Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
5COG301Türkiye Beşerî Coğrafyası I3+0+03517.04.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Coğrafya
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Türkiye’nin beşerî anlamdaki özelliklerinin coğrafi bakış açısıyla öğrencilere kavratmak; Türkiye’nin nüfus özellikleri, dağılışı, sorunları, yerleşmelerin özellikleri, tipleri, dağılışları ve başlıca geçim kaynakları hakkında bilgilere sahip bireyler yetiştirmek; Türkiye'nin nüfus, yerleşme ve kültürel coğrafya özellikleri hakkında bilgi, beceri ve tutum kazandırmaktır.
Dersin İçeriği Türkiye’nin coğrafi konumu, alanı ve sınırları, coğrafi konumun jeopolitik ve jeostratejik sonuçları; Nüfus artışı, neden ve sonuçlarının tartışılması; nüfus politikaları, neden ve sonuçları; Türkiye nüfusunun yapısı ve özelliklerinin değerlendirilmesi; nüfusun yaş, cinsiyet, bağımlılık, eğitim, kır-şehir ve ekonomik özellikleri; göçler; Türkiye’de nüfusun dağılışı, neden ve sonuçlarının tartışılması; Türkiye’de yerleşmenin tarihi gelişimi, Türkiye’de yerleşmeye etki eden fiziki, beşeri ve ekonomik coğrafya faktörleri; kır-şehir ayırımında kullanılan kriterlerin tartışılması; Türkiye’de kır yerleşme şekilleri, sınıflandırması, ayrı ayrı özelliklerinin ve dağılışlarının incelenmesi; kır yerleşmelerinin doğal, kültürel ve ekonomik kaynaklı sorunlarının tartışılması; Kır meskenleri, mesken tipleri, mesken şekilleri ve mesken planları; meskenlerin şekillenmesinde doğal, kültürel ve ekonomik faktörlerin etkilerinin incelenmesi ve dağılışlarının açıklanması; Türkiye’de şehirleşme ve gelişimi; şehirlerin dağılışı, neden ve sonuçları; Türkiye’de hızlı şehirleşmenin sonuçları ve sorunlarının tartışılması ele alınacaktır.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Anlatım (Sunuş Yoluyla Öğretim), Soru-Cevap Yöntemi, Temel Harita İncelenmesi
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Dr. Öğr. Üyesi Ahmet KARAKOÇ
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Güngördü E., (2006). Türkiye’nin Beşeri (Nüfus, Yerleşme) ve Ekonomik Coğrafyası.
Yazıcı, H., & Koca, M. K., (2007). Türkiye Coğrafyası ve Jeopolitiği, Pegem Akademi Yayıncılık.
Doğanay, H. (1994). Türkiye Beşeri Coğrafyası, Gazi Büro Kitabevi, Ankara.
Karabağ, S., & Şahin, S., (2003). Türkiye Beşeri ve Ekonomik Coğrafyası, Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
Atalay, İ. (2004). Türkiye Coğrafyası ve Jeopolitiği, Meta Matbaacılık.
Şahin, C., Doğanay, H. & Özcan, N.A., (2007). Türkiye Coğrafyası, Gündüz Yayıncılık.
Ders Notları Tümertekin, E. ve Özgüç, N. (2021). Türkiye beşerî coğrafyası. Çantay Kitabevi.
Doğanay, H. (2014). Türkiye beşerî coğrafyası. Pegem Akademi.

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 7 98
Ara Sınavlar 1 5 5
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 5 5
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 150

