Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
8EEM406Programlanabilir Mantık Denetleyicileri3+0+03511.06.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Elektrik-Elektronik Mühendisliği
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Programlanabilir lojik denetleyicilerin teknolojik gelişimi, kullanım amaç ve yöntemleri, Programlanabilir Lojik Denetleyici (PLC) donanım ve yazılım özelliklerinin, elektronik devreleri, kontrol sistemleri, içyapısı, elektronik devre ve sistemlerinin incelenmesi ve organizasyonu. Modüler PLC sistemlerinin Giriş/Çıkış modülleri ve kişisel bilgisayar (PC) destekli PLC sistemlerinin donanımı ve bununla ilgili yazılımların incelenmesi, tasarlanması ve uygulamasının öğrenilmesidir.
Dersin İçeriği Programlanabilir Lojik Denetleyicilere (PLC) Giriş, Tarihsel gelişim. Röleli mantık devreleri, merdiven diyagramları PLC teknolojileri. PLC yapıları ve iç devreleri. PLC programlama dilleri, temel komutlar, programlama örnekleri. İleri programlama, hesaplama komutları, programlama örnekleri PLC ile kişisel bilgisayarın (IBM PC) bağlanarak kullanımı, simülasyon, hata analizi ve gerçek zamanda izleme Mikrodenetleyici temelli basit bir PLC sisteminin tasarımı ve gerçekleştirilmesi.
. PLC giriş çıkış işlemleri 2. PLC`ye program yazma 3. Diğer Programlama Yöntemleri 4. Sıralı fonksiyon blokları kullanarak PLC programı yazmak 5. Dokunmatik panel ile PLC arasında bağlantı kurarak programlamak
Dersin Yöntem ve Teknikleri 1. Teorik Temel Anlatım
Sistem mimarisi sunumları: PLC donanım yapısı (CPU, giriş/çıkış modülleri, haberleşme modülleri)
Programlama dilleri teorisi: Ladder diyagram (LD), Fonksiyon blok diyagram (FBD), Structured text (ST), Instruction list (IL) karşılaştırmalı anlatım
Endüstriyel otomasyon kavramları: Sensörler, aktüatörler, SCADA sistemleri ile entegrasyon

2. Simülasyon Tabanlı Öğrenme
PLC simülasyon yazılımları: Siemens TIA Portal (S7-PLCSIM), Rockwell Studio 5000 (Emulate), CODESYS simülatör
Sanal laboratuvar ortamları: Sanal PLC, sanal HMI (İnsan-Makine Arayüzü), sanal proses simülasyonları
Animasyonlu proses simülasyonları: Konveyör bantları, depolama sistemleri, paketleme makineleri gibi endüstriyel proseslerin animasyonları

3. Fiziksel Laboratuvar Uygulamaları
Gerçek PLC donanımı ile çalışma: Siemens S7-1200/1500, Allen-Bradley CompactLogix/ControlLogix, Mitsubishi FX serisi
Endüstriyel ekipman setleri: Butonlar, sensörler (endüktif, kapasitif, fotoelektrik), röleler, kontaktörler, motor sürücüleri
Mini endüstriyel uygulamalar: Trafik lambası, asansör, konveyör, karıştırıcı, sıralayıcı sistemleri

4. Proje Tabanlı Öğrenme
Kademeli projeler: Basitten karmaşığa doğru ilerleyen projeler (LED kontrol › motor kontrol › proses kontrol)
Gerçek endüstriyel problem çözme: Üretim hattı optimizasyonu, enerji yönetimi, bakım sistemleri tasarımı
Takım projeleri: Farklı disiplinlerden öğrencilerin (elektrik+makine+bilgisayar) birlikte çalıştığı entegre projeler

5. Ladder Diagram (Merdiven Diyagramı) Odaklı Öğretim
Adım adım ladder programlama: Kontaklar, bobinler, zamanlayıcılar, sayıcılar, karşılaştırıcılar
Best practice örnekleri: Endüstriyel standartlara uygun programlama teknikleri
Hata ayıklama teknikleri: Debug araçları, durum tabloları, force/deforce fonksiyonları

