Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
6EEM302Kontrol Sistemleri3+2+04727.10.2025

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Elektrik-Elektronik Mühendisliği
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Fiziksel sistemlerin matematiksel modellenebilmesi, sürekli/ayrık zaman analizlerinin yapılabilmesi ve belirlenen performans kriterlerine göre sürekli/ayrık zaman dinamik P, PI, PID kontrolcü analizi/tasarımı gibi disiplinler arası ilişki içeren karmaşık mühendislik problemlerinin çözülmesi.
Dersin İçeriği Kontrol sistemleri ve birimleri. Açık ve kapalı çevrimli kontrol sistemleri ve özellikleri. Transfer fonksiyonu, blok diyagramları, sinyal akış şemaları ve sadeleştirilmesi. Dinamik sistemlerinin modellenmesi; temel elektriksel,
mekanik, ısıl ve elektro-mekanik sistemlerin matematiksel modellemesi. Birinci dereceden ve ikinci dereceden kontrol sistemlerinin analizi ve kontrol karakteristikleri. Yüksek dereceden sistemlerde baskın kutup kavramı.
Kararlılık ve kararlılık analiz yöntemleri; Routh-Hurwitz kararlılık kriteri. Kontrolörler (P-I-D) ve kontrol karakteristikleri. Köklerin yer eğrisi (KYE), KYE ile kontrol sistemlerinin analizi ve kontrol sistemi tasarımı. Ziegler
Nicholes yöntemi ile kontrolör tasarımı. Kontrol sistemlerinin frekans cevabı analizi; Bode, Nyquist, kutupsal eğriler ve kontrol sistemlerinin kararlığının belirlenmesi. Nyquist kararlılık kriteri. Kontrol sistemlerinin frekans
cevabı kontrol karakteristikleri; faz ve kazanç marjını. Temel kontrolörlerin; PD-faz ileri, PI faz geri ve PID-faz ilerigeri, frekans cevabı karakteristikleri. Frekans bölgesinde kontrol sistemi tasarımı. Mesleki yazılımlarla kontrol
sistemlerinin simülasyonu ve sıvı seviye, sıvı akış, sıcaklık, basınç ve motor hız/konum kontrolü uygulamaları.
Dersin Yöntem ve Teknikleri
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Doç. Dr. Halil EROL
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Control Systems Engineering 6th Edition by Norman S. Nise
Ders Notları 1. Continuous and discrete control systems: Modeling, identification, design, and implementation, John Dorsey
2. Automatic control systems / Benjamin C. Kuo
3. Otomatik kontrol sistemleri / Benjamin C.Kuo; çev. Atilla Bir
4. Control system Design, Bernard Friedland
5. Modern Control Systems , Richard C.Dorf


Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 30
Uygulama 2 % 20
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 50
Toplam :
4
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 3 42
Ödevler 8 3 24
Ara Sınavlar 1 10 10
Laboratuvar 14 2 28
Proje 2 5 10
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 20 20
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 6 176

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 süreç, yapı ve sistemlerin matematiksel modellemesini ifade edebilecektir.
2 Laplace dönüşümünü tanımlar.
3 doğrusal, zaman içinde değişmez diferansiyel denklemlerin çözümünü açıklar.
4 blok diyagramı yorumlar ve transfer fonksiyonunu gerçekleştirir.
5 kontrol sistemi analizinde durum uzay gösterimini açıklar.
6 kontrol sistemlerinin temel tasarım prensiplerini kullanır.
7 dinamik sistemlerin durum uzay gösterimini saptar.
8 durum uzay biçiminde ifade edilen sistemlerin denetleyicilerini çözümleyebilecek ve tasarlayabilecektir.
9 zaman içinde değişmez durum denkleminin çözümünü hazırlar.
10 transfer matrisini organize eder.
11 denetlebilirliği açıklar.
12 gözlenebilirliği tanımlar.
13 Liapunov kararlılık analizini kullanır.
14 Kontrol sistemleri sorgulayabilecek ve tasarlayabilecektir.
15 kutup ataması yöntemi ile denetleyici türetebilir.
16 durum gözlemleyicisi geliştirir.
17 ikinci dereceden optimal kontrol sistemi tasarlar.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Durum kavramı, Durum değişkenleri, Durum denklemleri
2 Laplace dönüşümü,
3 Fiziksel sistemlerin modellenmesi
4 Fiziksel sistemlerin modellenmesi
5 Lineeer Olmayan Fiziksel Sistemlerin Lineerleştirilmesi ve ayrıklaştırılması
6 Sürekli/Ayrık Zaman Açık ve Kapalı Çevrim Transfer Fonksiyonlarının Elde Edilmesi
7 I. ve II. dereceden sistemlerin geçici rejim cevap analizi
8 Sürekli/Ayrık Zaman II. Dereceden Sistemlerin Geçici Rejim Kriterleri
9 Sürekli/Ayrık Zaman Sürekli Hal Cevabı ve Hata Analizleri
10 Sürekli/Ayrık Zaman Kararlılık Analizi, Routh-Hurwitz ve Jury Kararlılık Kriterleri
11 Sürekli/Ayrık Zaman için Köklerin Geometrik Yer-Eğrisi Çizimleri
12 Ayrık/Sürekli Zaman P, PI, PID Kontrolör Transfer Fonksiyonları
13 Nichols-Ziegler Yöntemi ile P, PI, PID Kontrolör Tasarımı
14 Sistemlerin Frekans Cevap analizi
 

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12
Tüm 2 2 2 4 2 5 2 2 3 1 2 2
Ö1 2
Ö2 2
Ö3 3
Ö4
Ö5 2 1
Ö6 4
Ö7
Ö8
Ö9 1
Ö10 5
Ö11 2
Ö12 2
Ö13 2
Ö14 1
Ö15 2
Ö16 1
Ö17 2

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=286995&lang=tr