Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
7COG401Coğrafya Tarihi ve Felsefesine Giriş3+0+03508.06.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Coğrafya
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu ders, coğrafya tarihi boyunca bilgi ve bilimin üretim süreçlerini etkileyen felsefi altyapıyı tanıtmayı; coğrafyanın düşünsel gelişim tarihini ve temel felsefi yaklaşımlarını değerlendirebilme becerisi kazandırmayı amaçlar.
Dersin İçeriği Ders, bilim tarihi, felsefesi ve sosyolojisi çerçevesini kullanarak coğrafyanın özellikle 20. yüzyılda ortaya çıkan modern dönemine odaklanmaktadır. Coğrafyanın etimolojisini, coğrafyada belirleyici olan coğrafyacıları tanıtmakta, bunların ortaya koyduğu teorileri ve bir bilim dalı olarak coğrafyayı tartışmaktadır. Coğrafi düşüncenin çeşitli bilimsel ve felsefi düşüncelerle karşılaştırılması ele alınarak Dünyadaki gelişmelerin Türkiye’deki yansımaları bağlamında Türk coğrafyasının tarihsel ve felsefesi gelişimi tartışılmaktadır. Ayrıca ders kapsamında bir yandan coğrafyanın geçmişten günümüze bir disiplin olarak tarihsel gelişiminde önemli olan noktalar, kurumlar ve kişiler ele alınırken, öbür yandan bu geçmiş içinde coğrafyanın değişen anlamı ve uygulama pratiği içinde ortaya çıkan araştırma geleneklerini (örneğin insan-çevre, mekânsal analiz) ve felsefi yaklaşımları (pozitivizm, hümanizm, marksizm, realizm, postmodernizm vb.) incelenmektedir.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Anlatım, Soru–Cevap, Metin Çözümlemesi, Kavramsal Tartışma, Seminer ve Sunum.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Dr. Öğr. Üyesi Ahmet KARAKOÇ
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Holt-Jensen, A., (2017). Coğrafya: Tarihi, Felsefesi ve Temel Kavramları, (Çev: Bekaroğlu, E., Anlı, Ö. F., Turut, H., Tuysuz, S.), İstanbul.
Yavan, N., (2005). Bilim Felsefesi Bakımından Coğrafyada Pozitivist Yaklaşım, İçinde Avcı, S. ve Turoğlu, H. (Eds.) Ulusal Coğrafya Kongresi Bildiriler Kitabı, İstanbul, s.405-414.
Gümüşcü, O., (2012). Kâtip Çelebi’den Günümüze Türkiye’de Coğrafyanın Tarihi Serüveni, TÜCAUM VII. Coğrafya Sempozyumu Bildiriler Kitabı, 355-389, Ankara Üniversitesi TÜCAUM Yayınları, Ankara.
Pattison, W., (1964). Coğrafyanın Dört Geleneği, Ege Coğrafya Dergisi, 12 (2), 119-125.
Tümertekin, E,, (1990). Çağdaş Coğrafi Düşüncenin Oluşumu ve Paul Vidal de la Blache. İstanbul Üniversitesi Yayınları.
Ders Notları Holt-Jensen, A. (2017). Coğrafya: Tarihi, felsefesi ve temel kavramları (E. Bekaroğlu, Ö. F. Anlı, H. Turut, & S. Tüysüz, Çev.). İdil Yayıncılık.

Tümertekin, E. (1990). Çağdaş coğrafi düşüncenin oluşumu ve Paul Vidal de la Blache. İstanbul Üniversitesi Yayınları.

Gümüşçü, O. (2012). Kâtip Çelebi’den günümüze Türkiye’de coğrafyanın tarihi serüveni. Ankara Üniversitesi TÜCAUM Yayınları.

Ankara Üniversitesi Açık Ders Malzemeleri. (t.y.). Coğrafya tarihi ve felsefesi ders notları. https://acikders.ankara.edu.tr/course/view.php?id=9465
Sınavlar Vize (%40); Final (%60)

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 7 98
Ara Sınavlar 1 5 5
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 5 5
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 150

