Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
4SKY240BAĞIMLILIK VE BAĞIMLILIKLA MÜCADELE2+0+02418.06.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, öğrencilerin bağımlılık kavramının tanımını, türlerini, nedenlerini, bağımlılığı olan bireylerle nasıl iletişim kurulabileceğini, bağımlılıkla ilgili literatürdeki kavramsal çerçeveleri, bağımlılığın olumsuz sonuçlarını ve bağımlılıkla başa çıkmayı öğrenmeleridir.
Dersin İçeriği Temel kavramlar ve tanımlar; bağımlılık türleri madde (alkol, sigara, uyuşturucu) bağımlılığı, teknoloji bağımlılığı, oyun bağımlılığı vb.); bağımlılığın nedenleri; kişiyi madde bağımlılığı sürecine hazırlayan aile, akran grubu ve toplumsal bağlamda risk etmenleri; bağımlı çocuk, ergen ve yetişkinlerde iletişim becerileri; bağımlılıkta ortaya çıkan sağlık sorunları; bağımlılık ile ilgili modeller; bağımlılığı önleme çabası; bağımlılığın sonuçları; bağımlılık ile mücadelede ulusal politika ve strateji yöntemleri; yeniden uyum süreci.
Dersin Yöntem ve Teknikleri 1. Hafta:
Anlatım, soru-cevap, beyin fırtınası, örnek olay incelemesi

2. Hafta:
Anlatım, tartışma, küçük grup çalışması, örnek olay analizi

3. Hafta:
Anlatım, soru-cevap, video analizi, sınıf içi tartışma

4. Hafta:
Anlatım, tartışma, vaka analizi, problem çözme yöntemi

5. Hafta:
Anlatım, beyin fırtınası, grup tartışması, kavram haritası oluşturma

6. Hafta:
Anlatım, soru-cevap, örnek olay incelemesi, tartışma

7. Hafta:
Anlatım, vaka analizi, rol oynama (rol-play), grup çalışması

8. Hafta:
Anlatım, tartışma, beyin fırtınası, örnek olay analizi

9. Hafta:
Anlatım, soru-cevap, vaka analizi, sınıf içi tartışma

10. Hafta:
Anlatım, grup çalışması, problem çözme, örnek olay incelemesi

11. Hafta:
Anlatım, tartışma, rol oynama, beyin fırtınası

12. Hafta:
Anlatım, vaka analizi, grup tartışması, örnek olay incelemesi

13. Hafta:
Anlatım, soru-cevap, tartışma, kavram haritası

14. Hafta:
Anlatım, genel değerlendirme, tartışma, geri bildirim (feedback) yöntemi
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Arş.Gör.Dr. Deniz Antmen denizantmen@osmaniye.edu.tr
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar 1. Yeşilay. Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Eğitim Programı (TBM) – Teknoloji Bağımlılığı Modülü. 2. Yeşilay. Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Eğitim Programı (TBM) – Bağımlılık ve Bağımlılıkla Mücadele Modülü. 3. Yeşilay. Türkiye’de Bağımlılıkla Mücadele Faaliyetleri. 4. Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Eğitim Programı (TBM) – Kurumsal Önleme Yaklaşımları.
Ders Notları Ayas, T. ve Horzum, M. B. [Ed.] (2016). Teknolojinin olumsuz etkileri. Ankara: Vize Yayıncılık.
Rogers, V. (2010). Cyberbullying: Activities to help children and teens to stay safe in a texting, twittering, social networking world. Jessica Kingsley Publishers.

Kowalski, R. M., Limber, S., Limber, S. P., & Agatston, P. W. (2012).Cyberbullying: Bullying in the digital age. John Wiley & Sons.

Hinduja, S., & Patchin, J. W. (2014). Bullying beyond the schoolyard: Preventing and responding to cyberbullying. Corwin Press.

Li, Q., Cross, D., & Smith, P. K. (Eds.). (2011). Cyberbullying in the global playground: Research from international perspectives. John Wiley & Sons.

Willard, N. E. (2007). Cyberbullying and cyberthreats: Responding to the challenge of online social aggression, threats, a
nd distress. Research Press.

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 30
Ödev 1 % 10
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
3
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 2 28
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 3 42
Ödevler 1 10 10
Ara Sınavlar 1 10 10
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 30 30
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 4 120