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Türkiye’nin geçmişten günümüze nüfus gelişimini açıklar.
2 Türkiye nüfusunun bölgelere göre dağılımı ve nedenlerini yorumlar.
3 Türkiye nüfusunun nitelikleri (yaş, cinsiyet, eğitim, gelir, vs.) ve nüfus piramidinin özelliklerini açıklar.
4 Türkiye’deki göç süreçlerini açıklar.
5 Türkiye'deki göç hareketlerini coğrafi açıdan değerlendirebilir.
6 Göç verileri ile göç haritaları oluşturup bunların mekânsal yorumlarını yapabilir.
7 Türkiye'nin genel yerleşme sistematiğini kavrar.
8 Yerleşmelerin zaman ve mekânsal gelişim ve seyirlerini coğrafi açıdan değerlendirebilir.
9 Türkiye’de yerleşmelerin tarihsel kökenleri ve dağılışını açıklar.
10 Kırsal yerleşmelerin çeşitliliğinin coğrafi nedenlerini kavrar.
11 Kırsal yerleşmelerin sınıflandırmaları, dönemlik kırsal yerleşmeleri ve kırsal alanların kalkınma sorunlarını analiz eder.
12 Kentleri, kentleşmeyi, kentleri coğrafi dağılışlarını kavrar.
13 Türkiye’de mesken tiplerinin özelliklerini açıklar.
14 Beşeri ve bölgesel coğrafya açısından temel alan bilgi ve becerisi donanımı kazandırır.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Türkiye Nüfusunun Genel Özellikleri Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Karabağ, S., & Şahin, S., (2003). Türkiye Beşeri ve Ekonomik Coğrafyası, Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
2 Nüfus sayımları ve nüfus gelişimi Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Karabağ, S., & Şahin, S., (2003). Türkiye Beşeri ve Ekonomik Coğrafyası, Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
3 Doğumlar-Ölümler, Aile büyüklükleri, Nüfusun yaş ve cinsiyet yapısı, Eğitim Durumu Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Karabağ, S., & Şahin, S., (2003). Türkiye Beşeri ve Ekonomik Coğrafyası, Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
4 Türkiye'nin nüfus politikaları ve Türkiye nüfusunun geleceğine yönelik projeksiyonlar Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Karabağ, S., & Şahin, S., (2003). Türkiye Beşeri ve Ekonomik Coğrafyası, Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
5 Türkiye nüfusunun Dağılışı, Nüfus yoğunlukları ve bunların coğrafi nedenleri Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Karabağ, S., & Şahin, S., (2003). Türkiye Beşeri ve Ekonomik Coğrafyası, Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
6 Türkiye'de Göçler ve göçlerin sınıflandırılması Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Karabağ, S., & Şahin, S., (2003). Türkiye Beşeri ve Ekonomik Coğrafyası, Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
7 Türkiye’de Göç Hareketleri ve Sonuçları TÜİK’in son "İç Göç İstatistikleri" bültenini incele. İller bazında en çok göç veren ve alan yerlerin nedenlerini düşün. Karabağ, S., & Şahin, S., (2003). Türkiye Beşeri ve Ekonomik Coğrafyası, Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
8 Türkiye'de Yerleşmeler Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Karabağ, S., & Şahin, S., (2003). Türkiye Beşeri ve Ekonomik Coğrafyası, Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
9 Türkiye'de yerleşmelerin tarihsel gelişimi ve coğrafi temelleri Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Karabağ, S., & Şahin, S., (2003). Türkiye Beşeri ve Ekonomik Coğrafyası, Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
10 Türkiye'de kırsal yerleşmeler Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Karabağ, S., & Şahin, S., (2003). Türkiye Beşeri ve Ekonomik Coğrafyası, Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
11 Sürekli ve geçici kırsal yerleşme tipleri ve coğrafi dağılışları Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Karabağ, S., & Şahin, S., (2003). Türkiye Beşeri ve Ekonomik Coğrafyası, Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
12 Türkiye Şehir Yerleşmeleri Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Karabağ, S., & Şahin, S., (2003). Türkiye Beşeri ve Ekonomik Coğrafyası, Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
13 Şehirlerin dağılışı, başlıca fonksiyonları, Türkiye'de şehirleşme ve şehirleşmenin geleceği Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Karabağ, S., & Şahin, S., (2003). Türkiye Beşeri ve Ekonomik Coğrafyası, Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
14 Türkiye'de Mesken Tipleri ve Kırsal Planlama Türkiye'nin farklı coğrafi bölgelerindeki (Örn: Karadeniz ahşap, İç Anadolu kerpiç) geleneksel konut tiplerinin neden o malzemeyle yapıldığını not et. Karabağ, S., & Şahin, S., (2003). Türkiye Beşeri ve Ekonomik Coğrafyası, Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15 P16 P17 P18 P19 P20 P21 P22 P23 P24 P25
Tüm 4 4 4 4 2 4 4 4 4 4 3 3 5 3 3 3 3 3 4 3 2 3 4 4 2
Ö1 4 4 3 4 2 4 3 4 4 3 2 3 5 2 2 2 2 2 4 3 2 2 3 3 1
Ö2 4 4 3 4 2 4 4 5 5 3 3 3 5 2 3 3 3 2 4 3 2 2 3 3 1
Ö3 4 4 3 4 2 4 4 4 4 3 3 3 5 2 3 3 3 2 4 3 2 2 3 3 1
Ö4 4 4 4 4 2 4 4 4 4 4 3 3 5 2 3 3 3 3 4 3 2 3 3 3 1
Ö5 4 5 4 4 2 4 4 5 5 4 3 3 5 3 4 4 4 3 4 3 2 3 4 4 2
Ö6 4 5 4 4 2 5 4 5 5 4 3 3 5 3 5 5 5 3 4 3 2 3 4 4 2
Ö7 4 4 3 4 2 4 4 4 4 3 3 3 5 3 3 3 3 3 5 3 2 3 3 3 1
Ö8 4 4 4 4 2 4 4 5 5 4 3 3 5 4 3 3 3 3 5 4 2 3 4 4 2
Ö9 4 4 3 4 2 4 4 4 4 3 3 3 5 4 3 3 3 3 5 3 2 3 4 3 2
Ö10 4 4 4 4 3 4 4 4 4 4 3 3 5 4 3 3 3 3 5 4 2 3 4 4 2
Ö11 4 5 4 4 3 5 4 5 5 4 4 3 5 4 4 4 4 3 5 4 2 3 4 4 2
Ö12 4 4 4 4 3 4 4 4 4 4 3 3 5 4 3 3 3 3 5 4 2 3 4 4 2
Ö13 4 4 3 4 2 4 3 3 3 3 2 2 5 4 3 3 3 2 4 3 2 2 3 3 1
Ö14 4 4 4 4 3 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 3 4 4 4 3

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=285376&lang=tr