Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
3HRM205Ölçme Bilgisi III2+2+03510.06.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Harita Mühendisliği
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Temel ölçme kavramlarını ve problem çözme yöntemlerini öğretmek.
Farklı ölçme yöntemleri için jeodezik aletlerin kullanımını öğretmek.
Harita Mühendisliği alanında uygulama ve ileri araştırma için gereken bilimsel temel, analiz ve tasarım bilgi ve becerisini aşılamak.
Dersin İçeriği Yükseklik kavramı ve temel yükseklik türleri; Yükseklik tanımları; Nivolar, nivo türleri, nivolardaki hatalar, lazer ve dijital nivolar; Nivolarda eksen koşulları; Geometrik nivelman; Trigonometrik nivelman; Klasik ve elektronik takeometri; Nivelmanda hata kaynakları; En kesit ve boy kesit ölçmeleri; Yüzey nivelmanı, alan ve hacim hesapları; Prezisyonlu geometrik nivelman.
Dersin Yöntem ve Teknikleri 1. Hafta - Anlatım
2. Hafta - Anlatım
3. Hafta - Anlatım
4. Hafta - Anlatım
5. Hafta - Anlatım
6. Hafta - Anlatım, Uygulama
7. Hafta - Anlatım, Uygulama
8. Hafta - Anlatım, Uygulama
9. Hafta - Anlatım, Uygulama
10. Hafta - Anlatım, Uygulama
11. Hafta - Anlatım
12. Hafta - Anlatım, Uygulama
13. Hafta - Anlatım, Uygulama
14. Anlatım
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Doç. Dr. Selim Serhan YILDIZ https://akbis.osmaniye.edu.tr/profil-serhan serhan@osmaniye.edu.tr
Dersi Verenler Doç. Dr. Selim Serhan YILDIZ https://akbis.osmaniye.edu.tr/profil-serhan Serhan@osmaniye.edu.tr
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği, HKMO, 2005.
Topoğrafya (Ölçme Bilgisi), M. Gündoğdu Özgen, İ.T.Ü. İnşaat Fakültesi Matbaası, 1994.
Ders Notları İnal, C., Erdi, A. ve Yıldız, F. (2024). Topografya ölçme bilgisi (12. basım). Nobel Akademik Yayıncılık.
Harita Genel Müdürlüğü. (2025). Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği (BÖHHBÜY).
Yakar, M., Kuşak, L., Bünyan Ünel, F., & Kanun, E. (2020). Nivelman hesabı: Çözümlü örnekler. Atlas Akademi.
Yakar, M., Bünyan Ünel, F., Kuşak, L., Doğan, Y., & Öztürk, İ. L. (2020). Takeometri hesabı: Çözümlü örnekler. Atlas Akademi

Ders Yapısı
Matematik ve Temel Bilimler %20
Mühendislik Bilimleri %70
Mühendislik Tasarımı %10

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 28
Ödev 1 % 12
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
3
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 4 56
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 2 28
Ödevler 1 40 40
Ara Sınavlar 1 10 10
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 16 16
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 150

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Niivelman ölçüleri ile elde edilen verilerle yükseklik hesaplarını analiz eder.
