Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
8COG410Kır Yerleşmeleri3+0+03518.04.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Coğrafya
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Kırsal yerleşmelerin tanım ve fonksiyonlarını algılamak, İktisadi faaliyetlerin kırsal yerleşmeler üzerine olan etkisini ortaya koymak, Kırsal sorunları belirlemek ve kırsal kalkınma stratejileri geliştirmek, kırsal yapı analizi konularında veri toplama, değerlendirme ve haritalama tekniklerini öğretmek amaçlanmaktadır.
Dersin İçeriği Yerleşme coğrafyası ve kır yerleşmelerinde temel kavramlar, Yerleşmeler ile coğrafya arasındaki ilişki, Yerleşme coğrafyasının gelişimi ve kır yerleşmelerinin kapsamı, kırsal yerleşmenin Gelişimi ve Dağılışı kır yerleşmelerinin özellikleri, Kır yerleşmelerine Etki Eden Faktörler, coğrafi çevre (topografya, iklim, tarım, kültür ve toplumsal yapı) ve yapı malzemesi ilişkileri, kır yerleşme tipleri, kırların fonksiyonel açıdan sınıflandırılması, Kırsal Yerleşmelerin Tipleri, Kırsal yerleşmelerin en küçük birimi olarak konutlar, Doğal barınaklar ve geçici kırsal konutlar, Konutların kullanım özellikleri ile insanın yaşam tarzı arasındaki ilişki, Devamlı kırsal konutlar ve yapı malzemelerine göre çeşitleri, Kırsal konutların yeryüzündeki dağılışı, kır yerleşme dokuları-kalıpları, kırsal yerleşme ve dünyadaki kırsal yerleşmeler, Türkiye’de kırsal yerleşmeler, Türkiye’de kırsal yerleşme şekilleri ve dağılışı, kır yerleşmelerinin sorunları, kırsal kalkınma ele alınacaktır.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Saha Çalışması (Gözlem): Yerleşme dokusunu ve mimariyi yerinde inceleme.

Harita Analizi: Topoğrafya ve yerleşme deseni arasındaki ilişkiyi CBS (Coğrafi Bilgi Sistemleri) kullanarak analiz etme.

Karşılaştırmalı Analiz: Dağınık ve toplu yerleşme tiplerinin avantaj ve dezavantajlarını kıyaslama.

Vaka Analizi (Case Study): Örnek köyler veya yaylalar üzerinden ekonomik/sosyal yapıyı inceleme.

Sözlü Tarih: Kırsal dönüşümü anlamak için yerel halkla mülakatlar yapma.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Dr. Öğr. Üyesi Ahmet KARAKOÇ
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Tunçdilek, N., (1967). Türkiye İskân Coğrafyası: Kır Yerleşmeleri, İ.Ü. Edebiyat Fak. Yayınları, Yayın No: 1283.
Denker, B. T., (1977). Yerleşme Coğrafyası – Kır Yerleşmeleri. İst. Üniv. Coğr. Enst. Yay. Yay. No:49, İstanbul.
Tunçdilek, N., (1986). Türkiye’de Yerleşmenin Evrimi, İ.Ü. Yay. 3367, İstanbul.
Tunçdilek, N., (1978). Türkiye’nin Kır Potansiyeli ve Sorunları, İstanbul Üniversitesi Yayınları, No: 9, İstanbul.
Sözer, A. N., (1983). Türkiye’nin Kırsal Yerleşim Coğrafyasına İlişkin Terminolojik Sorunlar ve Tipolojik Yaklaşımlar, Ege Coğrafya Dergisi, 1(1), 1-13.
Yücel, T., (1995). Türkiye'nin Kır Yerleşmeleri ve Tipleri Üzerine Yeni Görüşler, Türk Kültürü Araştırmaları, 31(1-2):1-23.
Yılmaz, C., (2002). Kırsal Yerleşmeler I, Terminolojik Sorunlar. Palmiye Kitapları, Samsun.
Taş, B., (2016). Türkiye'nin Kırsal Yerleşmeleri. Yeditepe Yayınevi.
Tunçdilek, N., (1980). Türkiye’de Kır Yerleşmesinin Gelişimi ve Evrimi, İ.Ü. Coğ. Enst. Derg.,23.
Sergün, Ü., (1996). Türkiye’de Kır Nüfusunun Yükselti Basamaklarına Göre Dağılışı, İstanbul Üniversitesi Coğrafya Dergisi, 4, 7-16.
Tuncel, H., (1996). Mezra Kavramı ve Türkiye’de Mezralar, Ankara Üniversitesi, Türkiye Coğrafyası Dergisi, 5, 73-98.
Hill, M. J., (2003). Rural Settlement and the Urban Impact on the Countryside. Hodder Murray
Ders Notları Doğanay, H. (2018). Türkiye coğrafyası: Kır yerleşmeleri ve tarım. Aktif Yayınevi.

