Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
6HRM308Coğrafi Bilgi Sistemleri2+1+02,5502.06.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Harita Mühendisliği
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Coğrafi bilgi sistemleri ile ilgili temel kuramsal çerçeveyi, teknikleri ve teknolojileri sunmak.
Dersin İçeriği Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS)’ne Giriş; CBS’nin Bileşenleri; CBS’nin İşlevleri; Coğrafi Veri Toplama ve Veri Kaynakları; Geometrik Veri Modelleri ve Veri Yapıları; Geometrik Verilerin İşlenmesi; Coğrafi Veri Tabanı Modelleri; CBS’de Mekansal Analiz Teknikleri; CBS uygulamaları
Dersin Yöntem ve Teknikleri 1. Hafta: Ders yüz yüze eğitim yöntemi ile yürütülecektir. Bu hafta yüz yüze anlatım, soru-cevap ve tartışma yöntemleri kullanılacaktır.

2. Hafta: Bu hafta yüz yüze sunum, anlatım ve örnek inceleme yöntemleri kullanılacaktır.

3. Hafta: Bu hafta yüz yüze anlatım ve laboratuvar uygulamaları gerçekleştirilecektir.

4. Hafta: Bu hafta yüz yüze bilgisayar destekli uygulama ve gösterim teknikleri kullanılacaktır.

5. Hafta: Bu hafta yüz yüze uygulama ve vaka analizi yöntemleri kullanılacaktır.

6. Hafta: Bu hafta yüz yüze anlatım ve örnek uygulamalar gerçekleştirilecektir.

7. Hafta: Bu hafta yüz yüze tartışma, uygulama ve sunum yöntemleri kullanılacaktır.

8. Hafta: Bu hafta yüz yüze anlatım ve örnek olay incelemeleri gerçekleştirilecektir.

9. Hafta: Bu hafta yüz yüze arazi çalışması ve uygulamalar gerçekleştirilecektir.

10. Hafta: Bu hafta yüz yüze bilgisayar laboratuvarı uygulamaları yapılacaktır.

11. Hafta: Bu hafta yüz yüze veri analizi uygulamaları ve gösterimler gerçekleştirilecektir.

12. Hafta: Bu hafta yüz yüze uygulama ve analiz çalışmaları gerçekleştirilecektir.

13. Hafta: Bu hafta yüz yüze sunum ve yorumlama çalışmaları gerçekleştirilecektir.

14. Hafta: Bu hafta yüz yüze genel değerlendirme ve raporlama çalışmaları gerçekleştirilecektir.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Dr. Öğr. Üyesi Ceren YAĞCI
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Longley, P.A., Goodchild, M.F, Maguire, D.J. and Rhind, D.W. (2015) Geographic Information Systems and Science, 4rd ed., Chichester: Wiley.
Ders Notları Jensen J.R. and Jensen R.R. (2013) Introductory Geographic Information Systems, Upper Saddle River, New Jersey: Prentice Hall.

Heywood, I, Cornelius, S. and Carver, S. (2011) An Introduction to Geographical Information Systems, 4th Ed, Upper Saddle River, New Jersey: Prentice Hall
Coğrafi Bilgi Sistemlerinin Temel Esasları (Genişletilmiş 2. Baskı), Çantay, İstanbul. YOMRALIOĞLU, T., 2000, Coğrafi Bilgi Sistemleri: Temel Kavramlar ve Uygulamalar, Seçil Ofset, İstanbul.Kol, İ., & Konuk, N. (2024). KENTSEL ARAZİ YÖNETİMİNDE CBS UYGULAMALARI. TURAN: Stratejik Arastirmalar Merkezi, 16(62), 411-414.Turoğlu, H. (2016). Coğrafi bilgi sistemlerinin temel esaslar. İstanbul: Çantay Yayınları.QGIS Resmî Dokümantasyonu ve Eğitim Materyalleri
OpenStreetMap Açık Coğrafi Veri Platformu
Copernicus Open Access Hub Uydu Verileri
TÜİK Coğrafi İstatistik ve Açık Veri Portalı
Harita Genel Müdürlüğü Açık Veri ve Yayınları
NASA Earthdata Açık Veri Portalı
ESRI Learn GIS Eğitim Kaynakları
Natural Earth Açık Coğrafi Veri Setleri
Dökümanlar Jensen J.R. and Jensen R.R. (2013) Introductory Geographic Information Systems, Upper Saddle River, New Jersey: Prentice Hall.