2 Detay noktalarına ait ölçme verilerini kullanarak koordinatları hesaplar
3 Alan ve hacim hesaplama yöntemlerini uygular

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Yükseklik kavramı ve temel yükseklik sistemleri Öğrenciler, haftalık ders içeriğine uygun olarak ders dökümanlarında belirtilen ilgili bölümleri ders öncesinde okumalı ve hazırlık yapmalıdır. İnal, C., Erdi, A. ve Yıldız, F. (2024). Topografya ölçme bilgisi (12. basım). Nobel Akademik Yayıncılık. Harita Genel Müdürlüğü. (2025). Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği (BÖHHBÜY). Yakar, M., Kuşak, L., Bünyan Ünel, F., & Kanun, E. (2020). Nivelman hesabı: Çözümlü örnekler. Atlas Akademi. Yakar, M., Bünyan Ünel, F., Kuşak, L., Doğan, Y., & Öztürk, İ. L. (2020). Takeometri hesabı: Çözümlü örnekler. Atlas Akademi
2 Yükseklik tanımları ve datum kavramı Öğrenciler, haftalık ders içeriğine uygun olarak ders dökümanlarında belirtilen ilgili bölümleri ders öncesinde okumalı ve hazırlık yapmalıdır. İnal, C., Erdi, A. ve Yıldız, F. (2024). Topografya ölçme bilgisi (12. basım). Nobel Akademik Yayıncılık. Harita Genel Müdürlüğü. (2025). Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği (BÖHHBÜY). Yakar, M., Kuşak, L., Bünyan Ünel, F., & Kanun, E. (2020). Nivelman hesabı: Çözümlü örnekler. Atlas Akademi. Yakar, M., Bünyan Ünel, F., Kuşak, L., Doğan, Y., & Öztürk, İ. L. (2020). Takeometri hesabı: Çözümlü örnekler. Atlas Akademi
3 Nivelman prensipleri ve temel ölçme teknikleri Öğrenciler, haftalık ders içeriğine uygun olarak ders dökümanlarında belirtilen ilgili bölümleri ders öncesinde okumalı ve hazırlık yapmalıdır. İnal, C., Erdi, A. ve Yıldız, F. (2024). Topografya ölçme bilgisi (12. basım). Nobel Akademik Yayıncılık. Harita Genel Müdürlüğü. (2025). Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği (BÖHHBÜY). Yakar, M., Kuşak, L., Bünyan Ünel, F., & Kanun, E. (2020). Nivelman hesabı: Çözümlü örnekler. Atlas Akademi. Yakar, M., Bünyan Ünel, F., Kuşak, L., Doğan, Y., & Öztürk, İ. L. (2020). Takeometri hesabı: Çözümlü örnekler. Atlas Akademi
4 Nivolar ve nivo türleri (optik, dijital, lazer) Öğrenciler, haftalık ders içeriğine uygun olarak ders dökümanlarında belirtilen ilgili bölümleri ders öncesinde okumalı ve hazırlık yapmalıdır. İnal, C., Erdi, A. ve Yıldız, F. (2024). Topografya ölçme bilgisi (12. basım). Nobel Akademik Yayıncılık. Harita Genel Müdürlüğü. (2025). Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği (BÖHHBÜY). Yakar, M., Kuşak, L., Bünyan Ünel, F., & Kanun, E. (2020). Nivelman hesabı: Çözümlü örnekler. Atlas Akademi. Yakar, M., Bünyan Ünel, F., Kuşak, L., Doğan, Y., & Öztürk, İ. L. (2020). Takeometri hesabı: Çözümlü örnekler. Atlas Akademi
5 Nivelman hataları ve hata kaynakları Öğrenciler, haftalık ders içeriğine uygun olarak ders dökümanlarında belirtilen ilgili bölümleri ders öncesinde okumalı ve hazırlık yapmalıdır. İnal, C., Erdi, A. ve Yıldız, F. (2024). Topografya ölçme bilgisi (12. basım). Nobel Akademik Yayıncılık. Harita Genel Müdürlüğü. (2025). Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği (BÖHHBÜY). Yakar, M., Kuşak, L., Bünyan Ünel, F., & Kanun, E. (2020). Nivelman hesabı: Çözümlü örnekler. Atlas Akademi. Yakar, M., Bünyan Ünel, F., Kuşak, L., Doğan, Y., & Öztürk, İ. L. (2020). Takeometri hesabı: Çözümlü örnekler. Atlas Akademi
