Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
2END110Atölye ve Ölçme Bilgisi2+1+02,5328.04.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Endüstri Mühendisliği
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, öğrencilere temel atölye uygulamaları ve ölçme teknikleri hakkında bilgi kazandırmak olarak düşünülebilir. Dersin, öğrencilerin atölye araç ve ekipmanlarını güvenli şekilde kullanabilmelerini, ölçme yöntemlerini uygulayabilmelerini ve ölçme sonuçlarını doğru bir şekilde değerlendirebilmelerini desteklemesi hedeflenebilir.
Dersin İçeriği Ders kapsamında öğrenciler temel atölye güvenliği, el ve güç aletlerinin kullanımı, ölçme aletleri ve teknikleri, lineer ve açısal ölçme, toleranslar ve ölçme raporlarının hazırlanması gibi konuları uygulamalı olarak öğreneceklerdir. Her uygulama, öğrencilerin ölçme becerilerini geliştirmelerine ve mühendislik tasarım süreçlerinde doğru veri kullanmalarına olanak sağlayacaktır.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Anlatım / Ders Anlatımı , Atölye Uygulaması
Ölçme ve Deney Uygulamaları
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Doç. Dr. yusuf fedai yusuffedai@gmail.com
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar lecture notes
Ders Notları Kalpakjian, S., & Schmid, S. R. (2020). Manufacturing engineering and technology (8th ed.). Pearson.
Groover, M. P. (2021). Fundamentals of modern manufacturing: Materials, processes, and systems (8th ed.). Wiley.
Degarmo, E. P., Black, J. T., Kohser, R. A., & Klamecki, B. E. (2020). Degarmo’s materials and processes in manufacturing (13th ed.). Wiley.
ISO. (2023). ISO system of limits and fits – Technical standards handbook. International Organization for Standardization. https://www.iso.org/
Mitutoyo Corporation. (2024). Metrology handbook and measurement solutions. Mitutoyo Corporation. https://www.mitutoyo.com/
Çelik, A. (2021). Ölçme tekniği ve kalite kontrol. Nobel Akademik Yayıncılık.
Şenel, M. (2022). İmalat yöntemleri ve takım tezgâhları. Seçkin Yayıncılık.
Yüksel, İ. (2021). Torna, kaynak ve atölye uygulamaları. Birsen Yayınevi.

Ders Yapısı
Mühendislik Bilimleri %50
Mühendislik Tasarımı %20
Alan Bilgisi %30

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Uygulama 4 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
5
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 5 4 20
Sunum/Seminer Hazırlama 1 4 4
Uygulama 4 6 24
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 10 10
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 3 100

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Öğrenci, toleranslar konusunda tam bir bilgiya sahip olur. tolerans uygulamalarını yapar.
2 Öğrenci, ölçme sonuçlarını ölçü cihazlarıyla değerlendirip toleranslar ve hata paylarını analiz eder
3 Öğrenci, temel ölçme aletlerini ve tekniklerini kullanarak ölçüm yapar
4 Öğrenci, atölye araç ve ekipmanlarını güvenli şekilde kullanır
5 Öğrenci, ölçme ve atölye uygulamalarını (kaynak ve Torna) sözlü veya yazılı olarak sunar

