Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
3ULU223Türkiye İktisat Tarihi3+0+03502.06.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Uluslararası İlişkiler
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Türkiye İktisat Tarihi dersinin amacı, Osmanlı’dan günümüze Türkiye’nin iktisadi ve toplumsal yapısının tarihsel gelişimini analiz edebilme becerisi kazandırmaktır. Bu kapsamda ders, üretim ilişkilerinin dönüşümünü, devletin ekonomik rolünü, sermaye birikim süreçlerini ve küresel kapitalizmle bütünleşme dinamiklerini tarihsel bir perspektifle ele alır. Ayrıca öğrencilerin Türkiye’deki iktisadi yapıdaki süreklilik ve kırılmaları değerlendirebilmeleri ve güncel ekonomik sorunları tarihsel bağlamı içinde analiz edebilmeleri amaçlanır.
Dersin İçeriği Ders, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan süreçte Türkiye’nin iktisadi yapısının tarihsel dönüşümünü ele almaktadır. Bu kapsamda Osmanlı İmparatorluğu’nun üretim yapısı, toprak düzeni, ticaret ilişkileri ve dünya ekonomisiyle entegrasyonu incelenir. Cumhuriyet döneminde ise devletin ekonomik rolü, sanayileşme politikaları, ithal ikameci ve neoliberal dönüşüm süreçleri ile sermaye birikim dinamikleri analiz edilir. Ders, bu tarihsel süreçleri küresel kapitalizmle ilişkileri ve süreklilik/kırılma dinamikleri çerçevesinde değerlendirmeye odaklanır.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Hafta 1: Anlatım, Soru-cevap
(Genel çerçeve, Osmanlı–Cumhuriyet geçişi)

Hafta 2: Anlatım, Tartışma
(Osmanlı iktisadi yapısı)

Hafta 3: Anlatım, Karşılaştırmalı analiz
(Toprak düzeni ve üretim ilişkileri)

Hafta 4: Anlatım, Görsel analiz (harita/veri), Tartışma
(Ticaret ağları ve dünya ekonomisiyle entegrasyon)

Hafta 5: Örnek olay incelemesi, Tartışma
(Osmanlı’da ekonomik dönüşümler)

Hafta 6: Anlatım, Tartışma
(Cumhuriyet’in kuruluş dönemi ve ekonomi politikaları)

Hafta 7: Karşılaştırmalı analiz, Tartışma
(Devletçilik ve liberal politikalar)

Hafta 8: Genel değerlendirme, Tartışma
(Osmanlı–erken Cumhuriyet karşılaştırması)

Hafta 9: Anlatım, Tartışma
(Sanayileşme politikaları)

Hafta 10: Örnek olay incelemesi, Tartışma
(İthal ikameci dönem)

Hafta 11: Anlatım, Tartışma
(1980 sonrası neoliberal dönüşüm)

Hafta 12: Karşılaştırmalı analiz, Tartışma
(İthal ikamecilik vs neoliberalizm)

Hafta 13: Görsel analiz (veri/grafik), Tartışma
(Sermaye birikimi ve güncel ekonomik yapı)

Hafta 14: Genel değerlendirme, Tartışma
(Tarihsel süreklilik ve kırılmalar)
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Dr. Öğr. Üyesi Akif Avcı
Dersi Verenler Dr. Öğr. Üyesi AKİF AVCI
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Avci, A. (2022). The New Regime of Free Trade and Transnational Capital in Turkey. Journal of Balkan and Near Eastern Studies, 24(1), 78-96.
Tabakoğlu, A. (2012). Türkiye iktisat tarihi. İstanbul: Dergâh Yayınları.
Pamuk, Ş. (2005). Osmanlı-Türkiye iktisadi tarihi. İstanbul: İletişim Yayınları.
Ders Notları Ders notları öğretim elemanı tarafından hazırlanarak dersin akışına uygun biçimde dönem boyunca öğrencilere sunulacaktır. Ders kapsamında sunumlar, özet notlar ve görsel materyaller (tablolar, grafikler, haritalar vb.) kullanılarak öğrenme süreci desteklenecektir.
Dökümanlar Pamuk, Ş. (2005). Osmanlı-Türkiye iktisadi tarihi. İstanbul: İletişim Yayınları.

