|
Dersin Dili
|
Türkçe
|
|
Dersin Düzeyi
|
Lisans
|
|
Bölümü / Programı
|
Uluslararası İlişkiler
|
|
Öğrenim Türü
|
Örgün Öğretim
|
|
Dersin Türü
|
Zorunlu
|
|
Dersin Öğretim Şekli
|
Yüz Yüze
|
|
Dersin Amacı
|
Ortadoğu dersinin amacı, bölgeyi oryantalist klişelerden uzak, eleştirel bir bakış açısıyla incelemektir. Ders, Ortadoğu’yu yalnızca çatışma ve istikrarsızlık üzerinden değil; devletlerin oluşum süreçleri, sınıf yapıları, toplumsal mücadeleler, savaşlar, cinsiyet politikaları, kültürel üretim, sinema ve görsel sanatlar gibi çok boyutlu dinamikler üzerinden analiz etmeyi hedefler. Böylece öğrencilerin Ortadoğu’yu tarihsel, toplumsal ve siyasal bağlamı içinde, küresel kapitalizmle ilişkileri çerçevesinde değerlendirme becerisi kazanmaları amaçlanır.
|
|
Dersin İçeriği
|
Bu ders, Ortadoğu coğrafyasını tarihsel, siyasal, toplumsal ve kültürel boyutlarıyla eleştirel bir perspektifle incelemektedir. Dersin ilk bölümünde bölgenin tanımı ve genel özellikleri, Osmanlı sonrası devletleşme süreçleri, bağımsızlık hareketleri ve emperyalizmle ilişkiler tartışılır. Ardından Bağdat Paktı, 1956 Suveyş Krizi, Eisenhower Doktrini, 1957 Suriye ve Lübnan Krizi, Yemen iç savaşı, 1967 Arap-İsrail Savaşı, su sorunu, 1973 Petrol Krizi, Lübnan iç savaşı, İran Devrimi ve İran-Irak Savaşı, Filistin meselesi, Körfez Savaşı, ABD’nin Irak işgali ve Suriye iç savaşı gibi bölgesel dönüm noktaları jeopolitik ve toplumsal sonuçlarıyla incelenir. Bunun yanı sıra sınıf yapıları, toplumsal mücadeleler, cinsiyet politikaları, kadın hareketleri, göç ve kimlik meseleleri ele alınır. Sinema, edebiyat ve görsel sanatlar üzerinden Ortadoğu’nun kültürel üretimleri değerlendirilerek, bölge küresel kapitalizm bağlamında devletler, sınıflar ve toplumsal mücadeleler ekseninde analiz edilir.
|
|
Dersin Yöntem ve Teknikleri
|
Ders, öğretim elemanının anlatımı, tartışma, soru-cevap yöntemleri ve görsel materyallerin (harita, kronolojik tablolar, belgesel parçaları, sinema örnekleri) kullanımıyla yürütülür. Öğrencilerin derse aktif katılımı teşvik edilir; tarihsel olay ve süreçler eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirilir. Ayrıca dönem boyunca her öğrenciden Ortadoğu üzerine seçilmiş bir filmi izlemesi ve ders kapsamında tartışmalara bu deneyimiyle katkıda bulunması beklenir.
|
|
Ön Koşulları
|
Yok
|
|
Dersin Koordinatörü
|
Yok
|
|
Dersi Verenler
|
Dr. Öğr. Üyesi Akif AVCI
|
|
Dersin Yardımcıları
|
Yok
|
|
Dersin Staj Durumu
|
Yok
|
Ders Kaynakları
|
Kaynaklar
|
- Edward Said Oryantalizm-Şarkiyatçılık, Metis Yayınları - William L. Cleveland, Modern Ortadoğu Tarihi, Agora Kitaplığı - Adam Hanieh, Körfez Ülkelerinde Kapitalizm ve Sınıf, NotaBene Yayınları - Adam Hanieh, İsyanın Kökenleri, Kapitalizmin Ortadoğu’daki Sorunları, NotaBene Yayınları - Stephen Kinzer, Darbe, İletişim Yayınları - Aijaz Ahmad, Irak, Afganistan ve Çağımızın Emperyalizmi, Otonom Politika. - Aijaz Ahmad, Teoride, Sınıf, Ulus, Edebiyat, Alan Yayıncılık - Gilbert Achcar, Kaynayan Ortadoğu, İthaki Yayınları - Gilbert Achcar, Marksizm, Oryantalizm, Kozmopolitanizm, Ayrıntı Yayınları - Gilbert Achcar, Barbarlıklar Çatışması, İthaki Yayınları - Noam Chomsky & Gibert Achcar, Tehlikeli Güç, ABD’nin Dış Siyaseti ve Ortadoğu, İthaki Yayınları - Alper Birdal, Yiğit Günay, Arap Baharı Aldatmacası-Ortadoğu’da Emperyalist Restorasyon - Y. Doğan Çetinkaya, Ortadoğu: Direniş, Devrim, Emperyalizm, İletişim Yayınları - Erdem Demirtaş, Ortadoğu’da Devlet ve İktidar, Metis Yayınları - Haluk
|
|
Ders Notları
|
Ders notları öğretim elemanı tarafından hazırlanacak ve dersin akışına uygun biçimde öğrencilere sunulacaktır. Dersin temel kaynakları:
Adam Hanieh, "İsyanın Kökenleri: Kapitalizmin Ortadoğu’daki Sorunları", Notabene Yayınları.
William L. Cleveland, "Modern Ortadoğu Tarihi", Agora Kitaplığı.
Bunlara ek olarak ders kapsamında ek okumalar, makaleler, haritalar, kronolojik tablolar ve görsel materyallerden de yararlanılacaktır.
Hanieh, A. (2015). Shifting priorities or business as usual? Continuity and change in the post-2011 IMF and World Bank engagement with Tunisia, Morocco and Egypt. British Journal of Middle Eastern Studies, 42(1), 119-134.
|
|