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Bilgi 
1 Bağımlılık kavramını sınıflandırabilecektir.
2 Bağımlılık türlerini sıralayabilecektir.
3 Bağımlılığın nedenlerini analiz edebilecektir.
4 Bağımlılığın aile, akran grubu ve toplumla ilişkili temellerini analiz edebilecektir.
5 Bağımlılığın olumsuz sonuçlarını değerlendirebilecektir.
6 Bağımlılıkla başa çıkma yöntemlerini uygulayabilecektir.
Beceri 
7 Bağımlılık konusunda topluma ve ailelere rehberlik yapabilecektir.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Temel kavramlar, teknolojinin olumlu ve olumsuz yönleri, bağımlılık Öğrenciler teknoloji kullanımı, teknolojinin bireysel ve toplumsal etkileri ile bağımlılık kavramına ilişkin temel kaynakları okuyarak derse hazırlanacaktır. Günlük yaşamda teknolojinin olumlu ve olumsuz etkilerine ilişkin örnekler araştırılacaktır. Yeşilay. Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Eğitim Programı (TBM) – Teknoloji Bağımlılığı Modülü.
2 Bağımlılık ve bağımlılıkla mücadele, eylem planları ve yöntemler Öğrenciler bağımlılık ve bağımlılıkla mücadele kavramlarına ilişkin temel kaynakları inceleyerek derse hazırlanacaktır. Ulusal ve uluslararası bağımlılıkla mücadele stratejileri ile eylem planları hakkında kısa bir araştırma yapılacaktır. Yeşilay. Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Eğitim Programı (TBM) – Bağımlılık ve Bağımlılıkla Mücadele Modülü.
3 Türkiye'de bağımlılıkla mücadele ve Yeşilay Öğrenciler Türkiye’de bağımlılıkla mücadele alanında yürütülen çalışmalar ve Yeşilay’ın faaliyetleri hakkında temel kaynakları inceleyerek derse hazırlanacaktır. Yeşilay’ın bağımlılık türlerine yönelik önleme ve farkındalık çalışmalarına ilişkin bilgi edinilecektir. Yeşilay. Türkiye'de Bağımlılıkla Mücadele Faaliyetleri ve Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Eğitim Programı (TBM).
4 İnternet kullanımında bağımlılık özellikleri, İnternet bağımlılığının ölçülmesi, İnternet, oyun, akıllı telefon ve sosyal ağ bağımlılığı işaret ve semptomları Öğrenciler internet bağımlılığının temel özellikleri, değerlendirilmesi ve ölçülmesi ile internet, oyun, akıllı telefon ve sosyal ağ bağımlılığının işaret ve semptomlarına ilişkin kaynakları inceleyerek derse hazırlanacaktır. Günlük yaşamda bu bağımlılık türlerinin olası etkilerine ilişkin örnekler araştırılacaktır. Young, K. S. (1998). Internet Addiction: The Emergence of a New Clinical Disorder. Ayrıca Yeşilay TBM Teknoloji Bağımlılığı Modülü.
5 İnternet bağımlılığında öğrencilere, öğretmenlere ve ailelere yönelik farkındalık ve baş etme stratejileri Öğrenciler internet bağımlılığında öğrencilere, öğretmenlere ve ailelere yönelik farkındalık çalışmaları ile baş etme stratejilerine ilişkin kaynakları inceleyerek derse hazırlanacaktır. Teknoloji kullanımını sağlıklı biçimde düzenlemeye yönelik öneriler araştırılacaktır. Yeşilay. Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Eğitim Programı (TBM) – Teknoloji Bağımlılığı Modülü; Milli Eğitim Bakanlığı Bağımlılıkla Mücadele Rehberlik Kaynakları.
6 Oyun bağımlılığına karşı öğrencilere, öğretmenlere ve ailelere yönelik farkındalık ve baş etme stratejileri Öğrenciler oyun bağımlılığına ilişkin farkındalık çalışmaları ve öğrencilere, öğretmenlere ve ailelere yönelik baş etme stratejileri hakkında temel kaynakları inceleyerek derse hazırlanacaktır. Oyun kullanımının sağlıklı sınırlar içinde sürdürülmesine yönelik öneriler araştırılacaktır. Yeşilay. Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Eğitim Programı (TBM) – Teknoloji Bağımlılığı Modülü; Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Oyun Bozukluğu (Gaming Disorder) Bilgilendirme Kaynakları.
7 Akıllı telefon bağımlılığına karşı öğrencilere, öğretmenlere ve ailelere yönelik farkındalık ve baş etme stratejileri Öğrenciler akıllı telefon bağımlılığına ilişkin farkındalık çalışmaları ve öğrencilere, öğretmenlere ve ailelere yönelik baş etme stratejileri hakkında temel kaynakları inceleyerek derse hazırlanacaktır. Akıllı telefon kullanımının günlük yaşam, akademik başarı ve sosyal ilişkiler üzerindeki etkilerine ilişkin örnekler araştırılacaktır. eşilay. Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Eğitim Programı (TBM) – Teknoloji Bağımlılığı Modülü; Akıllı Telefon Bağımlılığı ve Dijital İyi Oluş üzerine güncel akademik çalışmalar.
