Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
3ULU203Ortadoğu3+0+03502.06.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Uluslararası İlişkiler
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Ortadoğu dersi, bölgeyi oryantalist ve indirgemeci yaklaşımların ötesinde eleştirel bir perspektifle incelemeyi amaçlar. Ders, öğrencilerin Ortadoğu’daki devlet oluşum süreçlerini, sınıf yapıları ve toplumsal mücadeleleri, savaş ve çatışma dinamiklerini, cinsiyet ilişkilerini ve kültürel üretim biçimlerini tarihsel ve toplumsal bağlamlarıyla analiz edebilme ve bu süreçleri küresel kapitalizmle ilişkileri çerçevesinde değerlendirebilme becerilerini geliştirmeyi hedefler.
Dersin İçeriği Bu ders, Ortadoğu coğrafyasını tarihsel, siyasal, toplumsal ve kültürel boyutlarıyla eleştirel bir perspektifle incelemektedir. Ders kapsamında bölgenin oluşum süreçleri, Osmanlı sonrası devletleşme dinamikleri, emperyalizmle ilişkiler ve bağımsızlık süreçleri ele alınmaktadır. Ayrıca bölgesel savaşlar, krizler ve jeopolitik dönüşümler, bunların toplumsal ve siyasal etkileriyle birlikte analiz edilmektedir. Bunun yanı sıra sınıf yapıları, toplumsal mücadeleler, cinsiyet politikaları, göç ve kimlik meseleleri incelenmektedir. Ders, sinema, edebiyat ve görsel sanatlar üzerinden kültürel üretim biçimlerini de kapsayarak Ortadoğu’yu küresel kapitalizm bağlamında çok boyutlu olarak değerlendirmektedir.
Dersin Yöntem ve Teknikleri 1. hafta: Anlatım, Soru-cevap
2. hafta: Anlatım, Tartışma
3. hafta: Anlatım, Soru-cevap
4. hafta: Anlatım, Tartışma
5. hafta: Örnek olay incelemesi, Tartışma
6. hafta: Anlatım, Soru-cevap
7. hafta: Örnek olay incelemesi, Tartışma
8.hafta: Anlatım, Tartışma
9. hafta: Görsel analiz (film/belgesel), Tartışma
10. hafta: Anlatım, Soru-cevap
11. hafta: Öğrenci sunumları, Tartışma
12.hafta: Görsel analiz, Tartışma
13.hafta: Genel değerlendirme, Tartışma
14 hafta: Soru-cevap
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Dr. Öğr. Üyesi Akif AVCI
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Cleveland, W. L. (2021). Modern Ortadoğu tarihi (M. Harmancı, Çev.). Agora Kitaplığı.
Hanieh, A. (2013). İsyanın kökenleri: Ortadoğu’da kapitalizmin sorunları (U. Özmakas, Çev.). NotaBene Yayınları.
Hanieh, A. (2012). Körfez ülkelerinde kapitalizm ve sınıf (U. Özmakas, Çev.). NotaBene Yayınları.
Ders Notları Ders notları öğretim elemanı tarafından hazırlanacak ve dersin akışına uygun biçimde öğrencilere sunulacaktır. Dersin temel kaynakları:

Adam Hanieh, "İsyanın Kökenleri: Kapitalizmin Ortadoğu’daki Sorunları", Notabene Yayınları.

William L. Cleveland, "Modern Ortadoğu Tarihi", Agora Kitaplığı.

Bunlara ek olarak ders kapsamında ek okumalar, makaleler, haritalar, kronolojik tablolar ve görsel materyallerden de yararlanılacaktır.
Hanieh, A. (2015). Shifting priorities or business as usual? Continuity and change in the post-2011 IMF and World Bank engagement with Tunisia, Morocco and Egypt. British Journal of Middle Eastern Studies, 42(1), 119-134.
Dökümanlar Cleveland, W. L. (2021). Modern Ortadoğu tarihi (M. Harmancı, Çev.). Agora Kitaplığı.

