Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
7SKY417Türk İslam Düşünce Tarihi3+0+03503.11.2025

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, Türk-İslam düşüncesinin tarihsel gelişimini, kavramsal dönüşümlerini ve siyasal-toplumsal bağlamını derinlemesine incelemektir. Ders, Cambridge Ekolü’nün siyasal düşünce tarihi yöntemini benimseyerek metinleri kendi tarihsel bağlamlarında anlamayı, yazarın niyetini, dönemin entelektüel iklimini ve okur çevresini göz önünde bulundurmayı amaçlar. Bu çerçevede öğrenciler, Farabi’den Gazali’ye, İbn Rüşd’den Taşköprüzade’ye uzanan bir düşünsel süreklilik içerisinde metinleri hem felsefi hem de siyasal içerikleriyle değerlendireceklerdir. Ders, düşünceleri yalnızca soyut fikirler olarak değil, belirli tarihsel koşullar içinde şekillenen pratik söylemler olarak ele alır.
Dersin İçeriği Ders, İslam düşünce geleneğinin oluşum döneminden itibaren Türk entelektüel mirasıyla kesiştiği noktaları ele alır. Erken dönem kelam, felsefe ve tasavvuf metinlerinin tarihsel bağlamı, siyasal düşünceye katkıları ve toplumsal yapıyla ilişkileri tartışılır. Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde düşüncenin kurumsallaşma biçimleri, medrese geleneği, ulema-siyaset ilişkisi ve modernleşme sürecindeki entelektüel dönüşümler incelenir. Ayrıca, Cumhuriyet dönemiyle birlikte Türk-İslam düşüncesinin yeniden yorumlanma biçimleri, modern siyasal ideolojilerle etkileşimi ve çağdaş İslam düşüncesinde süreklilik-süreksizlik meseleleri ele alınır.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Ders, etkileşimli anlatım, metin çözümlemeleri, seminer tartışmaları ve öğrenci sunumları aracılığıyla yürütülmektedir. Öğrencilerden, belirli dönemlere ait birincil kaynakları tarihsel bağlamları içinde okumaları ve eleştirel değerlendirmelerde bulunmaları beklenir. Metinlerin siyasal, teolojik ve dilsel boyutları birlikte ele alınarak yorumlama becerisi geliştirilir. Dönem boyunca öğrenciler kısa makaleler ve metin incelemeleri hazırlayarak tarihsel düşünce analizinde uygulamalı deneyim kazanırlar.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Arş.Gör.Dr. SATUK BUĞRA ÇETİNKAYA
Dersi Verenler Arş.Gör.Dr. SATUK BUĞRA ÇETİNKAYA
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar TURK İDARE TARİHI-ILBER ORTAYLI-CEDIT NEŞRİYAT
Ders Notları Sariyannis, M. (2023). Osmanlı siyasal düşünce tarihi. Selenge Yayınları. Rosenberg, J. İslam Düşünce Tarihi.

Ders Yapısı
Alan Bilgisi %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Veri yok

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 2 28
Ödevler 14 6 84
Ara Sınavlar 1 5 5
Proje 1 7 7
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 36 36
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 160

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Türk-İslam düşüncesinin temel dönemlerini ve temsilcilerini kavramak.
2 Düşünce metinlerini tarihsel bağlam, yazar ve okur ilişkisi içinde yorumlamak.
3 Felsefi, teolojik ve siyasal söylemleri bağlamsal bir bütünlük içinde değerlendirmek.
4 Modern döneme kadar gelen süreçte Türk-İslam düşüncesinin dönüşüm süreçlerini analiz eder.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 İslam Düşünce Tarihine Giriş
2 Türklerde Siyaset, Din ve Düşüncenin 10. ve 11. Yüzyıllardaki Gelişimi
3 Türk-İslam Düşüncesinin Klasik Dönemi
4 Osmanlıda Siyasal Düşüncenin İlk Örnekleri
5 17. Yüzyıl Osmanlı Siyasal Düşüncesi
6 Osmanlı Siyasal Düşüncesinde İbn-i Haldunculuk
7 Ara Sınav
8 18. Yüzyıl Osmanlı Siyasal Düşüncesi
9 Nizam-ı Cedid ve Düşünsel Arka Planı
10 Tanzimat Dönemi Düşünce Hayatı ve Batı
12 Osmanlıda Edebiyat, Dil ve Toplum
13 Meşrutiyet Devri Fikir Akımları ve Türk-İslam Düşünce Tarihine Yönelik Referansları
14 Final Sınavı

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12
Tüm 3 3 3 2 2 2 2 2 2 2 2 2
Ö1 3 2 3 2 2 2 2 2 2 2 2 2
Ö2 3 3 3 2 2 2 2 2 2 2 2 2
Ö3 2 3 3 3 2 2 2 2 2 2 2 2
Ö4 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=288263&lang=tr