Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
4RMT220Kalite ve Güvence Standartları2+1+03328.04.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Ön Lisans
Bölümü / Programı Raylı Sistemler Makine Teknolojisi
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, öğrencilere kalite yönetimi ve standardizasyonun temel ilkelerini kavratarak; ISO 9001 tabanlı kalite yönetim sistemlerini anlayabilme, istatistiksel kalite kontrol araçlarını uygulayabilme ve iç tetkik süreçlerini yürütebilme yetkinliklerini geliştirmektir.
Dersin İçeriği Bu ders, kalite kavramı, standardizasyon ve belgelendirme sistemlerinin temel ilkeleri üzerine kurularak ISO 9001:2015 tabanlı kalite yönetim sistemi gerekliliklerini kapsamaktadır. Deming, Juran ve Kaizen yaklaşımları çerçevesinde toplam kalite yönetimi, süreç yaklaşımı ve PUKÖ döngüsü incelenmekte; istatistiksel kalite kontrol araçları (kontrol kartları, Pareto, neden-sonuç diyagramı) ile proses yeterliliği uygulamalı olarak ele alınmaktadır. Bunların yanı sıra ISO 19011 kapsamında iç tetkik planlama ve raporlama, kalite maliyetleri ve EFQM mükemmellik modeli de dersin içeriğini oluşturmaktadır.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Ders, yüz yüze eğitim formatında yürütülmektedir. Öğretim sürecinde anlatım ve standart doküman incelemenin yanı sıra; tartışma, soru-cevap, vaka analizi ve beyin fırtınası gibi öğrenci merkezli yaklaşımlar uygulanmaktadır. Kalite yönetim sistemi gerekliliklerinin ve istatistiksel araçların pekiştirilmesi amacıyla grup çalışmaları ve uygulamalı sınıf içi egzersizlere yer verilmekte; ödev ve çevrimiçi öğrenme materyalleri ile öğrenme süreci desteklenmektedir.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Öğr. Gör. Cemre Polat akbis.osmaniye.edu.tr/@cemrepolat cemrepolat@osmaniye.edu.tr
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Usanmaz, İ. (2020). Kalite güvence ve standartları. Seçkin Yayıncılık.
ISO/TC 176 Auditing Practices Group. ISO 19011:2018 — Yönetim sistemlerinin tetkiki için kılavuz (APG rehberi, ücretsiz PDF).
Çetin, C., & Arslan, L. (2020). Toplam kalite yönetimi (7. bs.). Beta Yayınları.
Kocabaş, C. (2012). Kalite ve güvence. Alfa Yayınları.
International Organization for Standardization. (2015). ISO 9001:2015 — Kalite yönetim sistemleri: Gereklilikler. ISO. https://www.iso.org
International Organization for Standardization. (2018). ISO 19011:2018 — Yönetim sistemlerinin tetkiki için kılavuz. ISO. https://www.iso.org
Ders Notları N. Kölük, İ.K. Dilsiz, Kalite Güvencesi ve Standartları, 2003.

İ. Usanmaz, Kalite Güvence ve Standartları, 2020.

C. Çetin, L. Arslan, Toplam Kalite Yönetimi, 7. baskı, 2020.

C. Kocabaş, Kalite ve Güvence, 2012.

ISO 9001:2015, ISO 9000:2015, ISO 19011:2018 standart metinleri (güncel sürümler).
Dökümanlar https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Kalite%20Kontrol%C3%BC.pdf
Ödevler https://megep.meb.gov.tr
Sınavlar https://megep.meb.gov.tr

Ders Yapısı
Matematik ve Temel Bilimler %0
Mühendislik Bilimleri %80
Mühendislik Tasarımı %0
Sosyal Bilimler %0
Eğitim Bilimleri %0
Fen Bilimleri %0
Sağlık Bilimleri %0
Alan Bilgisi %20

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Ödev 1 % 20
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 40
Toplam :
3
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 2 28
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 2 28
Ödevler 1 10 10
Ara Sınavlar 1 8 8
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 16 16
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 3 90

