Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
1COG109Nüfus Coğrafyası3+0+03512.06.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Coğrafya
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Nüfus ve demografi kavramlarını kavrayabilme ve nüfus araştırmalarının güncel konularını takip edebilmenin yanında nüfus artışını etkileyen faktörlerin coğrafi temellerini açıklamak, nüfus artışı ve kalkınma ikilemini, bölgesel sosyo-ekonomik ve mekânsal farklılıklarla birlikte anlamak, dünyada uygulanmakta olan nüfus politikaları konusunda az gelişmiş ve gelişmiş ülkeler arasındaki farklılaşmanın coğrafi ve sosyo-kültürel temellerini açıklamak ve son olarak dünyada nüfus artışı ve dengesiz dağılımının yol açtığı sorunlar konusunda analiz yapabilme becerisini geliştirmektir.
Dersin İçeriği Nüfus sayımları, Nüfusun gelişimi ve kıtalara göre artışı, Nüfus artışının nedenleri, Doğurganlık ve ölümler, Demografik geçiş teorisi, Optimum nüfus teorisi, Nüfusun yaş yapısı ve artış oranı, Nüfus artışının etkileri, Nüfus siyaseti, Nüfus yoğunlukları (Aritmetik, fizyolojik, zirai), Dünyada nüfusun dağılışı ve dağılışı etkileyen faktörler ve göçler, Nüfusun yaş, ırk ve cinsiyet özellikleri, Dünyada seyrek nüfuslu bölgeler: Çöller, ekvatoral bölgeler, kutuplar ve dağlık bölgeler, Sık nüfuslu alanlar: Güneydoğu Asya, Güney Asya, Avrupa, Rusya Federasyonu, Anglo Amerika, Latin Amerika, Afrika, Avustralya ve diğer bölgeler işlenecektir.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Soru-Cevap Yöntemi, Gösteri Yöntemi (Demonstrasyon), Gezi-Gözlem Yöntemi, Problem Çözme Yöntemi, Örnek Olay (Vaka) İncelemesi, Harita Çalışmaları ve GIS Uygulamaları, Tartışma ve Münazara, Araştırma ve Sunum.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Dr. Öğr. Üyesi Ferdi AKBAŞ
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Atalay, İ., (1991). Genel Beşeri ve iktisadi Coğrafya, Yeni Çağ Basım Yayım, Ankara.
Özgür, E, M., (1998). Türkiye Nüfus Coğrafyası. GMC Basın-Yayın Ltd. Şti., Ankara.
Tunçdilek, N., (1988). Dünya Nüfus Dinamiği, İst. Üni. Yayınları, İstanbul.
Tümertekin, E. & Özgüç N., (2016). Beşeri Coğrafya Giriş: İnsan, Kültür, Mekan. Çantay Kitabevi, İstanbul.
Özgür, M., (2004). Nüfus Coğrafyası, Ankara.
Deniz, O., (2009). Uluslararası Göçler ve Türkiye'ye Yansıması, Çantay Kitabevi, İstanbul.
Ders Notları Doğanay, H. (2014). Nüfus coğrafyası. Nobel akademik yayıncılık.

Erinç, S. (2015). İnsan ve doğal ortam: Beşeri coğrafya (Genişletilmiş 3. basım). Alfa Yayınları.

Koç, İ. (2018). Demografi: Nüfusbilime giriş. Hacettepe Üniversitesi Yayınları.

Tümertekin, E., & Özgüç, N. (2017). Beşeri coğrafya: İnsan, kültür, mekân (12. basım). Çantay Kitabevi.

Yılmaz, M. (2020). Türkiye nüfus coğrafyası. Pegem Akademi Yayıncılık.

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 5 70
Ara Sınavlar 1 4 4
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 4 4
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 120

