Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
5HRM311GNSS Tekniği2+1+02,5524.05.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Harita Mühendisliği
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, öğrencilerin uydu jeodezisi ve GNSS’in temel prensiplerini, yörünge ve zaman sistemlerini, koordinat dönüşümlerini ve GNSS verilerinden konum belirleme yöntemlerini öğrenmelerini sağlamaktır.
Dersin İçeriği Uydu jeodezisine giriş; temel kavramlar ve tarihsel gelişim.
Referans sistemleri (CIS, CTS, ECEF, ECI) ve koordinat dönüşümleri.
Astronomik ve atomik zaman sistemleri (UT1, UTC, TAI, GPS time) ve aralarındaki ilişkiler.
İki cisim hareketi, Kepler yörünge yasaları ve yörünge elemanlarının tanımı.
Yörünge parametrelerinden uyduların konum ve hızlarının hesaplanması.
Efemeris (yayın efemerisi) verilerinin çözümü ve konumlama uygulamaları.
GNSS hata kaynakları, sinyal gecikmeleri ve doğruluk analizi.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Hafta 1: Yüzyüze eğitim - Anlatım, örnek problem çözümü, sayısal uygulamalar, tahtada çözüm, sınıf içi tartışma. Hafta 2: Anlatım, örnek problem çözümü, sayısal uygulamalar, tahtada çözüm, sınıf içi tartışma.,Hafta 3: Yüzyüze eğitim - Anlatım, örnek problem çözümü, sayısal uygulamalar, tahtada çözüm, sınıf içi tartışma. Hafta 4: Yüzyüze eğitim - A Anlatım, örnek problem çözümü, sayısal uygulamalar, tahtada çözüm, sınıf içi tartışma. Hafta 5: Yüzyüze eğitim - Anlatım, örnek problem çözümü, sayısal uygulamalar, tahtada çözüm, sınıf içi tartışma. Hafta 6: Yüzyüze eğitim - Anlatım, örnek problem çözümü, sayısal uygulamalar, tahtada çözüm, sınıf içi tartışma. Hafta 7: Yüzyüze eğitim - Anlatım, örnek problem çözümü, sayısal uygulamalar, tahtada çözüm, sınıf içi tartışma. Hafta 8: Yüzyüze eğitim - Anlatım, örnek problem çözümü, sayısal uygulamalar, tahtada çözüm, sınıf içi tartışma. Hafta 9: Yüzyüze eğitim - Anlatım, örnek problem çözümü, sayısal uygulamalar, tahtada çözüm, sınıf içi tartışma. Hafta 10: Yüzyüze eğitim - Anlatım, örnek problem çözümü, sayısal uygulamalar, tahtada çözüm, sınıf içi tartışma. Uygulama, Hafta 11: Yüzyüze eğitim - Anlatım, örnek problem çözümü, sayısal uygulamalar, tahtada çözüm, sınıf içi tartışma. Hafta 12: Yüzyüze eğitim - Anlatım, örnek problem çözümü, sayısal uygulamalar, tahtada çözüm, sınıf içi tartışma. Uygulama, Hafta 13: Yüzyüze eğitim - Anlatım, örnek problem çözümü, sayısal uygulamalar, tahtada çözüm, sınıf içi tartışma. Hafta 14: Yüzyüze eğitim - Anlatım, örnek problem çözümü, sayısal uygulamalar, tahtada çözüm, sınıf içi tartışma.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Dr. Öğr. Üyesi Selma ZENGİN KAZANCI
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Seeber, G., (1993). Satellite Geodesy, Walter de Gruyter, Berlin.
Torge, W., (2001). Geodesy, 3rd Edition, Walter de Gruyter, Berlin.
Hofmann-Wellenhof, B., Lichtenegger, H., Collins, J. (1997). Global Positioning System – Theory and Practice, Springer-Press, Wien.
Leick, A. (1995), GPS Satellite Surveying,John Wiley & Sons Ltd, New York.
Xu, G., (2003). GPS: Theory, Algorithms and Applications, Springer-Press, Berlin, Heidelberg, New York.
Ders Notları Ogaja, C. A. (2024). An introduction to GNSS geodesy and applications (2nd ed.). Springer Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-031-74494-5
Jin, S., Meng, X., Dardanelli, G., & Zhu, Y. (2024). Multi-Global Navigation Satellite System for Earth observation: Recent developments and new progress. Remote Sensing, 16(24), 4800. https://doi.org/10.3390/rs16244800
Bures, J., Vystavel, O., Bartonek, D., Barta, L., & Havlicek, R. (2024). Precise positioning of primary system of geodetic points by GNSS technology in railway operating conditions. Applied Sciences, 14(8), 3288. https://doi.org/10.3390/app14083288
Dökümanlar https://doi.org/10.1007/978-3-031-74494-5,https://doi.org/10.3390/rs16244800,https://doi.org/10.3390/app14083288,Ders notları, problem çözüm föyleri ve haftalık ek materyaller OBS üzerinden paylaşılacaktır.

