| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Dökümanlar |
| 1 |
Uyuşturucu kavramı
|
Tanım: Merkezi sinir sistemini etkileyerek fiziki ve psikolojik dengeyi bozan maddelerdir.
Özellikler: Bağımlılık yapma, tolerans geliştirme ve yoksunluk sendromuna yol açma potansiyelleri yüksektir.
Yasal Durum: Tıbbi amaçlar dışındaki üretimi, satışı ve kullanımı dünya genelinde yasaktır.
|
Önerilen Kaynaklar ve Diğer Ders Materyalleri
|
| 2 |
Bağımlılık yapan maddeler
|
Kapsam: Tütün, alkol, reçeteli ilaçlar ve yasa dışı uyuşturucuların tamamını içerir.
Mekanizma: Beyindeki ödül merkezini uyararak dopamin salınımını yapay şekilde artırırlar.
Kriterler: Maddenin arayışı içine girme ve olumsuz sonuçlara rağmen kullanmaya devam etmedir.
|
Önerilen Kaynaklar ve Diğer Ders Materyalleri
|
| 3 |
Maddelerin sınıflandırılması
|
Yavaşlatıcılar (Depresanlar): Alkol, opiyatlar ve sakinleştiriciler gibi sistemi yavaşlatanlar.
Uyarıcılar (Stimülanlar): Kokain, amfetamin gibi vücut fonksiyonlarını hızlandıranlar.
Hayal Gördürücüler (Halüsinojenler): Algıyı değiştiren LSD ve sihirli mantarlar.
|
Önerilen Kaynaklar ve Diğer Ders Materyalleri
|
| 4 |
Madde bağımlılığının türleri
|
Fiziksel Bağımlılık: Vücudun maddeye uyum sağlaması ve yokluğunda kriz (yoksunluk) yaşamasıdır.
Psikolojik Bağımlılık: Kişinin duygusal rahatlama veya doyum için maddeye ihtiyaç duymasıdır.
Çapraz Bağımlılık: Bir maddeye bağımlı olan kişinin benzer gruptaki diğer maddelere de bağımlı olmasıdır.
|
Önerilen Kaynaklar ve Diğer Ders Materyalleri
|
| 5 |
Madde bağımlılarının psiko-sosyal özellikleri
|
Psikolojik Profil: Düşük özgüven, dürtüsellik, yoğun kaygı ve depresif eğilimler görülür.
Sosyal İlişkiler: Aile içi çatışmalar, sosyal izolasyon ve suça eğilim artış gösterir.
Savunma Mekanizmaları: İnkar, rasyonalizasyon (mantığa bürüme) ve çevreyi suçlama sıktır.
|
Önerilen Kaynaklar ve Diğer Ders Materyalleri
|
| 6 |
Uçucu Maddeler
|
Kaynaklar: Bali, tiner, çakmak gazı, boyalar ve bazı yapıştırıcı kimyasallardır.
Ulaşılabilirlik: Ucuz ve kolay erişilebilir olmaları nedeniyle genç yaş gruplarında yaygındır.
Riskler: Ani ölüm, kalıcı beyin hasarı ve akciğer yetmezliğine yol açarlar.
|
Önerilen Kaynaklar ve Diğer Ders Materyalleri
|
| 7 |
Opiyatlar
|
Köken: Afyon haşhaşından elde edilen eroin, morfin ve kodein gibi maddelerdir.
Etki Gücü: Ağrıyı bloke ederler ve çok hızlı fiziki bağımlılık geliştirirler.
Tehlikeler: Aşırı doz kullanımında solunum durması nedeniyle ölümcül sonuçlar doğururlar.
|
Önerilen Kaynaklar ve Diğer Ders Materyalleri
|
| 8 |
Amfetamin ve benzerleri
|
Çeşitler: Metamfetamin (met), ecstasy (MDMA) ve bazı reçeteli DEHB ilaçlarıdır.
Etki: Dopamin seviyesini zirveye çıkararak yapay enerji, uykusuzluk ve öfori sağlar.
Sonuçlar: Şiddetli paranoya, diş çürümeleri (met ağzı) ve kalp krizine yol açar.
|
Önerilen Kaynaklar ve Diğer Ders Materyalleri
|
| 9 |
LSD ve sihirli mantar
|
LSD: Çok küçük dozlarda bile güçlü zihinsel yanılsamalar yaratan sentetik maddedir.
Sihirli Mantar: Psilosibin içeren ve doğada kendiliğinden yetişen halüsinojenik mantarlardır.
Deneyim: Zaman, mekân ve benlik algısını bozarak "kötü yolculuk" (bad trip) krizlerine neden olur.
|
Önerilen Kaynaklar ve Diğer Ders Materyalleri
|
| 10 |
Halüsinojenik maddeler
|
Tanım: Gerçekte var olmayan ses, renk ve şekillerin algılanmasına yol açarlar.
Türler: LSD ve mantar dışında DMT, PCP (melek tozu) ve ketamin bu gruptadır.
Uzun Vadeli Risk: Kullanım bitse bile yıllar sonra "flashback" (geri dönüş) atakları yaşatabilir.
|
Önerilen Kaynaklar ve Diğer Ders Materyalleri
|
| 11 |
Maddelere özet bir bakış
|
Ortak Nokta: Tüm maddeler nihayetinde merkezi sinir sistemini ve beyin kimyasını bozar.
Tolerans: Aynı etkiyi almak için gereken madde miktarının sürekli artması durumudur.
Kısır Döngü: Geçici rahatlama hissini, derin bir çöküş ve daha fazla madde isteği izler.
|
Önerilen Kaynaklar ve Diğer Ders Materyalleri
|
| 12 |
Madde bağımlılığının fiziki, sosyal ve maddi etkileri
|
Fiziki: Organ yetmezlikleri, bağışıklık çöküşü, bulaşıcı hastalıklar (HIV/Hepatit) ve erken ölümdür.
Sosyal: Aile bağlarının kopması, iş/okul kaybı, yalnızlaşma ve adli sicil sorunlarıdır.
Maddi: Maddenin yüksek maliyeti, iş göremezlik ve tedavi masrafları nedeniyle ekonomik yıkımdır.
|
Önerilen Kaynaklar ve Diğer Ders Materyalleri
|
| 13 |
Madde bağımlılığı ile mücadele türleri
|
Önleme (Tıbbi/Sosyal): Eğitimler, farkındalık çalışmaları ve riskli grupların takibidir (Örn: Yeşilay).
Tedavi (Arındırma): AMATEM gibi merkezlerde tıbbi detoksifikasyon ve yoksunluk yönetimidir.
Rehabilitasyon: Psikoterapi, sosyal uyum süreçleri ve temiz kalmayı sürdürme desteğidir.
|
Önerilen Kaynaklar ve Diğer Ders Materyalleri
|
| 14 |
Madde türlerine göre genel etkileri
|
Yavaşlatıcılar: Solunumu baskılar, refleksleri yavaşlatır, uyuşukluk ve koma riski yaratır.
Uyarıcılar: Kalp ritmini bozar, yüksek tansiyona, saldırganlığa ve paranoyaya yol açar.
Halüsinojenler: Akıl sağlığını tehdit eder, panik atak ve kalıcı algı bozukluğu üretir.
|
Önerilen Kaynaklar ve Diğer Ders Materyalleri
|