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Nüfus ile ilgili temel kavramları açıklar.
2 Dünya nüfus artışını dönemler itibariyle yorumlar.
3 Nüfus değişiminde rol oynayan faktörleri yorumlar.
4 Nüfusun yaş ve cinsiyet yapısı ve bunun etki ve sonuçlarını izah eder.
5 Göçleri etkileyen faktörler ve göçlerin ekonomik, sosyal ve kültürel sonuçlarını tartışır.
6 İç ve dış göçlerin nedenlerini anlatır.
7 Dünya nüfus yoğunluğunu karşılaştırmalı olarak verir.
8 Dünya nüfusunun dağılışını ve bu dağılışta rol oynayan faktörleri izah eder.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Derse giriş, dersin işlenişi ile ilgili genel bilgi ve kaynakların önerilmesi. Nüfus, nüfus coğrafyası ve demografi kavramlarının tanımlanması ve nüfus araştırmalarında coğrafi yaklaşım konusunda bilgi aktarımı Nüfus Coğrafyasının Temelleri Doğanay, H. (2014). Nüfus coğrafyası. Nobel Akademik Yayıncılık. Erinç, S. (2015). İnsan ve doğal ortam: Beşeri coğrafya (Genişletilmiş 3. basım). Alfa Yayınları. Koç, İ. (2018). Demografi: Nüfusbilime giriş. Hacettepe Üniversitesi Yayınları. Tümertekin, E., & Özgüç, N. (2017). Beşeri coğrafya: İnsan, kültür, mekân (12. basım). Çantay Kitabevi. Yılmaz, M. (2020). Türkiye nüfus coğrafyası. Pegem Akademi Yayıncılık.
2 Nüfus Coğrafyası araştırmaları için veri kaynakları, Dünya’da ve Türkiye’de kullanılan yöntemler hakkında bilgi aktarımı Gündemdeki Nüfus Kayıt Sistemi, Nüfus sayımları, Nüfusun gelişimi ve kıtalara göre artışı Nüfus Veri Toplama Yöntemleri Doğanay, H. (2014). Nüfus coğrafyası. Nobel Akademik Yayıncılık. Erinç, S. (2015). İnsan ve doğal ortam: Beşeri coğrafya (Genişletilmiş 3. basım). Alfa Yayınları. Koç, İ. (2018). Demografi: Nüfusbilime giriş. Hacettepe Üniversitesi Yayınları. Tümertekin, E., & Özgüç, N. (2017). Beşeri coğrafya: İnsan, kültür, mekân (12. basım). Çantay Kitabevi. Yılmaz, M. (2020). Türkiye nüfus coğrafyası. Pegem Akademi Yayıncılık.
3 Dünya’da mutlak nüfus miktarının genel seyri ve nüfus artış hızında gözlenen değişim, Demografik Döngü Nüfusun Mekânsal Dağılışı Doğanay, H. (2014). Nüfus coğrafyası. Nobel Akademik Yayıncılık. Erinç, S. (2015). İnsan ve doğal ortam: Beşeri coğrafya (Genişletilmiş 3. basım). Alfa Yayınları. Koç, İ. (2018). Demografi: Nüfusbilime giriş. Hacettepe Üniversitesi Yayınları. Tümertekin, E., & Özgüç, N. (2017). Beşeri coğrafya: İnsan, kültür, mekân (12. basım). Çantay Kitabevi. Yılmaz, M. (2020). Türkiye nüfus coğrafyası. Pegem Akademi Yayıncılık.
4 Nüfus Artışına İlişkin kaygılar, Nüfus teorileri Nüfus Artışı ve Demografik Kuramlar Doğanay, H. (2014). Nüfus coğrafyası. Nobel Akademik Yayıncılık. Erinç, S. (2015). İnsan ve doğal ortam: Beşeri coğrafya (Genişletilmiş 3. basım). Alfa Yayınları. Koç, İ. (2018). Demografi: Nüfusbilime giriş. Hacettepe Üniversitesi Yayınları. Tümertekin, E., & Özgüç, N. (2017). Beşeri coğrafya: İnsan, kültür, mekân (12. basım). Çantay Kitabevi. Yılmaz, M. (2020). Türkiye nüfus coğrafyası. Pegem Akademi Yayıncılık.
5 Nüfusun Değişiminde Rol Oynayan Hususlar: Doğumlar, Ölümler ve Göçler Doğurganlık Analizleri Doğanay, H. (2014). Nüfus coğrafyası. Nobel Akademik Yayıncılık. Erinç, S. (2015). İnsan ve doğal ortam: Beşeri coğrafya (Genişletilmiş 3. basım). Alfa Yayınları. Koç, İ. (2018). Demografi: Nüfusbilime giriş. Hacettepe Üniversitesi Yayınları. Tümertekin, E., & Özgüç, N. (2017). Beşeri coğrafya: İnsan, kültür, mekân (12. basım). Çantay Kitabevi. Yılmaz, M. (2020). Türkiye nüfus coğrafyası. Pegem Akademi Yayıncılık.
6 Dünyada Doğum Oranları ve Doğurganlığı belirleyen faktörler (Gelişmiş ve Azgelişmiş Ülke karşılaştırmaları) Ölümlülük ve Yaşam Beklentisi Doğanay, H. (2014). Nüfus coğrafyası. Nobel Akademik Yayıncılık. Erinç, S. (2015). İnsan ve doğal ortam: Beşeri coğrafya (Genişletilmiş 3. basım). Alfa Yayınları. Koç, İ. (2018). Demografi: Nüfusbilime giriş. Hacettepe Üniversitesi Yayınları. Tümertekin, E., & Özgüç, N. (2017). Beşeri coğrafya: İnsan, kültür, mekân (12. basım). Çantay Kitabevi. Yılmaz, M. (2020). Türkiye nüfus coğrafyası. Pegem Akademi Yayıncılık.