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %50
Alan Bilgisi %50

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 3 42
Ara Sınavlar 1 21 21
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 45 45
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 150

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Ortadoğu’nun modern tarihini, siyasal ve toplumsal dönüşümlerini eleştirel bir perspektiften açıklar.
2 Bölgedeki devletleşme süreçlerini, sınıf yapıları ve toplumsal mücadeleler çerçevesinde analiz edebilir.
3 Ortadoğu’daki savaşlar, krizler ve emperyalist müdahaleleri tarihsel bağlamı içinde değerlendirebilir.
4 Cinsiyet politikaları, kimlikler, göç ve kültürel üretim gibi temaları Ortadoğu çalışmalarıyla ilişkilendirebilir
5 Sinema ve görsel sanatlar üzerinden bölgenin toplumsal ve siyasal temsillerini yorumlayabilir.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Ders Tanıtımı ve İçerik “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Hanieh, A. (2013). İsyanın kökenleri: Ortadoğu’da kapitalizmin sorunları (U. Özmakas, Çev.). NotaBene Yayınları.
2 Dünya Düzeni ve Ortadoğu “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Hanieh, A. (2013). İsyanın kökenleri: Ortadoğu’da kapitalizmin sorunları (U. Özmakas, Çev.). NotaBene Yayınları.
3 Ortadoğu'nun Siyasal İktisadı-1 “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Hanieh, A. (2013). İsyanın kökenleri: Ortadoğu’da kapitalizmin sorunları (U. Özmakas, Çev.). NotaBene Yayınları.
4 Ortadoğu’nun Siyasal İktisadı-2 “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Hanieh, A. (2013). İsyanın kökenleri: Ortadoğu’da kapitalizmin sorunları (U. Özmakas, Çev.). NotaBene Yayınları.
5 Ortadoğu’nun Siyasal İktisadı-3 “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Hanieh, A. (2013). İsyanın kökenleri: Ortadoğu’da kapitalizmin sorunları (U. Özmakas, Çev.). NotaBene Yayınları.
6 Ortadoğu’da İşgal direniş ve Savaşlar -1 “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Cleveland, W. L. (2021). Modern Ortadoğu tarihi (M. Harmancı, Çev.). Agora Kitaplığı.
7 Ortadoğu’da İşgal, Direniş ve Savaşlar-2 “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Cleveland, W. L. (2021). Modern Ortadoğu tarihi (M. Harmancı, Çev.). Agora Kitaplığı.
8 Ortadoğu’da Milliyetçilik, Kimlik ve Devlet Oluşumu “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Cleveland, W. L. (2021). Modern Ortadoğu tarihi (M. Harmancı, Çev.). Agora Kitaplığı.
9 Ortadoğu’da Din, Felsefe, Toplumsal Cinsiyet ve Medya-1 “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Cleveland, W. L. (2021). Modern Ortadoğu tarihi (M. Harmancı, Çev.). Agora Kitaplığı.
10 Ortadoğu’da Din, Felsefe, Toplumsal Cinsiyet ve Medya-2 “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Cleveland, W. L. (2021). Modern Ortadoğu tarihi (M. Harmancı, Çev.). Agora Kitaplığı.
11 Ortadoğu’da Din, Felsefe, Toplumsal Cinsiyet ve Medya-3 “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Hanieh, A. (2012). Körfez ülkelerinde kapitalizm ve sınıf (U. Özmakas, Çev.). NotaBene Yayınları
12 Ortadoğu’da Din, Felsefe, Toplumsal Cinsiyet ve Medya-4 “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Cleveland, W. L. (2021). Modern Ortadoğu tarihi (M. Harmancı, Çev.). Agora Kitaplığı.
13 Şarkiyatçılık ve Eleştirisi “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Cleveland, W. L. (2021). Modern Ortadoğu tarihi (M. Harmancı, Çev.). Agora Kitaplığı.
14 Ortadoğu'da Güncel Durum “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Hanieh, A. (2012). Körfez ülkelerinde kapitalizm ve sınıf (U. Özmakas, Çev.). NotaBene Yayınları

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12
Tüm 5 5 2 5 5 3 2 3 3 3 4 5
Ö1 5 5 2 4 5 3 2 5 3 3 4 5
Ö2 5 5 2 5 5 4 2 2 3 3 5 5
Ö3 5 5 3 5 5 4 2 2 3 3 5 5
Ö4 4 4 2 5 4 3 3 2 3 4 2 4
Ö5 4 4 1 4 4 2 3 2 3 4 2 4

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=289717&lang=tr