Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
5COG315Ortadoğu Coğrafyası3+0+03517.04.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Coğrafya
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Ortadoğu bölgesinin genel fiziki ve beşerî coğrafya özelliklerini belirtmektir. Bu genel çerçeve içinde, Ortadoğu’nun tarihsel süreç içinde üstlenmiş olduğu roller, bölge nüfusunun gelişimi, nüfusun etnik yapısı, Filistin sorunu, petrol ve doğal gaz kaynakları, Türkiye ve Ortadoğu ülkeleri arasındaki ilişkiler ve Türkiye’nin Ortadoğu politikaları incelenmektedir.
Dersin İçeriği Ortadoğu kavramı, Yakındoğu ve Uzakdoğu kavramları içindeki yeri, Bölgenin fiziki coğrafya özellikleri, Ortadoğu’nun tarih boyunca oynadığı önemli roller ve değişmeler, Bölge nüfusunun etnik özellikleri, Nüfusun dağılışı ve coğrafi etkenlerin rolü, Filistin sorunu ve İsrail devletinin kuruluşu, Petrol kaynakları ve dünya içindeki yeri, Türkiye’nin Ortadoğu politikaları, Ortadoğu’da su sorunu ele alınacaktır.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Anlatım (Sunuş Yoluyla Öğretim), Soru-Cevap Yöntemi, Temel Harita İncelenmesi
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Dr. Öğr. Üyesi Ahmet KARAKOÇ
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Atalay, İ., (2001). Kıtalar ve Ülkeler Coğrafyası. Meta Basımevi, İzmir.
Gözenç, S. (1996). Güneybatı Asya “Ortadoğu” Ülkeler Coğrafyası. Çantay Kitabevi, İstanbul.
Öngör, S., (1965). Orta Doğu, Ankara Üniv. Siyasal Bilgiler Fak. Yay. No:185-167, Ankara.
Özey, R., (1997). Dünya ve Ülkeler Coğrafyası. Özeğitim Yay. No:30, Konya.
Tünçdilek, N., (1962). Güneybatı Asya-Fiziki Ortam. İstanbul Üniversitesi Coğrafya Enstitüsü Yayınları No 34, İstanbul.
Elibüyük, M., (2003). Ortadoğu’nun Coğrafya Bakımından Adı, Yeri, Önemi. Fırat Ünv. Ortadoğu Araştırmaları Dergisi, 1(1):129-156.
Özey, R., (1996). Dünya Denkleminde Ortadoğu (Ülkeler-İnsanlar-Sorunlar). Özeğitim Yay. No:9, Konya.
Kocakuşak, S., (1999). Ortadoğu Ülkeleri I (Nüfus Coğrafyası), Ocak Yay. Ankara.
Lewıs, B., (1996). Ortadoğu, Sabah Kitapları, İstanbul.
Tunçdilek, N., (1968). Güneybatı Asya. Güven Basımevi, İstanbul.
Uluatam, Ö., (1998). Damlaya Damlaya: Ortadoğu’nun Su Sorunu. Türkiye İş Bankası Kültür yayınları No:372, Ankara.
Ders Notları Arı, T. (2021). Geçmişten günümüze Orta Doğu: Siyaset, savaş ve diplomasi (11. bs.). Alfa Yayınları
Şahin, C. (2018). Orta Doğu coğrafyası (5. bs.). Gündüz Eğitim Yayıncılık.

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 7 98
Ara Sınavlar 1 5 5
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 5 5
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 150