7 Göçlerin nedenleri ve temel göç teorileri Ravenstein’ın Göç Kanunlarını inceleyip göçün itici ve çekici faktörleri alabilirsiniz Doğanay, H. (2014). Nüfus coğrafyası. Nobel Akademik Yayıncılık. Erinç, S. (2015). İnsan ve doğal ortam: Beşeri coğrafya (Genişletilmiş 3. basım). Alfa Yayınları. Koç, İ. (2018). Demografi: Nüfusbilime giriş. Hacettepe Üniversitesi Yayınları. Tümertekin, E., & Özgüç, N. (2017). Beşeri coğrafya: İnsan, kültür, mekân (12. basım). Çantay Kitabevi. Yılmaz, M. (2020). Türkiye nüfus coğrafyası. Pegem Akademi Yayıncılık.
8 Dünyada Ölüm Oranları ve Ölüm hızlarını belirleyen faktörler, bebek-çocuk ölüm oranları (Gelişmiş ve Az gelişmiş ülke karşılaştırmaları) Yaş ve Cinsiyet Yapısı Doğanay, H. (2014). Nüfus coğrafyası. Nobel Akademik Yayıncılık. Erinç, S. (2015). İnsan ve doğal ortam: Beşeri coğrafya (Genişletilmiş 3. basım). Alfa Yayınları. Koç, İ. (2018). Demografi: Nüfusbilime giriş. Hacettepe Üniversitesi Yayınları. Tümertekin, E., & Özgüç, N. (2017). Beşeri coğrafya: İnsan, kültür, mekân (12. basım). Çantay Kitabevi. Yılmaz, M. (2020). Türkiye nüfus coğrafyası. Pegem Akademi Yayıncılık.
9 Göçler: Göç Nedir? Göçlerin nüfus artışı ve dağılımı üzerindeki etkisi ve Önemi Nüfusun Sosyo-Ekonomik Yapısı Doğanay, H. (2014). Nüfus coğrafyası. Nobel Akademik Yayıncılık. Erinç, S. (2015). İnsan ve doğal ortam: Beşeri coğrafya (Genişletilmiş 3. basım). Alfa Yayınları. Koç, İ. (2018). Demografi: Nüfusbilime giriş. Hacettepe Üniversitesi Yayınları. Tümertekin, E., & Özgüç, N. (2017). Beşeri coğrafya: İnsan, kültür, mekân (12. basım). Çantay Kitabevi. Yılmaz, M. (2020). Türkiye nüfus coğrafyası. Pegem Akademi Yayıncılık.
10 Göçün nedenleri, göç türlerinin sınıflandırılması ve göçün türünü tayin eden faktörler: Göç ve Coğrafya İç Göç Hareketleri Doğanay, H. (2014). Nüfus coğrafyası. Nobel Akademik Yayıncılık. Erinç, S. (2015). İnsan ve doğal ortam: Beşeri coğrafya (Genişletilmiş 3. basım). Alfa Yayınları. Koç, İ. (2018). Demografi: Nüfusbilime giriş. Hacettepe Üniversitesi Yayınları. Tümertekin, E., & Özgüç, N. (2017). Beşeri coğrafya: İnsan, kültür, mekân (12. basım). Çantay Kitabevi. Yılmaz, M. (2020). Türkiye nüfus coğrafyası. Pegem Akademi Yayıncılık.
11 Nüfusun Demografik Özellikleri Uluslararası Göç ve Mülteciler Doğanay, H. (2014). Nüfus coğrafyası. Nobel Akademik Yayıncılık. Erinç, S. (2015). İnsan ve doğal ortam: Beşeri coğrafya (Genişletilmiş 3. basım). Alfa Yayınları. Koç, İ. (2018). Demografi: Nüfusbilime giriş. Hacettepe Üniversitesi Yayınları. Tümertekin, E., & Özgüç, N. (2017). Beşeri coğrafya: İnsan, kültür, mekân (12. basım). Çantay Kitabevi. Yılmaz, M. (2020). Türkiye nüfus coğrafyası. Pegem Akademi Yayıncılık.
12 Nüfus Yoğunluğu nedir? Haritalama Yöntemleri, Yeryüzünde nüfusun mekânsal dağılımı ve etkili faktörler Kentleşme ve Nüfus Dinamiği Doğanay, H. (2014). Nüfus coğrafyası. Nobel Akademik Yayıncılık. Erinç, S. (2015). İnsan ve doğal ortam: Beşeri coğrafya (Genişletilmiş 3. basım). Alfa Yayınları. Koç, İ. (2018). Demografi: Nüfusbilime giriş. Hacettepe Üniversitesi Yayınları. Tümertekin, E., & Özgüç, N. (2017). Beşeri coğrafya: İnsan, kültür, mekân (12. basım). Çantay Kitabevi. Yılmaz, M. (2020). Türkiye nüfus coğrafyası. Pegem Akademi Yayıncılık.
13 Dünya da Sık ve Seyrek Nüfuslu Alanlar Nüfus Politikaları Doğanay, H. (2014). Nüfus coğrafyası. Nobel Akademik Yayıncılık. Erinç, S. (2015). İnsan ve doğal ortam: Beşeri coğrafya (Genişletilmiş 3. basım). Alfa Yayınları. Koç, İ. (2018). Demografi: Nüfusbilime giriş. Hacettepe Üniversitesi Yayınları. Tümertekin, E., & Özgüç, N. (2017). Beşeri coğrafya: İnsan, kültür, mekân (12. basım). Çantay Kitabevi. Yılmaz, M. (2020). Türkiye nüfus coğrafyası. Pegem Akademi Yayıncılık.
14 Devletlerin uyguladığı nüfus politikaları ve geleceğe yönelik nüfus projeksiyonları BM’nin güncel nüfus raporlarını gözden geçirip farklı ülkelerin nüfus politikalarını araştırmanız yeterlidir. Doğanay, H. (2014). Nüfus coğrafyası. Nobel Akademik Yayıncılık. Erinç, S. (2015). İnsan ve doğal ortam: Beşeri coğrafya (Genişletilmiş 3. basım). Alfa Yayınları. Koç, İ. (2018). Demografi: Nüfusbilime giriş. Hacettepe Üniversitesi Yayınları. Tümertekin, E., & Özgüç, N. (2017). Beşeri coğrafya: İnsan, kültür, mekân (12. basım). Çantay Kitabevi. Yılmaz, M. (2020). Türkiye nüfus coğrafyası. Pegem Akademi Yayıncılık.