6 Nivolarda eksen koşulları ve kontrolü Öğrenciler, haftalık ders içeriğine uygun olarak ders dökümanlarında belirtilen ilgili bölümleri ders öncesinde okumalı ve hazırlık yapmalıdır. İnal, C., Erdi, A. ve Yıldız, F. (2024). Topografya ölçme bilgisi (12. basım). Nobel Akademik Yayıncılık. Harita Genel Müdürlüğü. (2025). Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği (BÖHHBÜY). Yakar, M., Kuşak, L., Bünyan Ünel, F., & Kanun, E. (2020). Nivelman hesabı: Çözümlü örnekler. Atlas Akademi. Yakar, M., Bünyan Ünel, F., Kuşak, L., Doğan, Y., & Öztürk, İ. L. (2020). Takeometri hesabı: Çözümlü örnekler. Atlas Akademi
7 Geometrik nivelman (teori ve uygulama) Öğrenciler, haftalık ders içeriğine uygun olarak ders dökümanlarında belirtilen ilgili bölümleri ders öncesinde okumalı ve hazırlık yapmalıdır. İnal, C., Erdi, A. ve Yıldız, F. (2024). Topografya ölçme bilgisi (12. basım). Nobel Akademik Yayıncılık. Harita Genel Müdürlüğü. (2025). Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği (BÖHHBÜY). Yakar, M., Kuşak, L., Bünyan Ünel, F., & Kanun, E. (2020). Nivelman hesabı: Çözümlü örnekler. Atlas Akademi. Yakar, M., Bünyan Ünel, F., Kuşak, L., Doğan, Y., & Öztürk, İ. L. (2020). Takeometri hesabı: Çözümlü örnekler. Atlas Akademi
8 Geometrik nivelman uygulamaları ve hesaplar Öğrenciler, haftalık ders içeriğine uygun olarak ders dökümanlarında belirtilen ilgili bölümleri ders öncesinde okumalı ve hazırlık yapmalıdır. İnal, C., Erdi, A. ve Yıldız, F. (2024). Topografya ölçme bilgisi (12. basım). Nobel Akademik Yayıncılık. Harita Genel Müdürlüğü. (2025). Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği (BÖHHBÜY). Yakar, M., Kuşak, L., Bünyan Ünel, F., & Kanun, E. (2020). Nivelman hesabı: Çözümlü örnekler. Atlas Akademi. Yakar, M., Bünyan Ünel, F., Kuşak, L., Doğan, Y., & Öztürk, İ. L. (2020). Takeometri hesabı: Çözümlü örnekler. Atlas Akademi
9 Trigonometrik nivelman (temel prensipler) Öğrenciler, haftalık ders içeriğine uygun olarak ders dökümanlarında belirtilen ilgili bölümleri ders öncesinde okumalı ve hazırlık yapmalıdır. İnal, C., Erdi, A. ve Yıldız, F. (2024). Topografya ölçme bilgisi (12. basım). Nobel Akademik Yayıncılık. Harita Genel Müdürlüğü. (2025). Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği (BÖHHBÜY). Yakar, M., Kuşak, L., Bünyan Ünel, F., & Kanun, E. (2020). Nivelman hesabı: Çözümlü örnekler. Atlas Akademi. Yakar, M., Bünyan Ünel, F., Kuşak, L., Doğan, Y., & Öztürk, İ. L. (2020). Takeometri hesabı: Çözümlü örnekler. Atlas Akademi
10 Trigonometrik nivelman uygulamaları Öğrenciler, haftalık ders içeriğine uygun olarak ders dökümanlarında belirtilen ilgili bölümleri ders öncesinde okumalı ve hazırlık yapmalıdır. İnal, C., Erdi, A. ve Yıldız, F. (2024). Topografya ölçme bilgisi (12. basım). Nobel Akademik Yayıncılık. Harita Genel Müdürlüğü. (2025). Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği (BÖHHBÜY). Yakar, M., Kuşak, L., Bünyan Ünel, F., & Kanun, E. (2020). Nivelman hesabı: Çözümlü örnekler. Atlas Akademi. Yakar, M., Bünyan Ünel, F., Kuşak, L., Doğan, Y., & Öztürk, İ. L. (2020). Takeometri hesabı: Çözümlü örnekler. Atlas Akademi