Ders Yapısı
Mühendislik Bilimleri %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Uygulama 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 16 6 96
Ara Sınavlar 1 3 3
Uygulama 1 5 5
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 3 3
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 149

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Bilgi 
1 CBS kavramları ve diğer disiplinler ile ilişkisini açıklar.
2 Haritaların bilgisayar ortamına aktarılması süreç ve işlemlerini yapar
Beceri 
3 Topoloji ve geometrik alt yapı olgularını açıklar.
4 CBS kurulurken mesleki olarak dikkate alınacak unsurları açıklar.
Yetkinlik 
5 Değişik amaçlı CBS uygulaması yapar.
6 CBS’nin geleceğini açıklar.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS)’ne Giriş: Tanım, Kavramlar, Uygulama Alanları Veri, bilgi ve sistem kavramlarının dersten önce incelenmesi. Ders Notları
2 CBS’nin Bileşenleri, CBS’nin İşlevleri, Coğrafi Veri Toplama ve Veri Kaynakları Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) bileşenlerinin araştırılması. Ders Notları
3 Geometrik Veri Modelleri: Vektör ve Raster Modeller Hafta: CBS veri modelleri ve ilgili kavramların gözden geçirilmesi. Ders Notları
4 Raster verilerin CBS ortamında depolanması ve sunulması, Raster veri yapıları; Hücre-hücre yeniden kodlama (Cell by cell encoding), Eş tarama uzunluğu (Run-length) kodlama, Çeyrek Ağaç (Quad-tree) kodlama, Raster verilerin avantajları ve dezavantajları CBS’de kullanılan veri toplama tekniklerinin incelenmesi. Ders Notları
5 Vektör Veri Yapıları: Spaghetti ve topolojik veri yapıları, Çizgi-düğüm (Arc-node), Polygon-çizgi (Polygon-arc) ve Sağ-sol (Left-right) CBS uygulamalarında kullanılan konumsal analiz yöntemlerinin araştırılması. Ders Notları
6 Vektör Veri Yapıları: Spaghetti ve topolojik veri yapıları, Çizgi-düğüm (Arc-node), Polygon-çizgi (Polygon-arc) ve Sağ-sol (Left-right) CBS’nin farklı uygulama alanlarının incelenmesi. Ders Notları
7 Coğrafi Veri Tabanı Modelleri: İlişkisel, Nesne Yönelimli, Nesne-İlişkisel Kentsel konumsal bilgi yönetimi konularının okunması. Ders Notları
8 Vektör veriler için topolojik kural tabloları; Nokta Veriler Kent organizasyonları ve idari yapıların araştırılması. Ders Notları
9 Vektör veriler için topolojik kural tabloları; Çizgi Veriler Veri toplama araçları ve materyallerinin hazırlanması. Ders Notları
10 Vektör veriler için topolojik kural tabloları; Poligon Veriler Toplanan verilerin düzenlenmesi ve gözden geçirilmesi. Ders Notları
11 Mekansal Analizler Veri işleme ve düzenleme yöntemlerinin incelenmesi. Ders Notları
12 Çıkarım Analizleri İşlenen verilerin kontrol edilmesi ve değerlendirilmesi. Ders Notları
13 Yakınlık Analizleri İşlenen verilerin kontrol edilmesi ve değerlendirilmesi. Ders Dökümanı
14 Genel Değerlendirme Final raporu ve çıktıların hazırlanması. Ders Dökümanı

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11
Tüm 4 4 4 4 4 4 4 4 4 5 5
Bi1 5 4 4 3 4 4 4 4 4 4 5
Bi2 4 3 4 4 4 3 4 4 4 4 5
Be3 5 5 5 5 4 4 3 4 4 5 5
Be4 4 3 4 4 3 4 4 4 4 5 5
Ye5 4 3 4 4 4 4 4 4 4 5 5
Ye6 4 3 4 3 4 4 4 4 4 5 5

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=288399&lang=tr