Özçağlar, A. (2021). Yerleşme coğrafyası. Nobel Akademik Yayıncılık.

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 7 98
Ara Sınavlar 1 5 5
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 5 5
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 150

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Kırsal yerleşmelerin özelliklerini ve dağılışını yapar.
2 İnsan ile doğal ortam arasındaki ilişkide yerleşmelerin yerini ve önemini belirleyebilir.
3 Yerleşme coğrafyasını ve onunla ilgili terminolojiyi tanımlayabilir.
4 Kır yerleşmelerini etkileyen faktörleri, sebepleriyle birlikte dağılışını yapabilir.
5 Bölgelere göre değişim gösteren dönemlik yerleşmelerin nedenlerini yorumlar.
6 Kırsal yerleşmelerde mesken yapı malzemesini yerel iklim koşulları ile ilişkilendirebilir.
7 Yeryüzündeki kır yerleşme kalıplarını tanımlayabilir

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Yerleşme kavramının tanımlanması ve karakteristiklerinin aktarılması
2 Kır-kent yerleşmelerinin açıklanması
3 Kırsal kalkınma ve önemi, kırsal yerleşmelerde yenilikler
4 Kırsal kültür-halk kültürü, kırsal ekonomi, kırsal ekoloji
5 Dünyada kırsal yerleşmelerin dağılışı ve bu dağılışta etkili olan faktörler
6 Avrupa Birliğinde kırsal kalkınma yaklaşımları
7 Yerleşme Dokuları ve Tipleri Google Earth üzerinden Karadeniz (dağınık) ve İç Anadolu (toplu) köylerini kuş bakışı inceleyerek aradaki farkları not edin. Doğanay, H. (2018). Türkiye coğrafyası: Kır yerleşmeleri ve tarım. Aktif Yayınevi. Özçağlar, A. (2021). Yerleşme coğrafyası. Nobel Akademik Yayıncılık.
8 Kırların temel özellikleri, Kırsal yerleşmelerde yaşanan değişimler ve nedenleri
9 Kırsal yerleşmelerdeki bölgesel farklılıklar ve bölgesel farklılığa neden olan coğrafi faktörler
10 Türkiye’de kırsal yerleşmelerin dağılışını etkileyen faktörler
11 Kırsal yerleşme-konut ilişkisi
12 Kırsal yerleşmelerin sorunları
13 Kırsal kalkınma ve Türkiye
14 Kırsal Planlama ve Gelecek Projeksiyonları Türkiye’deki "Sakin Şehir" (Cittaslow) ağındaki bir kırsal yerleşmeyi seçerek, bu statünün yerleşmenin özgün yapısını nasıl koruduğunu araştırın. Doğanay, H. (2018). Türkiye coğrafyası: Kır yerleşmeleri ve tarım. Aktif Yayınevi. Özçağlar, A. (2021). Yerleşme coğrafyası. Nobel Akademik Yayıncılık.

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15 P16 P17 P18 P19 P20 P21 P22 P23 P24 P25
Tüm 4 4 4 4 4 4 4 5 5 4 4 3 4 4 4 4 4 4 5 4 3 4 4 4 3
Ö1 4 4 4 4 4 4 4 5 5 4 4 3 4 4 4 4 4 4 5 4 3 4 4 4 3
Ö2 4 4 5 4 4 4 4 4 4 4 4 3 4 4 4 4 4 4 5 4 3 4 4 4 3
Ö3 5 4 3 3 3 4 3 4 4 3 3 3 3 3 3 3 3 3 4 3 3 3 4 3 2
Ö4 4 4 4 4 4 4 4 5 5 4 4 3 4 4 4 4 4 4 5 4 3 4 4 4 3
Ö5 4 4 4 4 4 4 4 5 5 4 4 3 4 4 4 4 4 4 5 4 3 4 4 4 3
Ö6 4 4 4 5 4 4 4 4 4 4 4 3 4 4 4 4 4 4 5 4 3 4 4 4 3
Ö7 4 4 4 4 4 4 4 5 5 4 4 3 4 4 4 4 4 4 5 4 3 4 4 4 3

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=285423&lang=tr