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %40
Alan Bilgisi %60

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 2 28
Ara Sınavlar 1 40 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 40 40
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 150

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Bilgi 
2 Türkiye’de sermaye birikim süreçlerini, devlet-sermaye ilişkilerini ve iktisadi politikaların tarihsel bağlamını analiz edebilir.
3 Türkiye iktisat tarihindeki temel kırılma dönemlerini (örneğin, 1929 Buhranı, 1980 dönüşümü, 2001 krizi) karşılaştırmalı olarak değerlendirebilir.
Beceri 
4 Türkiye ekonomisinin dünya kapitalist sistemiyle bütünleşme sürecini ve bunun toplumsal sonuçlarını tartışabilir.
Yetkinlik 
1 Osmanlı'dan Cumhuriyet’e uzanan dönemde Türkiye ekonomisinin yapısal dönüşümünü açıklayabilir.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Türk iktisat tarihinin tanımı ve kaynakları “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Pamuk, Ş. (2005). Osmanlı-Türkiye iktisadi tarihi. İstanbul: İletişim Yayınları.
2 Osmanlı ekonomisine giriş: Nüfus, sosyal yapı, iskan ve yerleşim “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Pamuk, Ş. (2005). Osmanlı-Türkiye iktisadi tarihi. İstanbul: İletişim Yayınları.
3 Merkez maliyesi, hazine yönetimi, bütçeler: gelir kaynakları, bütçe giderleri “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Pamuk, Ş. (2005). Osmanlı-Türkiye iktisadi tarihi. İstanbul: İletişim Yayınları.
4 Tımar sistemi: devlet, sipahi, reaya; tarım işletmelerinden alınan vergiler, sistemin bozulma nedenleri “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Pamuk, Ş. (2005). Osmanlı-Türkiye iktisadi tarihi. İstanbul: İletişim Yayınları.
5 İktisadi ve sosyal yönleriyle vakıf kurumu “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Pamuk, Ş. (2005). Osmanlı-Türkiye iktisadi tarihi. İstanbul: İletişim Yayınları.
6 Şehir ekonomisi, esnaf loncaları ve fiyatlar (narh uygulaması) “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Pamuk, Ş. (2005). Osmanlı-Türkiye iktisadi tarihi. İstanbul: İletişim Yayınları.
7 Para ve finansman sistemi, kredi ve servetler “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Pamuk, Ş. (2005). Osmanlı-Türkiye iktisadi tarihi. İstanbul: İletişim Yayınları.
8 1960–1980 Planlı Kalkınma Dönemi ve İktisadi Yapı “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Pamuk, Ş. (2005). Osmanlı-Türkiye iktisadi tarihi. İstanbul: İletişim Yayınları.
9 Sınai üretim, iç ve dış ticaret, kapitülasyonlar, gayrimüslim ve yabancı tüccarlar “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Pamuk, Ş. (2005). Osmanlı-Türkiye iktisadi tarihi. İstanbul: İletişim Yayınları.
10 Ulaşım ve haberleşme “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Pamuk, Ş. (2005). Osmanlı-Türkiye iktisadi tarihi. İstanbul: İletişim Yayınları.
11 Osmanlı Ekonomisinde değişim: savaşlar, mali krizler, iç borçlanma usulleri, dış borçlar ve bağımlılık “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Pamuk, Ş. (2005). Osmanlı-Türkiye iktisadi tarihi. İstanbul: İletişim Yayınları.
12 Cumhuriyet dönemi: Atatürk dönemi iktisat politikaları ve tatbikatı: Devletçilik dönemi “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Pamuk, Ş. (2005). Osmanlı-Türkiye iktisadi tarihi. İstanbul: İletişim Yayınları.
13 İkinci dünya savaşı döneminde iktisadi durum ve yeni gelişmeler “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Pamuk, Ş. (2005). Osmanlı-Türkiye iktisadi tarihi. İstanbul: İletişim Yayınları.
14 1950-1960 dönemi iktisat politikaları ve gelişmeler “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Pamuk, Ş. (2005). Osmanlı-Türkiye iktisadi tarihi. İstanbul: İletişim Yayınları.

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12
Tüm 5 5 2 5 5 4 3 3 2 4 5 4
Bi2 5 5 2 5 5 4 3 3 2 4 5 4
Bi3 4 5 2 4 5 4 3 3 2 4 4 4
Be4 5 5 2 5 5 4 3 3 2 4 5 4
Ye1 4 5 2 4 4 3 3 2 2 3 4 4

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=289720&lang=tr