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Bilgi 
1 Kalite yönetimi, standart ve standardizasyonun temel kavramlarını; ISO/EN/TSE yapısını ve belgelendirme–akreditasyon ilişkisini açıklayabilme
Beceri 
2 ISO 9001:2015 tabanlı kalite yönetim sistemi altyapısını (kapsam, süreç haritası, doküman hiyerarşisi) oluşturabilme
3 Uygun standardı seçerek gerekliliklerini süreçlere uygulayabilme
4 Temel istatistiksel kalite kontrol araçlarını uygulayabilme ve sonuçlarını yorumlayabilme
6 ISO 19011'e uygun bir iç tetkiki planlayabilme ve raporlayabilme
Yetkinlik 
5 Ulusal ve uluslararası standartları karşılaştırarak PUKÖ/Kaizen yaklaşımıyla iyileştirme önerileri geliştirebilme
7 Kalite maliyetlerini ve kalitesizlik risklerini etik ve yasal gereklilikler çerçevesinde değerlendirebilme

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Standart, standardizasyon ve kalite kavramları; ISO 9000 terimleri; standardizasyonun yararları. K&D Böl.1; ISO 9000:2015 md.3 (terimler). ISO 9000:2015; K&D.
2 Standart türleri; Türkiye’de standard hazırlama süreci; TSE’nin yapısı. Usanmaz Böl.2; K&D Böl.2. TSE rehber notları
3 Belgelendirme–akreditasyon–uygunluk değerlendirme; metroloji ve kalibrasyon. K&D Böl.3; ISO/IEC kavram notları; K&D.
4 Uluslararası kuruluşlar ve süreç: ISO, IEC, IAF, EA; teknik komiteler; standard geliştirme adımları. Bölüm 4 ISO/IEC genel tanıtım dokümanları.
5 Kalitenin tarihçesi; Deming, Juran, Crosby, Ishikawa yaklaşımları; TKY’ye giriş. Ç&A Böl.1-2. Ç&A.
6 Kalite maliyeti ve kalitesizlik maliyeti; verimlilik; risk-temelli düşünme. Ç&A Böl.3; Usanmaz Böl.5. Ç&A; Usanmaz.
7 Süreç yaklaşımı, PUKÖ/Kaizen, 5S, kalite çemberleri; süreç performans göstergeleri. ISO 9001:2015 md.0-1; Ç&A Böl.4. ISO 9001:2015 (Giriş); Ç&A.
8 QMS mimarisi; bağlam ve paydaş analizi; kapsam; süreç haritası ve etkileşimler; dokümantasyon hiyerarşisi. ISO 9001:2015 md.4; Usanmaz Böl.6. ISO 9001:2015 md.4; Usanmaz.
9 Liderlik ve planlama; risk ve fırsatlar; kalite hedefleri; destek ve operasyon (md.5-8). ISO 9001:2015 md.5-8. ISO 9001:2015.
10 Performans değerlendirme ve iyileştirme; iç tetkik; uygunsuzluk ve düzeltici faaliyet (md.9-10). ISO 9001:2015 md.9-10. ISO 9001:2015.
11 ISO 19011’e göre iç tetkik planlama; kontrol listesi hazırlama; tetkik yürütme ve raporlama. ISO 19011:2018 Böl.5-7. ISO 19011:2018.
12 Temel istatistiksel kalite kontrol: veri türleri, histogram, Pareto, neden-sonuç diyagramı. Ç&A Böl.5; seçilmiş ders notları. Ç&A; ders notları.
13 Kontrol kartları (değişken/nitelik); proses yeterlilik (Cp, Cpk); kabul örneklemesi. Ç&A Böl.6; örnek veri setleri. Ç&A; ders notları.
14 EFQM Mükemmellik Modeli; diğer yönetim sistemleriyle entegrasyon (ISO 14001, 45001); belgelendirme süreci; genel tekrar. EFQM kısa kılavuz; ISO 14001/45001 özetleri; tüm dersin özeti. EFQM Modeli (2020); özet notlar.

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12
Tüm 1 2 3 3 2 1 1 2 1 3 1 2
Bi1 3 5 3 2 1 1 1 1 1 1 1 2
Be2 1 1 5 5 4 1 1 3 1 4 1 2
Be3 1 4 4 4 3 1 1 1 1 4 1 1
Be4 1 1 1 5 4 3 1 1 1 1 1 1
Be6 1 1 1 1 1 1 1 4 2 4 3 1
Ye5 1 1 3 4 1 1 1 3 1 5 1 4
Ye7 1 1 1 1 1 1 1 1 1 4 1 3

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=283899&lang=tr