8 Sosyal medya bağımlılığına karşı öğrencilere, öğretmenlere ve ailelere yönelik farkındalık ve baş etme stratejileri Öğrenciler sosyal medya bağımlılığına ilişkin farkındalık çalışmaları ve öğrencilere, öğretmenlere ve ailelere yönelik baş etme stratejileri hakkında temel kaynakları inceleyerek derse hazırlanacaktır. Sosyal medya kullanımının bireysel, sosyal ve akademik yaşam üzerindeki etkilerine ilişkin örnekler araştırılacaktır. Yeşilay. Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Eğitim Programı (TBM) – Teknoloji Bağımlılığı Modülü; Sosyal Medya Bağımlılığı ve Dijital Vatandaşlık üzerine güncel akademik çalışmalar.
9 Sosyal ağ bağımlılığına karşı öğrencilere, öğretmenlere ve ailelere yönelik farkındalık ve baş etme stratejileri Öğrenciler sosyal ağ bağımlılığına ilişkin farkındalık çalışmaları ve öğrencilere, öğretmenlere ve ailelere yönelik baş etme stratejileri hakkında temel kaynakları inceleyerek derse hazırlanacaktır. Sosyal ağ kullanımının psikolojik, sosyal ve akademik etkilerine ilişkin örnekler araştırılacaktır. Yeşilay. Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Eğitim Programı (TBM) – Teknoloji Bağımlılığı Modülü; Sosyal Ağ Bağımlılığı ve Dijital İyi Oluş üzerine güncel akademik çalışmalar.
10 Sanal zorbalık nedir?, Genel zorbalıkla arasındaki farklar, Sanal zorbalık türleri, Sanal zorbalık araçları Öğrenciler sanal zorbalık kavramı, genel zorbalıktan farklı yönleri, sanal zorbalık türleri ve kullanılan araçlara ilişkin temel kaynakları inceleyerek derse hazırlanacaktır. Güncel örnekler üzerinden sanal zorbalığın bireyler üzerindeki etkileri araştırılacaktır. Milli Eğitim Bakanlığı. Siber Zorbalık ve Güvenli İnternet Kullanımı Rehberleri; Yeşilay. Teknoloji Bağımlılığı ve Dijital Riskler Eğitim Materyalleri.
11 Sanal zorbalığa yönelik öğrencilere, öğretmenlere ve ailelere yönelik farkındalık ve baş etme stratejileri Öğrenciler sanal zorbalığa yönelik farkındalık çalışmaları ile öğrencilere, öğretmenlere ve ailelere yönelik baş etme stratejileri hakkında temel kaynakları inceleyerek derse hazırlanacaktır. Sanal zorbalığın önlenmesine yönelik koruyucu ve destekleyici uygulamalar araştırılacaktır. Milli Eğitim Bakanlığı. Siber Zorbalıkla Mücadele ve Güvenli İnternet Kullanımı Rehberleri; Yeşilay. Teknoloji Bağımlılığı ve Dijital Riskler Eğitim Materyalleri.
12 Teknoloji aile stili Öğrenciler teknoloji aile stili, dijital ebeveynlik ve aile içi teknoloji kullanımına ilişkin temel kaynakları inceleyerek derse hazırlanacaktır. Ailelerin teknoloji kullanımına yönelik tutum ve uygulamalarının çocuklar ve gençler üzerindeki etkilerine ilişkin örnekler araştırılacaktır. Yeşilay. Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Eğitim Programı (TBM) – Teknoloji Bağımlılığı Modülü; Ailelerde Dijital Teknoloji Kullanımı ve Dijital Ebeveynlik üzerine güncel akademik çalışmalar.
13 NOMOFOBİ Öğrenciler nomofobi (mobil telefonsuz kalma korkusu) kavramı, belirtileri ve teknoloji bağımlılığı ile ilişkisine dair temel kaynakları inceleyerek derse hazırlanacaktır. Günlük yaşamda nomofobinin bireyler üzerindeki etkilerine ilişkin örnekler araştırılacaktır. Yeşilay. Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Eğitim Programı (TBM) – Teknoloji Bağımlılığı Modülü; King, A. L., Valença, A. M., & Nardi, A. E. (2010). Nomophobia: The mobile phone in panic disorder with agoraphobia.
14 Okul kültürü oluşturma, Politika ve kanunlar Öğrenciler okul kültürü oluşturma süreçleri, okul politikaları ve bağımlılık/ dijital risklere yönelik yasal düzenlemeler hakkında temel kaynakları inceleyerek derse hazırlanacaktır. Güvenli ve destekleyici okul ortamı oluşturmada politika ve uygulama örnekleri araştırılacaktır. Milli Eğitim Bakanlığı. Okul Kültürü ve Güvenli Okul Politikaları; Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Eğitim Programı (TBM) – Kurumsal Önleme Yaklaşımları; ilgili ulusal mevzuat ve dijital güvenlik düzenlemeleri.

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12
Tüm 3 3 3 3 3 2 3 2 3 2 4 3
Bi1 3 2 3 4 4 3 4 3 2 1 4 3
Bi2 4 3 3 2 2 2 2 2 3 2 4 4
Bi3 3 4 3 2 2 2 3 3 4 2 4 4
Bi4 3 3 3 3 3 3 4 2 4 2 3 3
Bi5 2 2 4 4 2 2 3 2 4 1 3 4
Bi6 3 2 2 2 3 2 2 3 3 2 4 3
Be7 2 2 3 3 2 3 2 2 2 1 3 3

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek