Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
5COG325Bölge ve Şehir Planlaması3+0+03517.04.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Coğrafya
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Kentsel gelişmeyi etkileyen faktörlerin, planlama ve kentsel planlama kavramlarının, ülkemizdeki planlama sürecinin, imar planı hazırlıklarının öğretilerek; İmar yasasının ilgili maddeleri ve kent planlamada güncel tartışmalar, kavramlar hakkında tartışma ve yorum yapabilme yeterliliğinin, arazi kullanımı ve değerlendirilmesinde plan ve planlama şuurunun kazandırılmasıdır.
Dersin İçeriği Bölgesel ve Kentsel problemlerin doğası hakkında genel bilgilendirme; Bölgesel ve Kentsel planlamanın önemi; Dünyada ve Türkiye’de kentsel planlama, Kentin tanımlanması, Kentsel alanlar; Kentin yapısal özellikleri; Kent bütünü içindeki rolleri ve ilişkileri; kentte yer alan çeşitli kullanım alanları (merkez/alt merkez, konut, yeşil alanlar, sanayi, ulaşım sistemleri, sosyal donatılar); Kır-kent ilişkisi; Nüfusa, büyüklüğe, sosyal ilişkilere, ekonomik ilişkilere ve fiziksel özelliklere göre kentin tanımlanması, Kentlerin büyüme ve küçülme süreçleri, Kentsel ekonomi, istihdam örüntüleri, işgücü yapıları; Bölgesel gelişme bağlamında kentler; Kentler ve yakın çevreleri, Bölgesel gelişmenin odak noktaları olarak kentler; Sanayi alanlar; Sanayi faaliyetlerinin yer seçimi, Küçük ve büyük sanayi alanları; Sanayi bölgeleri tipleri; Kentsel ulaşım ve teknik altyapı; Trafik oluşturan kentsel faaliyetler, Erişilebilirlik, Farklı ulaşım türleri, Ulaşımın altyapısı, Ulaşım planlamasının ana ilkeleri; Kanalizasyon, su, elektrik ve iletişim altyapıları; Türkiye’de mekânsal planlama süreci ve plan kademesi; imar uygulama araçları ele alınacaktır.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Anlatım (Sunuş Yoluyla Öğretim), Soru-Cevap Yöntemi, Takım/Grup Çalışması.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Dr. Öğr. Üyesi Ahmet KARAKOÇ
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar 1. Erinç, S., (1958). Bölge Sınırlandırmanın Esasları, İkinci İskan ve Şehircilik Haftası, 69-94.
2. Erinç, S., (1959). Bölge Planı Nasıl Yapılır, İ. Ü. Coğr. Enst. Derg, 10, 36-51, İstanbul.
3. Erinç, S., (1963). Tatbiki Coğrafya ve Planlama, İTÜ Şehircilik Konferansları (1962-63), 1-37.
4. Tekeli, I., (1998). Türkiye Cumhuriyet Döneminde Kentsel Gelişme ve Kent Planlaması, 75 Yılda Değişen Kent ve Mimarlık, Türkiye İş Bankası, İstanbul, 1-24.
5. Tricart, J. (çev. Tümertekin, E.), (1975). Bölge Düzenleme ve Gelişme Problemlerinin İncelenmesinde Coğrafyacının Yeri, Sosyal Antro. ve Etno. Dergisi, 2, 79-94.
6. Tümertekin, E., (1961). Bölge Planlamasında Coğrafyacının Rolü, İ. Ü. Coğr. Enst. Dergisi, 1, 51-55.
7. Tunçdilek, N. (1996). Bölgesel Coğrafyanın İlkeleri, İ. Ü. Dnz. Bil. ve Coğr. Enst. Yay. Kitapevi, İstanbul.
8. Yiğit, A., Bölge Planlamanın Coğrafi Esasları, Çoğaltılmış Ders Notları.
Ders Notları Tekeli, İ. (2011). Modernizm, modernite ve Türkiye'nin kent planlama tarihi. Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
Keleş, R. (2021). Kentleşme politikası (16. baskı). İmge Kitabevi Yayınları.

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 7 98
Ara Sınavlar 1 5 5
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 5 5
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 150