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Bilim, felsefe, bilgi felsefesi ve bilim tarihi ile ilgili temel kavramları tanımlar.
2 Bilim tarihi ile bilim ve bilgi felsefesinin bilgi üretimindeki önemini açıklar.
3 Eski uygarlıklarda bilim, felsefe ve coğrafi düşüncenin önemini açıklar.
4 Ortaçağ Avrupası ile İslam dünyasındaki bilim, felsefe ve coğrafi düşünceyi karşılaştırır.
5 Rönesans, Aydınlanma Çağı ve Sanayi Devrimi’nde modern bilim, felsefe ve coğrafi düşüncenin doğuşunu açıklar.
6 19. ve 20. yüzyıllarda bilim ve felsefe ile Osmanlı dönemi coğrafya literatürü ve çok paradigmalı coğrafi düşünceyi değerlendirir.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Coğrafi düşüncenin geçmişini ve geleneklerini incelemek, Kaynaklardan ilgili bölümlerin çalışılması Jensen, R. (2020). Coğrafya Tarihi, Felsefesi ve Temel Kavramları (Çev. Bekaroğlu, S.). ABC Yayınları. Ders notları, Sunum slaytları.
2 Batı coğrafyasında beş dönem, on gelenek Kaynaklardan ilgili bölümlerin çalışılması Jensen, R. (2020). Coğrafya Tarihi, Felsefesi ve Temel Kavramları (Çev. Bekaroğlu, S.). ABC Yayınları. Ders notları, Sunum slaytları.
3 Antik Çağda Coğrafya Kaynaklardan ilgili bölümlerin çalışılması Jensen, R. (2020). Coğrafya Tarihi, Felsefesi ve Temel Kavramları (Çev. Bekaroğlu, S.). ABC Yayınları. Ders notları, Sunum slaytları.
4 Ortaçağda Coğrafya Kaynaklardan ilgili bölümlerin çalışılması Jensen, R. (2020). Coğrafya Tarihi, Felsefesi ve Temel Kavramları (Çev. Bekaroğlu, S.). ABC Yayınları. Ders notları, Sunum slaytları.
5 Erken Modern Dönemde coğrafya Kaynaklardan ilgili bölümlerin çalışılması Jensen, R. (2020). Coğrafya Tarihi, Felsefesi ve Temel Kavramları (Çev. Bekaroğlu, S.). ABC Yayınları. Ders notları, Sunum slaytları.
6 Modern Dönemde Coğrafya 1-Dernekler, Okullar ve Üniversitelerde Coğrafyanın DoğuşuKaynak Kaynaklardan ilgili bölümlerin çalışılması Jensen, R. (2020). Coğrafya Tarihi, Felsefesi ve Temel Kavramları (Çev. Bekaroğlu, S.). ABC Yayınları. Ders notları, Sunum slaytları.
7 Modern Dönemde coğrafya 2-Bölgeselcilik Kaynaklardan ilgili bölümlerin çalışılması Jensen, R. (2020). Coğrafya Tarihi, Felsefesi ve Temel Kavramları (Çev. Bekaroğlu, S.). ABC Yayınları. Ders notları, Sunum slaytları.
8 Coğrafi Düşüncede Güncel Yaklaşımlar https://acikders.ankara.edu.tr/course/view.php?id=9465 https://acikders.ankara.edu.tr/course/view.php?id=9465
9 Çağdaş Dönemde Coğrafya-Paradigma, Teori ve Yöntem Çağdaş Dönemde Coğrafya-Paradigma, Teori ve Yöntem konulu kaynağı çalışmak Jensen, R. (2020). Coğrafya Tarihi, Felsefesi ve Temel Kavramları (Çev. Bekaroğlu, S.). ABC Yayınları. Ders notları, Sunum slaytları.
10 Positivist Coğrafya Kaynaklardan ilgili bölümlerin çalışılması Jensen, R. (2020). Coğrafya Tarihi, Felsefesi ve Temel Kavramları (Çev. Bekaroğlu, S.). ABC Yayınları. Ders notları, Sunum slaytları.
11 Hümanist coğrafya Kaynaklardan ilgili bölümlerin çalışılması Jensen, R. (2020). Coğrafya Tarihi, Felsefesi ve Temel Kavramları (Çev. Bekaroğlu, S.). ABC Yayınları. Ders notları, Sunum slaytları.
12 Marksist coğrafya Kaynaklardan ilgili bölümlerin çalışılması Jensen, R. (2020). Coğrafya Tarihi, Felsefesi ve Temel Kavramları (Çev. Bekaroğlu, S.). ABC Yayınları. Ders notları, Sunum slaytları.
13 Feminist coğrafya Kaynaklardan ilgili bölümlerin çalışılması Jensen, R. (2020). Coğrafya Tarihi, Felsefesi ve Temel Kavramları (Çev. Bekaroğlu, S.). ABC Yayınları. Ders notları, Sunum slaytları.
14 Türk coğrafya tarihi Jensen, R. (2020). Coğrafya Tarihi, Felsefesi ve Temel Kavramları (Çev. Bekaroğlu, S.). ABC Yayınları. Ders notları, Sunum slaytları. Jensen, R. (2020). Coğrafya Tarihi, Felsefesi ve Temel Kavramları (Çev. Bekaroğlu, S.). ABC Yayınları. Ders notları, Sunum slaytları.

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15 P16 P17 P18 P19 P20 P21 P22 P23 P24 P25
Tüm 5 3 3 4 3 3 4 3 2 2 3 3 4 1 1 1 1 2 4 4 5 2 3 1 5
Ö1 5 3 3 4 3 3 4 2 2 2 2 3 3 1 1 1 1 2 4 4 5 2 2 1 5
Ö2 5 3 3 4 3 3 4 2 2 2 3 3 3 1 1 1 1 2 4 4 5 2 2 1 5
Ö3 5 3 3 4 4 4 4 3 2 2 3 3 4 1 1 1 1 2 4 4 5 2 3 1 5
Ö4 5 3 3 4 4 4 4 3 2 2 3 3 4 1 1 1 1 3 4 4 5 2 3 1 5
Ö5 5 4 3 4 3 3 5 3 2 2 3 3 3 1 1 1 1 2 4 5 5 3 3 1 5
Ö6 5 4 3 4 3 3 5 3 2 2 3 3 4 1 1 1 1 3 4 5 5 2 3 1 5

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=285407&lang=tr