Ders Yapısı
Matematik ve Temel Bilimler %20
Mühendislik Bilimleri %60
Mühendislik Tasarımı %20

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 20
Uygulama 1 % 20
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
3
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 6 84
Ara Sınavlar 1 2 2
Uygulama 1 20 20
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 2 2
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 150

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Bilgi 
1 GNSS’in tanımını, tarihsel gelişimini, jeodezik problem çözümündeki kullanımını ve hata kaynaklarını açıklar.
2 Yersel ve uzaysal referans sistemleri ile zaman sistemlerinin temel prensiplerini açıklar.
Beceri 
3 İki cisim hareketi ve Kepler yörünge yasaları temelinde uyduların yörünge parametrelerini hesaplar.
4 Yayın efemerisi verilerini kullanarak uydu koordinatlarını ve hızlarını belirler.
Yetkinlik 
5 Uydu yörünge elemanlarını jeodezik uygulamalar açısından değerlendirir.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Giriş, dersin hedefleri, başarı kriterleri ile ilgili bilgilendirme; GNSS tanımı ve tasarımı Dersin amacı, öğrenme çıktıları, başarı kriterleri ve GNSS’in temel kavramları incelenir. Ders notları, ders izlencesi, GNSS’e giriş kaynakları
2 GNSS Hata Kaynakları Uydu, alıcı, atmosfer, multipath ve saat hataları hakkında ön okuma yapılır. Ders notları, GNSS hata kaynakları ile ilgili kaynak bölümleri
3 GNSS de kullanılan koordinat sistemleri Yersel ve uzaysal referans sistemleri ile koordinat dönüşümü kavramları incelenir. Ders notları, koordinat sistemleri ve referans sistemleri kaynakları
4 GNSS de kullanılan zaman sistemleri GPS zamanı, UTC, TAI, zaman dönüşümleri ve saat hatası kavramları okunur. Ders notları, GNSS zaman sistemleri kaynak bölümleri
5 uyduların yörünge hareketleri İki cisim problemi, Kepler yasaları ve uydu yörünge elemanları incelenir. Ders notları, uydu yörünge hareketleri uygulama föyü
6 Kepler Yörünge Elemanları ile Uydu Konumunun Hesaplanması Kepler yörünge elemanları, anomaliler ve uydu konumu hesaplama adımları tekrar edilir. Ders notları, Kepler yörünge elemanları ile uydu konumu hesaplama örnekleri
7 Uydu Yörünge ve Hız Bilgileri ile Kepler Yörünge Elemanları Uydu koordinatları, hız bileşenleri ve yörünge elemanları arasındaki ilişkiler incelenir. Ders notları, uydu yörünge ve hız hesaplama uygulamaları
8 Gözlemlerin Seçimi ve Lineer Bağımlılık Kavramı GNSS gözlem türleri, bağımsız gözlem seçimi ve lineer bağımlılık kavramları incelenir. Ders notları, GNSS gözlemleri ve lineer bağımlılık uygulama föyü
9 Pseudo uzaklıklar , taşıyıcı faz ölçümü ve gözlem modeli Kod ölçüleri, taşıyıcı faz ölçüleri, faz belirsizliği ve gözlem denklemleri okunur. Ders notları, pseudo uzaklık ve taşıyıcı faz gözlem modeli örnekleri
10 GNSS ölçülerinin kombinasyonu İyonosfer-bağımsız, geometri-bağımsız ve geniş şerit kombinasyonları incelenir Ders notları, GNSS ölçü kombinasyonları uygulama föyü
11 İkili Farklar Kullanılarak Baz Çözümü Tekli fark, ikili fark, üçlü fark ve baz çözümü kavramları tekrar edilir. Ders notları, ikili farklar ve baz çözümü problem föyü
12 Bağıl Konum Belirleme, Fark Gözlemleri ve Stokastik Modeller Bağıl konum belirleme, fark gözlemleri, ağırlık matrisi ve kovaryans kavramları incelenir. Ders notları, bağıl konum belirleme ve stokastik model kaynakları
13 Yüksek Duyarlı Konumlama İçin GNSS Ölçülerinin Değerlendirilmesi Hassas konumlama, veri kalite kontrolü, faz kesikliği ve hata kaynakları tekrar edilir. Ders notları, yüksek duyarlı GNSS veri işleme uygulama föyü
14 GNSS uygulamaları: RTK, NRTK, PPP ve hassas yörünge/ saat ürünlerinin kullanımı RTK, NRTK, PPP, hassas yörünge/saat ürünleri ve dönem konuları genel olarak tekrar edilir. Ders notları, GNSS uygulamaları ve genel tekrar materyalleri

 
Ders İçin Önerilen Diğer Dersler
Veri yok
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11
Tüm 5 4 4 2 5 3 3 3 4 4 5
Bi1 5 4 3 2 4 2 2 4 4 3 3
Bi2 5 4 4 2 5 3 3 3 4 3 5
Be3 5 4 4 2 5 3 3 3 4 4 5
Be4 5 5 5 3 5 3 3 3 4 4 5
Ye5 4 4 4 3 5 3 3 4 5 4 5

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=288393&lang=tr