Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
4ULU218Jeopolitik3+0+03518.06.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Uluslararası İlişkiler
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Jeopolitik disiplinini ortaya çıkışından günümüze gelişimini, temel kavramlarını ve başlıca yaklaşımlarının kavranmasını sağlamak.
Dersin İçeriği Bu ders, jeopolitiğin temel kavramlarını, tarihsel gelişimini ve uluslararası ilişkiler analizindeki yerini ele almaktadır. Ders kapsamında klasik jeopolitik yaklaşımlar, eleştirel jeopolitik, güç, mekân, sınır, güvenlik, enerji, bölgesel rekabet ve küresel güç mücadeleleri incelenmektedir. Ders, öğrencilerin jeopolitik gelişmeleri tarihsel, siyasal ve mekânsal boyutlarıyla değerlendirebilmesini sağlayacak kuramsal ve analitik bir çerçeve sunmaktadır.
Dersin Yöntem ve Teknikleri 1. Hafta: Anlatım, soru-yanıt, tartışma.

2. Hafta: Anlatım, tartışma.

3. Hafta: Anlatım, karşılaştırmalı tartışma.

4. Hafta: Anlatım, örnek olay incelemesi.

5. Hafta: Anlatım, harita okuma, tartışma.

6. Hafta: Anlatım, örnek olay incelemesi, soru-yanıt.

7. Hafta: Anlatım, karşılaştırmalı tartışma.

8. Hafta: Anlatım, harita okuma, tartışma.

9. Hafta: Anlatım, örnek olay incelemesi.

10. Hafta: Anlatım, tartışma, güncel olay analizi.

11. Hafta: Anlatım, karşılaştırmalı tartışma.

12. Hafta: Anlatım, öğrenci sunumu, tartışma.

13. Hafta: Anlatım, öğrenci sunumu, güncel olay analizi.

14. Hafta: Genel değerlendirme, soru-yanıt, tartışma.

Ders yüz yüze yürütülmektedir. Ders kapsamında anlatım, soru-yanıt, tartışma, karşılaştırmalı tartışma, harita okuma, örnek olay incelemesi, güncel olay analizi ve öğrenci sunumu yöntemleri kullanılmaktadır.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Doç. Dr. Yelda Erçandırlı
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Karabulut, B., 2013, Strateji, Jeostrateji, Jeopolitik. Barış Kitap, Ankara.
Tezkan, Y., Taşar, M. M., 2013, Dünden Bugüne Jeopolitik Dünya ve Türkiye. Ülke Yayın Habercilik, İstanbul.
Keküllüoğlu, U. C., & Valiyeva, K. (2022). KLASİK JEOPOLİTİK TEORİLERİN PERSPEKTİFİNDEN TÜRKİYE’NİN JEOPOLİTİK İZDÜŞÜMÜ. Working Paper Series, 3(3), 42-62. https://doi.org/10.5281/zenodo.7079682
Demiray, M., & İşcan, İ. H. (2015). ULUSLARARASI SİSTEMDE GÜVENLİK KAVRAMININ DEĞİŞİMİ EKONOMİK VE JEOPOLİTİK ARKA PLANI. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi(21).
Ders Notları Ders kapsamında haftalık okumalar, harita temelli değerlendirmeler, güncel jeopolitik gelişmeler ve örnek olay analizleri kullanılacaktır. Öğrencilerin haftalık okumalara hazırlanarak derse aktif katılım sağlaması beklenmektedir.
Dökümanlar Karabulut, B., 2013, Strateji, Jeostrateji, Jeopolitik. Barış Kitap, Ankara. Tezkan, Y., Taşar, M. M., 2013, Dünden Bugüne Jeopolitik Dünya ve Türkiye. Ülke Yayın Habercilik, İstanbul. Keküllüoğlu, U. C., & Valiyeva, K. (2022). KLASİK JEOPOLİTİK TEORİLERİN PERSPEKTİFİNDEN TÜRKİYE’NİN JEOPOLİTİK İZDÜŞÜMÜ. Working Paper Series, 3(3), 42-62. https://doi.org/10.5281/zenodo.7079682 Demiray, M., & İşcan, İ. H. (2015). ULUSLARARASI SİSTEMDE GÜVENLİK KAVRAMININ DEĞİŞİMİ EKONOMİK VE JEOPOLİTİK ARKA PLAN

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %30
Alan Bilgisi %70

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 3 42
Ara Sınavlar 1 30 30
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 36 36
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 150

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Bilgi 
1 Jeopolitiğin kapsamını, çalışma alanını, ilkelerini, yöntemlerini ve jeopolitik aktörleri kavrar.
2 Jeopolitiğin ortaya çıkış sürecini, tarihsel gelişimini ve dünya siyasi düzenini şekillendiren farklı kaynaklardaki jeopolitik görüşleri analiz eder
4 Dünya jeopolitik yapısının özelliklerini, dönemsel değişimlerini ve dünya sistemine ilişkin sınıflandırmaları kavrar
Beceri 
3 Jeopolitik, jeostrateji ve siyasi coğrafya kavramlarını öğrenerek coğrafyanın siyaset ve jeopolitik üzerindeki etkilerini analiz eder.
Yetkinlik 
5 Güncel uluslararası gelişmeleri jeopolitik yaklaşımlar çerçevesinde yorumlar.
6 Jeopolitik sorunlara ilişkin farklı kuramsal yaklaşımları kullanarak bağımsız değerlendirme geliştirir.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Jeopolitik, jeostrateji, strateji, siyasi coğrafya gibi temel kavramlar. Jeopolitik, jeostrateji, strateji ve siyasal coğrafya kavramlarının anlamları ve birbirleriyle ilişkileri üzerine seçilmiş okumaların yapılması. Özey, R. (2025). Jeopolitik: Tanımlar, teoriler ve değişimler (9. baskı). Pegem Akademi. Tezkan, Y., & Taşar, M. M. (2013). Dünden bugüne jeopolitik dünya ve Türkiye (2. baskı). Ülke Yayınları. Ulaş, B. (2011). Jeopolitik: Türkiye’nin milli güvenliği ve Avrupa Birliği süreci (1. baskı). Başlık Yayın Grubu. Sevim, C. (2013). Küresel enerji stratejileri ve jeopolitik (2. baskı). Seçkin Yayıncılık. Flint, C. (2021). Introduction to geopolitics (4th ed.). Routledge. Tuathail, G. Ó. (1996). Critical geopolitics: The politics of writing global space. University of Minnesota Press.
2 Jeopolitik, coğrafya ve siyasi coğrafya arasındaki ilişkiler, coğrafyanın siyaset ve jeopolitik üzerindeki etkisi. Jeopolitik-mekân ve mekân pratiği. Jeopolitik, coğrafya ve siyasal coğrafya arasındaki ilişkiler ile coğrafyanın siyasal süreçler ve jeopolitik değerlendirmeler üzerindeki etkisine ilişkin seçilmiş okumaların yapılması. Özey, R. (2025). Jeopolitik: Tanımlar, teoriler ve değişimler (9. baskı). Pegem Akademi. Tezkan, Y., & Taşar, M. M. (2013). Dünden bugüne jeopolitik dünya ve Türkiye (2. baskı). Ülke Yayınları. Ulaş, B. (2011). Jeopolitik: Türkiye’nin milli güvenliği ve Avrupa Birliği süreci (1. baskı). Başlık Yayın Grubu. Sevim, C. (2013). Küresel enerji stratejileri ve jeopolitik (2. baskı). Seçkin Yayıncılık. Flint, C. (2021). Introduction to geopolitics (4th ed.). Routledge. Painter, J., & Jeffrey, A. (2009). Political geography: An introduction to space and power. SAGE.
