Dersin Ayrıntıları

Yarıyıl	Kodu	Adı	T+U+L	Kredi	AKTS	Son Güncelleme Tarihi
8	EEM402	VLSI Tasarımı	3+0+0	3	5	08.05.2026

Dersin Detayları

Dersin Dili	Türkçe
Dersin Düzeyi	Lisans
Bölümü / Programı	Elektrik-Elektronik Mühendisliği
Öğrenim Türü	Örgün Öğretim
Dersin Türü	Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli	Yüz Yüze
Dersin Amacı	Bu dersin amacı, öğrencilerin sayısal tümleşik devre tasarımı ve VLSI sistemlerinin temel prensiplerini anlamalarını sağlamak; CMOS devre tasarımı, mantık kapıları, gecikme ve güç analizi, yonga yerleşimi, yönlendirme, test, doğrulama ve üretim süreçleri hakkında temel bilgi ve uygulama becerisi kazandırmaktır.
Dersin İçeriği	Bu ders; VLSI kavramı, Moore Yasası, CMOS teknolojisi, MOSFET karakteristikleri, CMOS mantık kapıları, gecikme ve güç analizi, yerleşim kuralları, yönlendirme stratejileri, saat dağıtımı, veri yolları, modüler tasarım, test edilebilirlik, hata toleransı, ASIC ve FPGA tasarım akışları, üretim süreçleri, maske tasarımı, yonga düzeyinde simülasyon ve doğrulama konularını kapsar. Ders kapsamında öğrenciler, VLSI tasarım sürecinin temel aşamalarını teorik ve uygulamalı olarak inceler.
Dersin Yöntem ve Teknikleri	Ders yüz yüze yürütülecektir. Öğretim sürecinde teorik ders anlatımı, problem çözme, devre simülasyonları, VLSI tasarım aracı uygulamaları, örnek devre incelemeleri, bireysel uygulama çalışmaları, sınıf içi tartışmalar ve proje/ödev çalışmaları kullanılacaktır.
Ön Koşulları	Yok
Dersin Koordinatörü	Yok
Dersi Verenler	Prof. Dr. Mehmet Sönmez
Dersin Yardımcıları	Yok
Dersin Staj Durumu	Yok

Ders Kaynakları

Kaynaklar

CMOS VLSI Design : A circuits and systems perspective
Weste, N. H. E., & Harris, D. M. (2010). CMOS VLSI design: A circuits and systems perspective (4th ed.). Addison-Wesley.
Rabaey, J. M., Chandrakasan, A., & Nikolic, B. (2003). Digital integrated circuits: A design perspective (2nd ed.). Prentice Hall.
Kang, S. M., & Leblebici, Y. (2003). CMOS digital integrated circuits: Analysis and design (3rd ed.). McGraw-Hill.

Ders Notları

OKÜ Kütüphane Kataloğu üzerinden erişilebilen açık erişimli/e-kitap kaynakları. Neil Weste, David Harris (2010) CMOS VLSI Design A Circuits And Systems Perspective

Ders Yapısı

Matematik ve Temel Bilimler	%20
Mühendislik Bilimleri	%50
Mühendislik Tasarımı	%30

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları

Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri

Yarıyıl Çalışmaları	Sayısı	Katkı
Ara Sınav	1	% 30
Ödev	1	% 10
Yarıyıl Sonu Sınavı	1	% 60
Toplam :	3	% 100

AKTS Hesaplama İçeriği

İş Yükü	Sayısı	Süre	Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi	14	3	42
Sınıf Dışı Ç. Süresi	14	3	42
Ödevler	1	15	15
Ara Sınavlar	1	25	25
Yarıyıl Sonu Sınavı	1	30	30
Toplam İş Yükü			AKTS Kredisi : 5 154

Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:

Sıra No	Açıklama
1	VLSI sistemlerinin temel bileşenlerini açıklar
2	CMOS mantık devrelerini tasarlar
3	Yazılım tabanlı devreler tasarlar
4	Veri saklama devreleri tasarlar
5	Modern VLSI tasarım araçlarını etkin şekilde kullanır.

Ders Konuları

Hafta	Konu	Ön Hazırlık
1	VLSI kavramına giriş, Moore Yasası ve tarihsel gelişim	VLSI kavramı ve Moore Yasası hakkında ön okuma yapılması
2	Yarı iletken teknolojisine giriş ve CMOS yapısı	CMOS teknolojisi ve yarı iletken temel kavramlarının incelenmesi
3	MOSFET karakteristikleri ve devre modelleri	MOSFET çalışma prensibinin tekrar edilmesi
4	CMOS mantık kapıları: Tasarım ve analiz	CMOS inverter ve temel mantık kapılarının incelenmesi
5	CMOS devrelerde gecikme ve güç analizi	Gecikme, güç tüketimi ve anahtarlama kavramlarının okunması
6	Yerleşim kuralları ve tasarım yöntemleri	CMOS yerleşim kuralları hakkında ön okuma yapılması
7	Yönlendirme ve bağlantı stratejileri	Bağlantı parazitleri ve yönlendirme kavramlarının incelenmesi
8	Saat dağıtımı (Clock distribution) ve senkronizasyon teknikleri	Clock skew ve senkronizasyon kavramlarının araştırılması
9	Veri yolları, arayüzler ve modüler tasarım	Veri yolu yapıları ve modüler tasarım ilkelerinin incelenmesi
10	Test edilebilirlik ve hata toleransı teknikleri	Test, doğrulama ve hata toleransı kavramlarının okunması
11	ASIC ve FPGA tasarım akışları	ASIC ve FPGA tasarım süreçlerinin karşılaştırılması
12	VLSI üretim süreçleri ve maske tasarımı	Üretim adımları ve maske tasarımı hakkında ön okuma yapılması
13	Yonga düzeyinde simülasyon ve doğrulama	Simülasyon ve doğrulama adımlarının incelenmesi
14	Gelişmiş VLSI tasarım uygulamaları	Dönem boyunca işlenen konuların tekrar edilmesi

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

Dersin Program Çıktılarına Katkısı

	P1	P2	P3	P4	P5	P6	P7	P8	P9	P10	P11	P12
Tüm	4	4	4	4	3	2	4	1	2	1	2	1
Ö1	5	4	4	3	2	1	3	1	2	1	1	1
Ö2	5	4	5	5	3	1	3	1	2	1	2	1
Ö3	4	4	5	5	3	2	4	1	2	1	3	1
Ö4	4	4	4	4	5	2	3	1	2	2	3	1
Ö5	4	4	4	5	3	2	5	2	2	1	3	1

Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=287048&lang=tr