. Sefer sıklığı (headway), hat uzunluğu, tur süresi ve pik saat yolcu talebine göre gerekli araç/yedek araç formüllerinin incelenmesi. Öğretim Elemanı Kapasite Hesaplama Formülleri ve Uygulama Föyleri (MS Teams).
12 Kent içi raylı sistem proje hazırlama süreci. Bir raylı sistem projesinin etüt, planlama, hat tasarımı ve onay/yapım aşamalarının kronolojik sırasının incelenmesi. Dünya Bankası El Kitabı (Proje Döngüsü bölümü), raylı sistem proje hazırlama rehberi.
13 Kent içi raylı sistem hattı fizibilite etüd raporu incelenmesi. Finansal ve ekonomik analizler, maliyet-fayda oranları ve çevresel etki değerlendirme (ÇED) raporu mantığının araştırılması. Örnek bir belediyenin veya kurumun resmi Raylı Sistem Fizibilite Raporu (PDF), analiz şablonları.
14 Kent içi raylı ulaşım sistemlerinde istasyon yapıları ve yolcu bilgilendirme sistemleri. İstasyon erişilebilirliği, turnike alanları, peron tasarımları ve gerçek zamanlı yolcu bilgilendirme (PIS) mimarisinin incelenmesi. Arlı ders kitabı (İstasyon Tasarımı), akıllı ücret toplama ve bilgilendirme sistemleri teknik sunumu.

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12
Tüm 2 3 2 2 2 2 1 1 2 2 1 2
Ö1 4 3 2 2 3 3 1 1 2 2 1 2
Ö2 2 4 3 3 3 2 1 1 2 2 1 2
Ö3 1 2 3 2 2 2 1 1 2 2 1 2
Ö4 2 3 3 2 3 2 1 1 2 2 1 2
Ö5 1 2 2 1 2 2 1 1 2 1 1 2
Ö6 1 2 2 1 2 2 1 1 2 1 1 2

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=283889&lang=tr