3 Jeopolitiğin ortaya çıkışı ve gelişimi. ‘Bir Yaşam Biçimi Olarak Devlet’-Rudolf Kjellén. Rudolf Kjellén’in jeopolitik düşüncedeki yeri, jeopolitik kavramının ortaya çıkışı ve devletin organik bir varlık olarak kavranmasına ilişkin seçilmiş okumaların yapılması. Özey, R. (2025). Jeopolitik: Tanımlar, teoriler ve değişimler (9. baskı). Pegem Akademi. Tezkan, Y., & Taşar, M. M. (2013). Dünden bugüne jeopolitik dünya ve Türkiye (2. baskı). Ülke Yayınları. Ulaş, B. (2011). Jeopolitik: Türkiye’nin milli güvenliği ve Avrupa Birliği süreci (1. baskı). Başlık Yayın Grubu. Sevim, C. (2013). Küresel enerji stratejileri ve jeopolitik (2. baskı). Seçkin Yayıncılık.
4 Jeopolitiğin konusu, inceleme alanı, ilkeleri, metotları, jeopolitikte aktörler. Jeopolitiğin temel inceleme alanı, kullandığı yöntemler, başlıca ilkeleri ve devletler, uluslararası örgütler, bölgesel güçler ile stratejik aktörler üzerine seçilmiş okumaların yapılması. Özey, R. (2025). Jeopolitik: Tanımlar, teoriler ve değişimler (9. baskı). Pegem Akademi. Tezkan, Y., & Taşar, M. M. (2013). Dünden bugüne jeopolitik dünya ve Türkiye (2. baskı). Ülke Yayınları. Ulaş, B. (2011). Jeopolitik: Türkiye’nin milli güvenliği ve Avrupa Birliği süreci (1. baskı). Başlık Yayın Grubu. Sevim, C. (2013). Küresel enerji stratejileri ve jeopolitik (2. baskı). Seçkin Yayıncılık.
5 Eski ve orta çağın jeopolitik düşünce ve teorileri İlk ve orta çağlarda siyasal iktidar, mekân, imparatorluk, sınır ve stratejik konum tartışmalarının jeopolitik düşünceyle ilişkisi üzerine seçilmiş okumaların yapılması. Özey, R. (2025). Jeopolitik: Tanımlar, teoriler ve değişimler (9. baskı). Pegem Akademi. Tezkan, Y., & Taşar, M. M. (2013). Dünden bugüne jeopolitik dünya ve Türkiye (2. baskı). Ülke Yayınları. Ulaş, B. (2011). Jeopolitik: Türkiye’nin milli güvenliği ve Avrupa Birliği süreci (1. baskı). Başlık Yayın Grubu. Sevim, C. (2013). Küresel enerji stratejileri ve jeopolitik (2. baskı). Seçkin Yayıncılık.
6 Klasik jeopolitik: 19. Yüzyılın İkinci Yarısı ile 20. Yüzyılın ilk yarısı arası. Batı jeopolitik okullarının görüşleri. Klasik jeopolitiğin ortaya çıkışı, Batı jeopolitik okullarının temel varsayımları ve kara, deniz ve hava hâkimiyeti teorileri üzerine seçilmiş okumaların yapılması. Özey, R. (2025). Jeopolitik: Tanımlar, teoriler ve değişimler (9. baskı). Pegem Akademi. Tezkan, Y., & Taşar, M. M. (2013). Dünden bugüne jeopolitik dünya ve Türkiye (2. baskı). Ülke Yayınları. Ulaş, B. (2011). Jeopolitik: Türkiye’nin milli güvenliği ve Avrupa Birliği süreci (1. baskı). Başlık Yayın Grubu. Sevim, C. (2013). Küresel enerji stratejileri ve jeopolitik (2. baskı). Seçkin Yayıncılık.