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Temel bölge bilimi kavramlarını tanımlar
2 Temel bölge sınıflamalarını sıralar ve açıklar.
3 Türkiye’de kalkınma planlaması süreçlerinin kavramsal çerçevelerini kronolojik olarak tanımlar
4 Türkiye’de planlı kalkınma başlangıç dönemindeki temel kavramların günümüzdeki kavramlarla karşılaştırmalarını yapar.
5 İstatistiki bölge birimleri sınıflamasının nasıl yapıldığını açıklar
6 Türkiye’de planlı kalkınma başlangıç dönemindeki bölgesel kalkınma hedef ve stratejilerini günümüzdeki bölgesel kalkınma hedef ve stratejileriyle karşılaştırır.
7 Türkiye’de bölge kalkınma ajanslarının hazırlamış olduğu bölge kalkınma planlarının hangi kavram, hedef ve stratejiler çerçevesinde oluşturulduğunu tanımlar.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Bölge ve Planlama Kavramları Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Tümertekin, E., (1961). Bölge Planlamasında Coğrafyacının Rolü, İ. Ü. Coğr. Enst. Dergisi, 1, 51-55.
2 Bölge, Bölüm, Yöre ve Havza İlişkileri Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Tümertekin, E., (1961). Bölge Planlamasında Coğrafyacının Rolü, İ. Ü. Coğr. Enst. Dergisi, 1, 51-55.
3 Planlamanın Mahiyeti Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Tümertekin, E., (1961). Bölge Planlamasında Coğrafyacının Rolü, İ. Ü. Coğr. Enst. Dergisi, 1, 51-55.
4 Coğrafi Anlamda Şehir, Kasaba ve Köyler Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Tümertekin, E., (1961). Bölge Planlamasında Coğrafyacının Rolü, İ. Ü. Coğr. Enst. Dergisi, 1, 51-55.
5 Kentsel ve bölgesel planlama kavramı ve çeşitleri Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Tümertekin, E., (1961). Bölge Planlamasında Coğrafyacının Rolü, İ. Ü. Coğr. Enst. Dergisi, 1, 51-55.
6 Planlama sürecinin aşamaları Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Tümertekin, E., (1961). Bölge Planlamasında Coğrafyacının Rolü, İ. Ü. Coğr. Enst. Dergisi, 1, 51-55.
7 Planlama Kuramları ve Süreç 1960’lı yıllardan sonra planlama anlayışındaki değişimi araştır. Tümertekin, E., (1961). Bölge Planlamasında Coğrafyacının Rolü, İ. Ü. Coğr. Enst. Dergisi, 1, 51-55.
8 Planlama Çalışmalarında Arazi Yapısının ve Rölyefin Etkileri Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Tümertekin, E., (1961). Bölge Planlamasında Coğrafyacının Rolü, İ. Ü. Coğr. Enst. Dergisi, 1, 51-55.
9 Planlama Çalışmalarında İklimin ve Toprak Örtüsünün Etkileri. Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Tümertekin, E., (1961). Bölge Planlamasında Coğrafyacının Rolü, İ. Ü. Coğr. Enst. Dergisi, 1, 51-55.
10 Planlama Çalışmalarında Bitki Örtüsünün Etkileri Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Tümertekin, E., (1961). Bölge Planlamasında Coğrafyacının Rolü, İ. Ü. Coğr. Enst. Dergisi, 1, 51-55.
11 Planlama Çalışmalarında Hidrografik Unsurların Etkileri Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Tümertekin, E., (1961). Bölge Planlamasında Coğrafyacının Rolü, İ. Ü. Coğr. Enst. Dergisi, 1, 51-55.
12 Planlama Çalışmalarında Doğal Zenginlikler ve Nüfusun Etkileri Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Tümertekin, E., (1961). Bölge Planlamasında Coğrafyacının Rolü, İ. Ü. Coğr. Enst. Dergisi, 1, 51-55.
13 Bölge planlama ve sürdürülebilirlik Kaynaklardan İlgili Bölümlerin Çalışılması Tümertekin, E., (1961). Bölge Planlamasında Coğrafyacının Rolü, İ. Ü. Coğr. Enst. Dergisi, 1, 51-55.
14 Sürdürülebilir Planlama ve Gelecek Senaryoları Yeni Şehircilik" (New Urbanism) ve "Ekolojik Kent" modellerini incele. Tümertekin, E., (1961). Bölge Planlamasında Coğrafyacının Rolü, İ. Ü. Coğr. Enst. Dergisi, 1, 51-55.

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15 P16 P17 P18 P19 P20 P21 P22 P23 P24 P25
Tüm 4 4 4 4 4 4 5 4 4 5 5 4 5 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 3
Ö1 5 4 3 3 3 4 4 4 4 4 4 3 4 3 3 3 3 3 4 3 3 3 4 4 2
Ö2 4 4 4 4 4 4 4 5 5 4 4 3 4 4 4 4 4 4 4 4 3 4 4 4 3
Ö3 4 4 4 4 4 4 5 4 4 5 5 4 5 4 4 3 3 4 4 4 4 4 4 4 3
Ö4 4 4 4 4 4 4 5 4 4 5 5 4 5 4 3 3 3 4 4 4 4 4 4 4 3
Ö5 4 5 4 4 4 5 4 5 4 4 4 3 4 4 4 4 4 4 4 4 3 4 4 4 3
Ö6 4 4 4 4 4 4 5 4 4 5 5 4 5 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 5 4
Ö7 4 5 4 4 4 5 5 4 4 5 5 4 5 4 4 4 4 4 4 4 4 4 5 5 4

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=285388&lang=tr