6. SCADA/HMI Entegrasyonu
HMI tasarımı: WinCC, FactoryTalk View, Wonderware InTouch ile operatör paneli tasarımı
Veri kaydı ve raporlama: Trend grafikleri, alarm yönetimi, veri kayıt sistemleri
Ağ haberleşmesi: Profibus, Profinet, EtherNet/IP, Modbus TCP/IP protokolleri
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Doç. Dr. Halil EROL
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Yeni Başlayanlar İçin Siemens S7-200 İle PLC Programlama ve Otomasyon
Ders Notları 1. Max Rabiee - Programmable Logic Controllers_ Hardware and Programming(2017)
2. Ders Notları, Tuncay UZUN, 2012. 2. PLC ile Endüstriyel Otomasyon, Salman Kurtulan, 2010. 3. Programlanabilir Denetleyiciler, M. Okyay KAYNAK, BÜ, 1988.
3.LogixPro PLC Manual for Programmable Logic Controllers(5th Edition) Frank D. Petruzella McGrawHill(2016)
4) Öğertim Elemanı Ders Sunuları, Deney Föyleri. Halil Erol

Ders Yapısı
Mühendislik Bilimleri %30
Mühendislik Tasarımı %30
Sosyal Bilimler %0
Eğitim Bilimleri %0
Fen Bilimleri %10
Sağlık Bilimleri %0
Alan Bilgisi %30

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Proje 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 12 3 36
Sınıf Dışı Ç. Süresi 12 4 48
Uygulama 5 4 20
Laboratuvar 6 2 12
Proje 1 10 10
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 10 10
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 136

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 PLC Donanım ve Yazılım Mimarilerini Analiz Eder.
2 Ladder Diyagram ile Endüstriyel Kontrol Programları Geliştirir.
3 PLC Tabanlı Otomasyon Sistemlerini Tasarlar ve Kurulum Yapar.
4 PLC Sistemlerinde Arıza Teşhis ve Bakım Prosedürlerini Uygulayar.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Programlanabilir Lojik Denetleyicilere (PLC) Giriş, Tarihsel gelişim Dersin, deney föyündeki ilgili projeye çalışarak gelinmesi.
2 Programlanabilir Lojik Denetleyicilere (PLC) Giriş, Tarihsel gelişim.Röleli mantık devreleri, merdiven diyagramları Dersin, deney föyündeki ilgili projeye çalışarak gelinmesi.
3 PLC teknolojileri. Dersin, deney föyündeki ilgili projeye çalışarak gelinmesi.
4 PLC yapıları ve iç devreleri. Dersin, deney föyündeki ilgili projeye çalışarak gelinmesi.
5 PLC programlama dilleri, temel komutlar, programlama örnekleri. Dersin, deney föyündeki ilgili projeye çalışarak gelinmesi.
6 PLC programlama dilleri, temel komutlar, programlama örnekleri. Dersin, deney föyündeki ilgili projeye çalışarak gelinmesi.
7 Zamanlayıcıların özellikleri ve kullanımı. Dersin, deney föyündeki ilgili projeye çalışarak gelinmesi.
8 Move blok, Veri kullanımı Dersin, deney föyündeki ilgili projeye çalışarak gelinmesi.
9 Sayıcıların özellikleri ve kullanımı Dersin, deney föyündeki ilgili projeye çalışarak gelinmesi.
10 Karşılaştırma, atama ve aritmetik işlemlerin kullanımı. Dersin, deney föyündeki ilgili projeye çalışarak gelinmesi.
11 Karşılaştırma, atama ve aritmetik işlemlerin kullanımı.
12 Analog Modüller ve bağlantıları Dersin, deney föyündeki ilgili projeye çalışarak gelinmesi.
13 Operatör panellerin PLC ile Kullanımı Dersin, deney föyündeki ilgili projeye çalışarak gelinmesi.
14 Analog modüller ile veri işleme Dersin, deney föyündeki ilgili projeye çalışarak gelinmesi.

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12
Tüm 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 4
Ö1 3
Ö2 3 3
Ö3 3 3
Ö4 3 4

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=287045&lang=tr