7 II. Dünya Savaşı ve Sonrasında Batı Kaynaklı Jeopolitik görüşler II. Dünya Savaşı sonrası dönemde Batı merkezli jeopolitik yaklaşımlar, Soğuk Savaş jeopolitiği, çevreleme politikası ve güç dengesi tartışmaları üzerine seçilmiş okumaların yapılması. Özey, R. (2025). Jeopolitik: Tanımlar, teoriler ve değişimler (9. baskı). Pegem Akademi. Tezkan, Y., & Taşar, M. M. (2013). Dünden bugüne jeopolitik dünya ve Türkiye (2. baskı). Ülke Yayınları. Ulaş, B. (2011). Jeopolitik: Türkiye’nin milli güvenliği ve Avrupa Birliği süreci (1. baskı). Başlık Yayın Grubu. Sevim, C. (2013). Küresel enerji stratejileri ve jeopolitik (2. baskı). Seçkin Yayıncılık.
8 Türk ve Rus Kaynaklı Jeopolitik görüşler Türk ve Rus jeopolitik yaklaşımlarının temel varsayımları, tarihsel arka planı, bölgesel konum, güvenlik algısı ve güç siyasetiyle ilişkisi üzerine seçilmiş okumaların yapılması. Özey, R. (2025). Jeopolitik: Tanımlar, teoriler ve değişimler (9. baskı). Pegem Akademi. Tezkan, Y., & Taşar, M. M. (2013). Dünden bugüne jeopolitik dünya ve Türkiye (2. baskı). Ülke Yayınları. Ulaş, B. (2011). Jeopolitik: Türkiye’nin milli güvenliği ve Avrupa Birliği süreci (1. baskı). Başlık Yayın Grubu. Sevim, C. (2013). Küresel enerji stratejileri ve jeopolitik (2. baskı). Seçkin Yayıncılık.
9 Jeopolitik teorilerin ve uluslararası siyasete olan etkileri Jeopolitik teorilerin dış politika, güvenlik stratejileri, güç mücadelesi, ittifak ilişkileri ve bölgesel rekabet üzerindeki etkilerine ilişkin seçilmiş okumaların yapılması. Özey, R. (2025). Jeopolitik: Tanımlar, teoriler ve değişimler (9. baskı). Pegem Akademi. Tezkan, Y., & Taşar, M. M. (2013). Dünden bugüne jeopolitik dünya ve Türkiye (2. baskı). Ülke Yayınları. Ulaş, B. (2011). Jeopolitik: Türkiye’nin milli güvenliği ve Avrupa Birliği süreci (1. baskı). Başlık Yayın Grubu. Sevim, C. (2013). Küresel enerji stratejileri ve jeopolitik (2. baskı). Seçkin Yayıncılık.
10 Dünyanın jeopolitik Yapılanmasının Özellikleri ve Dünya Sisteminin Sınıflandırılması Dünya sisteminin jeopolitik yapılanması, merkez ve çevre ilişkileri, bölgesel güçler, stratejik alanlar ve küresel güç dağılımı üzerine seçilmiş okumaların yapılması. Özey, R. (2025). Jeopolitik: Tanımlar, teoriler ve değişimler (9. baskı). Pegem Akademi. Tezkan, Y., & Taşar, M. M. (2013). Dünden bugüne jeopolitik dünya ve Türkiye (2. baskı). Ülke Yayınları. Ulaş, B. (2011). Jeopolitik: Türkiye’nin milli güvenliği ve Avrupa Birliği süreci (1. baskı). Başlık Yayın Grubu. Sevim, C. (2013). Küresel enerji stratejileri ve jeopolitik (2. baskı). Seçkin Yayıncılık.
