Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
1HRM113Ölçme Bilgisi I2+2+03610.06.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Harita Mühendisliği
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Temel ölçme kavramları ve problem çözme yöntemlerini öğretmek, farklı ölçme yöntemlerinde kullanılan jeodezik aletlerin kullanım becerisini kazandırmak ve Harita Mühendisliği alanındaki uygulama ve ileri araştırmalar için gerekli bilimsel temel, analiz ve tasarım yetkinliklerini geliştirmek.
Dersin İçeriği Ölçme bilgisinin tanımı, tarihçesi; Ölçme bilgisinin kullanım alanları; Yeryüzünün şekli, ölçü birimleri, ölçü birimlerinin dönüşümleri, ölçekler; Nokta tanımı ve türleri, nokta tesisi, işaretleme ve röperleme; Uzunluk ölçmeleri, aletler, araçlar ve yöntemler, şenaj, uzunluk ölçmelerinde hatalar; Açı ölçmeleri, aletler, araçlar ve yöntemler, açı ölçmelerinde hatalar; Ölçmelerde hata kaynakları, hata türleri, doğruluk ölçütleri; Temel jeodezik ödevler; Poligonasyon, tanımı, türleri, arazide ölçmeler.
Dersin Yöntem ve Teknikleri 1. Hafta - Anlatım
2. Hafta - Anlatım
3. Hafta - Anlatım
4. Hafta - Anlatım , Uygulama
5. Hafta - Anlatım
6. Hafta - Anlatım, Uygulama
7. Hafta - Anlatım, Uygulama
8. Hafta - Anlatım
9. Hafta - Uygulama, Takım çalışması
10. Hafta - Anlatım, Uygulama, Takım çalışması
11. Hafta - Anlatım, Uygulama, Takım çalışması
12. Hafta - Anlatım, Uygulama, Takım çalışması
13. Hafta - Anlatım, Uygulama, Takım çalışması
14. Hafta - Anlatım, Uygulama, Takım çalışması
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Doç. Dr. Selim Serhan YILDIZ https://akbis.osmaniye.edu.tr/profil-serhan serhan@osmaniye.edu.tr
Dersi Verenler Doç. Dr. Selim Serhan YILDIZ https://akbis.osmaniye.edu.tr/profil-serhan serhan@osmaniye.edu.tr
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar İnal, C., 2012, “Deformasyon Ölçülerinin Analizi”, Ders Notları (Basılmamış), Konya
Ders Notları Karabacak, A., Yakar, M., & Fidan, Ş. (2020). Arazi ölçmeleri 1. Atlas Akademi.
Önal, M. M. (2021). Ölçme bilgisi (Topoğrafya) (2. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
Önal, M. M. (2013). Arazi ölçmeleri topoğrafya. Nobel Yayıncılık.

Ders Yapısı
Matematik ve Temel Bilimler %20
Mühendislik Bilimleri %70
Mühendislik Tasarımı %10

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 28
Ödev 1 % 12
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
3
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 4 56
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 2 28
Ödevler 1 40 40
Ara Sınavlar 1 23 23
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 33 33
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 6 180