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 tolerans ve tolerans kavramları. ISO toleransları, alıştırma sistemleri, sıkı boşluklu ve belirsiz geçme sistemleri ölçü aletlerini hazırlama Ders notları, örnek ölçümler
2 C.Şekil ve Konum Toleranslarının Tayin Edilmesi 5.Şekil ve konum toleranslarını tayin etmek için gerekli ölçümleri yaparak istatiksel yöntemler ile toplam (kümülatif) şekil ve konum hatasının hesaplanması. ölçü aletlerini hazırlama Uygulama föyleri
3 Mikrometreler 1. Çeşitli Mikrometrelerin çalışma prensiplerinin ve kullanımının mikrometrlerin hazırlanması
4 Optik açı ölçü cihazlarının çalışma prensiplerinin ve bunlarla açı ölçümü yapılmasının öğrenilmesi. ölçü aletlerini hazırlama Uygulama föyleri
5 Optik projektörün çalışma ilkesinin bilinmesi ve kullanılması. Güç aletlerini hazırlama Uygulama föyleri
6 D. Mastarlar ve Optik Camlarla Yüzey Kontrolü Kalınlık ve sınır mastarlarının tanınması, mastar toleranslarının bilinmesi, uygun ölçüde mastarları birleştirerek, istenilen ölçüde mastar bloklarının elde edilmesi. ölçü aletlerini hazırlama Ölçme föyleri
7 Ölçme hataları ve kalibrasyon Hata ve kalibrasyon örnekleri Ders notları, örnek hesaplamalar
8 A. Komparatörler 1. Çeşitli komparatörlerin çalışma prensiplerinin ve kullanımının öğrenilmesi. Temel el aletlerini tanıma Uygulama föyleri Temel el aletlerini tanıma
9 E. Alıştırma ve Mastarlama İlkeleri 8.Limitler ve alıştırma sistemlerinin bilinmesi ve sınır mastarlarının imalat ilkelerinin öğrenilmesi. ölçme cihazlarını inceleme Ölçme föyleri
10 F.Yüzey Tamlığı 9. Bitmiş yüzeylerin yüzey pürüzlülüğünün kontrol edilmesi ve ölçülmesi. Hata ve kalibrasyon örnekleri Ders notları, örnek hesaplamalar
11 atölyede kaynak çalışmaları. elektrik ark ve gazaltı kaynak yöntemleri uygulaması kaynak aletlerini hazırlama Ders notları, örnek hesaplamalar
12 torna tezhahında yapılan işlemler: ALIN TORNALAMA A. Parçaları Aynalara Emniyetli ve Salgısız Şekilde Bağlama B. Kesme Hızına Göre Devir Sayısı ve İlerlemeyi Ayarlama C. Alın Yüzeylerin Kaba ve İnce Tornalanmasını Yapma PUNTA DELİĞİ DELME 1. Torna Edilecek Parçanın Çapına, Kullanılma Yerine ve Amacına Uygun Punta Matkabını Seçme, 2. Tornada Punta Matkabı Bağlama Araçlarını Seçme a. Mandren b. Pens 3. Torna Tezgahını ve İşin Alın Yüzeyini Punta Yuvası Açmaya Hazırlama, 4. Punta Yuvasını Açmak. Tornayı Hazırlama Ölçme föyleri
13 SİLİNDİRİK TORNALAMA A. İş Parçasını Ayna Punta Arasında Bağlama B. İki Punta Arasında Bağlama 1. Fırdöndü Aynasını Bağlama 2. İş Parçasına Fırdöndü Bağlama 3. İş Parçasını Fırdöndü Aynasında İki Punta Arasında Bağlama 4. İş Parçasının Salgısını Kontrol Etme C. Silindirik Dış Yüzey Tornalama KADEMELİ TORNALAMA A. İş Parçasını Ayna Punta Arasında Bağlama B. Uygun Sağ ve Sol Yan Kalemi Seçmek ve Hazırlamak C. Kademeli Yüzey Tornalamak D. Dik Yan Yüzeyleri Tornalamak E. Kademelere Pah Kırmak tornayı hazırlama Ölçme föyleri
14 KANAL AÇMA A. İş Parçasını Ayna Punta Arasında Bağlama B. Kanal Kalemini Bağlama C. Kanal Tornalamak İçin Devir Sayısını Ayarlama D. Kanal Tornalama E. Kanal Yan Yüzlerini Tornalama F. Çapak Alma KONİK TORNALAMA Siperi Çevirerek Konik Tornalama 1. Siperi Uygun Açıya Ayarlama Gezer Punta İle Konik Tornalama 1. Koniklik Oranına Uygun Olarak Gezer Puntayı Kaydırma 2. Punta Kaçıklığını Kontrol Etme Konikliği Kovan, Mastar Veya Mikrometre ile Kontrol Etme tornayı hazırlamak -

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13
Tüm 3 3 3 3 2 2 3 2 2 1 1 2 1
Ö1 3 3 3 3 2 2 3 2 1 1 1 2 1
Ö2 3 4 4 4 2 2 2 2 2 1 1 2 1
Ö3 3 4 3 3 2 2 2 2 2 1 2 2 1
Ö4 2 4 2 2 2 3 3 2 1 1 1 2 1
Ö5 2 2 2 2 2 3 4 2 2 1 1 1 1

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=287077&lang=tr