11 Dünyanın jeopolitik Yapılanmasının Dönemleri Dünya jeopolitiğinin tarihsel dönemleri, güç merkezlerinin dönüşümü, imparatorluklar, ulus devletler, Soğuk Savaş ve Soğuk Savaş sonrası jeopolitik düzen üzerine seçilmiş okumaların yapılması. Özey, R. (2025). Jeopolitik: Tanımlar, teoriler ve değişimler (9. baskı). Pegem Akademi. Tezkan, Y., & Taşar, M. M. (2013). Dünden bugüne jeopolitik dünya ve Türkiye (2. baskı). Ülke Yayınları. Ulaş, B. (2011). Jeopolitik: Türkiye’nin milli güvenliği ve Avrupa Birliği süreci (1. baskı). Başlık Yayın Grubu. Sevim, C. (2013). Küresel enerji stratejileri ve jeopolitik (2. baskı). Seçkin Yayıncılık.
12 Yeni Dünya Düzeni ve Eleştirel Jeopolitik. Eleştirel Jeopolitik ve Devlet anlayışı Yeni dünya düzeni tartışmaları, Soğuk Savaş sonrası jeopolitik dönüşümler ve eleştirel jeopolitiğin klasik jeopolitik yaklaşımlara yönelttiği eleştiriler üzerine seçilmiş okumaların yapılması. Özey, R. (2025). Jeopolitik: Tanımlar, teoriler ve değişimler (9. baskı). Pegem Akademi. Tezkan, Y., & Taşar, M. M. (2013). Dünden bugüne jeopolitik dünya ve Türkiye (2. baskı). Ülke Yayınları. Ulaş, B. (2011). Jeopolitik: Türkiye’nin milli güvenliği ve Avrupa Birliği süreci (1. baskı). Başlık Yayın Grubu. Sevim, C. (2013). Küresel enerji stratejileri ve jeopolitik (2. baskı). Seçkin Yayıncılık.
13 Eleştirel Jeopolitik yaklaşım ve uygulaması-Formel-Pratik-Popüler Jeopolitik Formel jeopolitik, pratik jeopolitik ve popüler jeopolitik ayrımları ile eleştirel jeopolitiğin medya, dış politika söylemi ve gündelik siyasal temsil alanlarındaki uygulamalarına ilişkin seçilmiş okumaların yapılması. Özey, R. (2025). Jeopolitik: Tanımlar, teoriler ve değişimler (9. baskı). Pegem Akademi. Tezkan, Y., & Taşar, M. M. (2013). Dünden bugüne jeopolitik dünya ve Türkiye (2. baskı). Ülke Yayınları. Ulaş, B. (2011). Jeopolitik: Türkiye’nin milli güvenliği ve Avrupa Birliği süreci (1. baskı). Başlık Yayın Grubu. Sevim, C. (2013). Küresel enerji stratejileri ve jeopolitik (2. baskı). Seçkin Yayıncılık.
14 Dünya Düzeni Tasavvurlarında Jeopolitik Modellere Eleştirel jeopolitiğin Yaklaşımı-Yapı Sökümü Dünya düzeni tasavvurlarında jeopolitik modellerin yeri ve eleştirel jeopolitik yaklaşımın bu modellere yönelik değerlendirmeleri üzerine genel tekrar yapılması. Özey, R. (2025). Jeopolitik: Tanımlar, teoriler ve değişimler (9. baskı). Pegem Akademi. Tezkan, Y., & Taşar, M. M. (2013). Dünden bugüne jeopolitik dünya ve Türkiye (2. baskı). Ülke Yayınları. Ulaş, B. (2011). Jeopolitik: Türkiye’nin milli güvenliği ve Avrupa Birliği süreci (1. baskı). Başlık Yayın Grubu. Sevim, C. (2013). Küresel enerji stratejileri ve jeopolitik (2. baskı). Seçkin Yayıncılık.

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12
Tüm 5 5 5 5 5 4 2 2 2 3 4 4
Bi1 4 5 5 5 5 5 2 2 3 3 4 5
Bi2 5 5 5 5 5 5 2 3 3 2 4 5
Bi4 4 4 4 4 4 4 3 2 2 2 5 4
Be3 5 5 5 5 4 5 3 3 2 3 5 4
Ye5 5 4 3 4 5 4 2 2 2 3 3 4
Ye6 5 4 5 5 5 3 2 2 2 2 4 4

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=289729&lang=tr