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15 P16 P17 P18 P19 P20 P21 P22 P23 P24 P25
Tüm 4 5 4 3 4 5 4 5 5 4 4 4 4 2 4 4 4 4 5 4 4 3 4 4 4
Ö1 5 4 3 2 3 4 3 4 4 3 3 3 3 1 3 3 3 3 4 3 2 1 3 2 3
Ö2 4 5 4 3 4 5 4 5 5 4 4 4 4 2 4 4 4 4 5 4 4 3 4 4 4
Ö3 4 5 4 3 4 5 4 5 5 4 4 4 4 2 4 4 4 4 5 4 4 3 4 4 4
Ö4 4 5 4 2 3 5 4 5 5 4 4 4 4 1 4 4 4 4 5 4 4 3 4 4 4
Ö5 4 5 5 4 4 5 5 5 5 5 5 4 4 2 5 5 5 5 5 5 5 4 5 5 5
Ö6 4 5 4 3 4 5 4 5 5 4 4 4 4 2 4 4 4 4 5 4 4 3 4 4 4
Ö7 4 5 4 4 4 5 4 5 5 4 4 4 4 2 5 5 5 4 5 4 4 4 4 4 4
Ö8 4 5 4 4 4 5 4 5 5 4 4 4 4 2 5 5 5 4 5 4 4 4 4 4 4

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=285330&lang=tr