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Ortadoğu’yu kendine özgü özellikleri ile dünyanın diğer bölgelerinden ayırt edebilir.
2 Ortadoğu’nun konumu ve fiziki coğrafya özellikleri arasında ilişki kurabilir
3 Ortadoğu’nun jeostratejik önemini kavrar.
4 Türkiye ile Ortadoğu ülkelerini karşılaştırarak farklılık ve benzerlikleri ayırt eder.
5 Farklı kültürlerin çıkış merkezi olarak Ortadoğu coğrafyasını değerlendirir.
6 Bölge şekillenmesinde tarihi süreçlerin etkilerini kavrar.
7 Kurak bölgelerin yaşam tarzlarını bilir.
8 Ortadoğu’daki ülkeler ve sorunları hakkında analiz yaparak bölgedeki doğal zenginlikler ile bölgedeki savaşlar, siyasal problemler arasındaki bağlantıyı kurabilecektir.
9 Türkiye’nin Ortadoğu politikaları, bu politikaların Türkiye’nin sosyoekonomik yapısına etkilerini değerlendirebilecektir.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Ortadoğu kavramı, yakındoğu ve uzakdoğu kavramları içindeki yeri Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Atalay, İ., (2001). Kıtalar ve Ülkeler Coğrafyası. Meta Basımevi, İzmir.
2 Ortadoğu’nun konumu ve genel özellikleri Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Atalay, İ., (2001). Kıtalar ve Ülkeler Coğrafyası. Meta Basımevi, İzmir.
3 Ortadoğu’nun jeomorfolojik özellikleri Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Atalay, İ., (2001). Kıtalar ve Ülkeler Coğrafyası. Meta Basımevi, İzmir.
4 Ortadoğu’nun iklim özellikleri Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Atalay, İ., (2001). Kıtalar ve Ülkeler Coğrafyası. Meta Basımevi, İzmir.
5 Ortadoğu’nun toprak ve bitki örtüsü özellikleri Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Atalay, İ., (2001). Kıtalar ve Ülkeler Coğrafyası. Meta Basımevi, İzmir.
6 Ortadoğu’nun hidrografik özellikleri ve su sorunu Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Atalay, İ., (2001). Kıtalar ve Ülkeler Coğrafyası. Meta Basımevi, İzmir.
7 Stratejik Kaynaklar ve Jeopolitik (Su ve Enerji) Fırat-Dicle ve Nil havzalarındaki "Sınır Aşan Sular" sorununu araştırın. GAP Projesi'nin bölgesel etkilerini inceleyin. Atalay, İ., (2001). Kıtalar ve Ülkeler Coğrafyası. Meta Basımevi, İzmir.
8 Ortadoğu’nun tarih boyunca oynadığı önemli roller ve değişmeler Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Atalay, İ., (2001). Kıtalar ve Ülkeler Coğrafyası. Meta Basımevi, İzmir.
9 Ortadoğu’nun demografik yapısı, etnik özellikleri Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Atalay, İ., (2001). Kıtalar ve Ülkeler Coğrafyası. Meta Basımevi, İzmir.
10 Ortadoğu’daki yer altı ve yerüstü zenginlikleri ve bu zenginliklerin değerlendirilmesi Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Atalay, İ., (2001). Kıtalar ve Ülkeler Coğrafyası. Meta Basımevi, İzmir.
11 Ortadoğu’daki petrol kaynakları ve bu kaynakların dünya içindeki yeri ve önemi Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Atalay, İ., (2001). Kıtalar ve Ülkeler Coğrafyası. Meta Basımevi, İzmir.
12 Ortadoğu’daki ülkeler arasındaki sorunlar (Filistin sorunu ve İsrail devletinin kuruluşu) Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Atalay, İ., (2001). Kıtalar ve Ülkeler Coğrafyası. Meta Basımevi, İzmir.
13 Türkiye’nin Ortadoğu ülkeleri ile ilişkileri ve Ortadoğu politikaları Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Atalay, İ., (2001). Kıtalar ve Ülkeler Coğrafyası. Meta Basımevi, İzmir.
14 Modern Sorunlar ve Gelecek Projeksiyonları Suriye ve Yemen krizlerinin demografik sonuçlarını (göç dalgaları) analiz edin. "Arap Baharı" sonrası değişen siyasi haritayı gözden geçirin. Atalay, İ., (2001). Kıtalar ve Ülkeler Coğrafyası. Meta Basımevi, İzmir.

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15 P16 P17 P18 P19 P20 P21 P22 P23 P24 P25
Tüm 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 3 3 3 4 4 4 4 4 4 4 3
Ö1 4 4 3 4 4 4 4 5 4 4 3 4 3 3 3 3 3 4 4 4 3 4 4 4 2
Ö2 4 4 4 5 5 4 4 4 4 4 3 4 4 4 3 3 3 4 4 4 3 4 4 4 2
Ö3 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 5 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 3
Ö4 4 4 4 4 4 4 4 5 5 4 4 4 5 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 3
Ö5 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 3 4 4 4 3 3 3 4 4 4 4 4 4 4 3
Ö6 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 3 4 4 4 3 3 3 4 4 4 4 4 4 4 3
Ö7 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 3 4 4 3 3 3 4 5 4 4 4 4 4 3
Ö8 4 5 5 4 4 5 5 5 5 4 4 5 4 4 4 4 4 4 4 5 5 4 5 5 4
Ö9 4 5 4 4 4 5 5 5 5 5 5 5 5 4 4 4 4 4 4 4 4 4 5 5 4

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=285383&lang=tr