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Temel topografya, harita, plan ve referans yüzey kavramlarını tanımlar ve aralarındaki ilişkileri açıklar.
2 Basit ölçme aletlerinin (çelik şerit metre, nivo, açıölçer vb.) çalışma prensiplerini açıklar ve uygun kullanım tekniklerini açıklar.
3 Yatay uzunluk, açı ve alan ölçümlerinin temel yöntemlerini kullanarak arazi ölçmesi yapabilir.
4 Ölçme işlemlerinde ortaya çıkabilecek hata türlerini ve hata kaynaklarını ayırt eder; uygun düzeltme ve hata değerlendirme yöntemlerini uygular.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Topografya, detay, harita ve plan kavramları. Harita ile plan arasındaki benzerlik ve farklar. Öğrenciler, haftalık ders içeriğine uygun olarak ders dökümanlarında belirtilen ilgili bölümleri ders öncesinde okumalı ve hazırlık yapmalıdır. Karabacak, A., Yakar, M., & Fidan, Ş. (2020). Arazi ölçmeleri 1. Atlas Akademi. Önal, M. M. (2021). Ölçme bilgisi (Topoğrafya) (2. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık. Önal, M. M. (2013). Arazi ölçmeleri topoğrafya. Nobel Yayıncılık.
2 Geoid kavramı ve kullanılabilecek referans yüzeyler. Harita projeksiyonları ve düzlem ölçmelerin temel ilkeleri. Öğrenciler, haftalık ders içeriğine uygun olarak ders dökümanlarında belirtilen ilgili bölümleri ders öncesinde okumalı ve hazırlık yapmalıdır. Karabacak, A., Yakar, M., & Fidan, Ş. (2020). Arazi ölçmeleri 1. Atlas Akademi. Önal, M. M. (2021). Ölçme bilgisi (Topoğrafya) (2. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık. Önal, M. M. (2013). Arazi ölçmeleri topoğrafya. Nobel Yayıncılık.
3 Basit ölçme aletleri. Çekül doğrultusu ve elipsoid normali. Fiziksel yeryüzü, geoid ve referans yüzey arasındaki ilişkiler. Öğrenciler, haftalık ders içeriğine uygun olarak ders dökümanlarında belirtilen ilgili bölümleri ders öncesinde okumalı ve hazırlık yapmalıdır. Karabacak, A., Yakar, M., & Fidan, Ş. (2020). Arazi ölçmeleri 1. Atlas Akademi. Önal, M. M. (2021). Ölçme bilgisi (Topoğrafya) (2. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık. Önal, M. M. (2013). Arazi ölçmeleri topoğrafya. Nobel Yayıncılık.
4 Çelik şerit metre ile yatay uzunluk ölçümü. Ölçümde dikkat edilmesi gerekenler. Uzunluk, alan ve hacim birimleri. Öğrenciler, haftalık ders içeriğine uygun olarak ders dökümanlarında belirtilen ilgili bölümleri ders öncesinde okumalı ve hazırlık yapmalıdır. Karabacak, A., Yakar, M., & Fidan, Ş. (2020). Arazi ölçmeleri 1. Atlas Akademi. Önal, M. M. (2021). Ölçme bilgisi (Topoğrafya) (2. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık. Önal, M. M. (2013). Arazi ölçmeleri topoğrafya. Nobel Yayıncılık.
5 Topografyada açı kavramı. Yatay ve düşey açılar. Açı ölçme birimleri. Öğrenciler, haftalık ders içeriğine uygun olarak ders dökümanlarında belirtilen ilgili bölümleri ders öncesinde okumalı ve hazırlık yapmalıdır. Karabacak, A., Yakar, M., & Fidan, Ş. (2020). Arazi ölçmeleri 1. Atlas Akademi. Önal, M. M. (2021). Ölçme bilgisi (Topoğrafya) (2. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık. Önal, M. M. (2013). Arazi ölçmeleri topoğrafya. Nobel Yayıncılık.
6 Açı birimleri arasında dönüşümler ve uygulamalar. Ölçek kavramı. Öğrenciler, haftalık ders içeriğine uygun olarak ders dökümanlarında belirtilen ilgili bölümleri ders öncesinde okumalı ve hazırlık yapmalıdır. Karabacak, A., Yakar, M., & Fidan, Ş. (2020). Arazi ölçmeleri 1. Atlas Akademi. Önal, M. M. (2021). Ölçme bilgisi (Topoğrafya) (2. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık. Önal, M. M. (2013). Arazi ölçmeleri topoğrafya. Nobel Yayıncılık.
7 Haritacılıkta ölçekler. Gerçek uzunluk ve harita uzunluğu ilişkisi. Planimetrik ölçek ve alan ölçeği kavramları, uygulama örnekleri. Öğrenciler, haftalık ders içeriğine uygun olarak ders dökümanlarında belirtilen ilgili bölümleri ders öncesinde okumalı ve hazırlık yapmalıdır. Karabacak, A., Yakar, M., & Fidan, Ş. (2020). Arazi ölçmeleri 1. Atlas Akademi. Önal, M. M. (2021). Ölçme bilgisi (Topoğrafya) (2. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık. Önal, M. M. (2013). Arazi ölçmeleri topoğrafya. Nobel Yayıncılık.