11 Elektronik takeometri ve modern ölçme teknikleri Öğrenciler, haftalık ders içeriğine uygun olarak ders dökümanlarında belirtilen ilgili bölümleri ders öncesinde okumalı ve hazırlık yapmalıdır. İnal, C., Erdi, A. ve Yıldız, F. (2024). Topografya ölçme bilgisi (12. basım). Nobel Akademik Yayıncılık. Harita Genel Müdürlüğü. (2025). Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği (BÖHHBÜY). Yakar, M., Kuşak, L., Bünyan Ünel, F., & Kanun, E. (2020). Nivelman hesabı: Çözümlü örnekler. Atlas Akademi. Yakar, M., Bünyan Ünel, F., Kuşak, L., Doğan, Y., & Öztürk, İ. L. (2020). Takeometri hesabı: Çözümlü örnekler. Atlas Akademi
12 En kesit ve boy kesit ölçmeleri (profil çalışmaları) Öğrenciler, haftalık ders içeriğine uygun olarak ders dökümanlarında belirtilen ilgili bölümleri ders öncesinde okumalı ve hazırlık yapmalıdır. İnal, C., Erdi, A. ve Yıldız, F. (2024). Topografya ölçme bilgisi (12. basım). Nobel Akademik Yayıncılık. Harita Genel Müdürlüğü. (2025). Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği (BÖHHBÜY). Yakar, M., Kuşak, L., Bünyan Ünel, F., & Kanun, E. (2020). Nivelman hesabı: Çözümlü örnekler. Atlas Akademi. Yakar, M., Bünyan Ünel, F., Kuşak, L., Doğan, Y., & Öztürk, İ. L. (2020). Takeometri hesabı: Çözümlü örnekler. Atlas Akademi
13 Yüzey nivelmanı, alan ve hacim hesapları Öğrenciler, haftalık ders içeriğine uygun olarak ders dökümanlarında belirtilen ilgili bölümleri ders öncesinde okumalı ve hazırlık yapmalıdır. İnal, C., Erdi, A. ve Yıldız, F. (2024). Topografya ölçme bilgisi (12. basım). Nobel Akademik Yayıncılık. Harita Genel Müdürlüğü. (2025). Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği (BÖHHBÜY). Yakar, M., Kuşak, L., Bünyan Ünel, F., & Kanun, E. (2020). Nivelman hesabı: Çözümlü örnekler. Atlas Akademi. Yakar, M., Bünyan Ünel, F., Kuşak, L., Doğan, Y., & Öztürk, İ. L. (2020). Takeometri hesabı: Çözümlü örnekler. Atlas Akademi
14 Presizyonlu geometrik nivelman ve genel değerlendirme Öğrenciler, haftalık ders içeriğine uygun olarak ders dökümanlarında belirtilen ilgili bölümleri ders öncesinde okumalı ve hazırlık yapmalıdır. İnal, C., Erdi, A. ve Yıldız, F. (2024). Topografya ölçme bilgisi (12. basım). Nobel Akademik Yayıncılık. Harita Genel Müdürlüğü. (2025). Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği (BÖHHBÜY). Yakar, M., Kuşak, L., Bünyan Ünel, F., & Kanun, E. (2020). Nivelman hesabı: Çözümlü örnekler. Atlas Akademi. Yakar, M., Bünyan Ünel, F., Kuşak, L., Doğan, Y., & Öztürk, İ. L. (2020). Takeometri hesabı: Çözümlü örnekler. Atlas Akademi

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11
Tüm 4 4 4 5 4 3 2 2 4 3 5
Ö1 4 4 4 5 4 3 2 2 4 3 5
Ö2 4 4 4 5 4 3 2 2 4 3 5
Ö3 4 4 3 5 5 3 2 2 3 3 5

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=288378&lang=tr