8 Hata kuramı. Ölçmelerde hata kaynakları ve hata türleri. Duyarlılık ölçütleri ve kullanım amaçları. Öğrenciler, haftalık ders içeriğine uygun olarak ders dökümanlarında belirtilen ilgili bölümleri ders öncesinde okumalı ve hazırlık yapmalıdır. Karabacak, A., Yakar, M., & Fidan, Ş. (2020). Arazi ölçmeleri 1. Atlas Akademi. Önal, M. M. (2021). Ölçme bilgisi (Topoğrafya) (2. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık. Önal, M. M. (2013). Arazi ölçmeleri topoğrafya. Nobel Yayıncılık.
9 Arazi ölçmelerinde duyarlılık uygulamaları. Öğrenciler, haftalık ders içeriğine uygun olarak ders dökümanlarında belirtilen ilgili bölümleri ders öncesinde okumalı ve hazırlık yapmalıdır. Karabacak, A., Yakar, M., & Fidan, Ş. (2020). Arazi ölçmeleri 1. Atlas Akademi. Önal, M. M. (2021). Ölçme bilgisi (Topoğrafya) (2. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık. Önal, M. M. (2013). Arazi ölçmeleri topoğrafya. Nobel Yayıncılık.
10 Basit ölçme aletleri ile arazi ölçümleri. Bağlama ve prizmatik yöntemlerle alım teknikleri. Dik inme, dik çıkma, dik ayak-ayak ve dik boy kavramları. Öğrenciler, haftalık ders içeriğine uygun olarak ders dökümanlarında belirtilen ilgili bölümleri ders öncesinde okumalı ve hazırlık yapmalıdır. Karabacak, A., Yakar, M., & Fidan, Ş. (2020). Arazi ölçmeleri 1. Atlas Akademi. Önal, M. M. (2021). Ölçme bilgisi (Topoğrafya) (2. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık. Önal, M. M. (2013). Arazi ölçmeleri topoğrafya. Nobel Yayıncılık.
11 Yatay uzaklık ölçümü. Engelli bölgelerde uzunluk ölçümü teknikleri. Öğrenciler, haftalık ders içeriğine uygun olarak ders dökümanlarında belirtilen ilgili bölümleri ders öncesinde okumalı ve hazırlık yapmalıdır. Karabacak, A., Yakar, M., & Fidan, Ş. (2020). Arazi ölçmeleri 1. Atlas Akademi. Önal, M. M. (2021). Ölçme bilgisi (Topoğrafya) (2. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık. Önal, M. M. (2013). Arazi ölçmeleri topoğrafya. Nobel Yayıncılık.
12 Alan hesaplamaları. Geometrik şekillerden yararlanarak arazi parçalarının alanlarının bulunması. Öğrenciler, haftalık ders içeriğine uygun olarak ders dökümanlarında belirtilen ilgili bölümleri ders öncesinde okumalı ve hazırlık yapmalıdır. Karabacak, A., Yakar, M., & Fidan, Ş. (2020). Arazi ölçmeleri 1. Atlas Akademi. Önal, M. M. (2021). Ölçme bilgisi (Topoğrafya) (2. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık. Önal, M. M. (2013). Arazi ölçmeleri topoğrafya. Nobel Yayıncılık.
13 Thomson alan teoremi ve uygulama örnekleri. Öğrenciler, haftalık ders içeriğine uygun olarak ders dökümanlarında belirtilen ilgili bölümleri ders öncesinde okumalı ve hazırlık yapmalıdır. Karabacak, A., Yakar, M., & Fidan, Ş. (2020). Arazi ölçmeleri 1. Atlas Akademi. Önal, M. M. (2021). Ölçme bilgisi (Topoğrafya) (2. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık. Önal, M. M. (2013). Arazi ölçmeleri topoğrafya. Nobel Yayıncılık.
14 Gauss alan hesaplama yöntemi. Arazi parçalarının alanlarının hesaplanması ve uygulamalı örnekler. Öğrenciler, haftalık ders içeriğine uygun olarak ders dökümanlarında belirtilen ilgili bölümleri ders öncesinde okumalı ve hazırlık yapmalıdır. Karabacak, A., Yakar, M., & Fidan, Ş. (2020). Arazi ölçmeleri 1. Atlas Akademi. Önal, M. M. (2021). Ölçme bilgisi (Topoğrafya) (2. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık. Önal, M. M. (2013). Arazi ölçmeleri topoğrafya. Nobel Yayıncılık.

 
Ders İçin Önerilen Diğer Dersler
HRM111 Harita Mühendisliğine Giriş
HRM107 Matematik I
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11
Tüm 5 5 4 2 5 4 2 3 4 5 5
Ö1 5 5 4 2 5 4 2 3 4 5 5
Ö2 5 5 4 2 5 4 2 3 4 5 5
Ö3 5 5 4 2 5 4 2 3 4 5 5
Ö4 5 5 4 2 5 4 2 3 4 5 5

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=288444&lang=tr