Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
5ULU315Orta Asya’da Toplum ve Siyaset3+0+03528.11.2025

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Uluslararası İlişkiler
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Ders kapsamında Orta Asya ve Kafkasya ülkelerinin dış politikalarının temel ilkeleri açıklanarak, Sovyetler Birliği’nin son döneminden itibaren şekillenen dış politikasındaki Karabağ, Abhazya, Güney Osetya, Fergana Vadisi gibi sorun alanlarının çok boyutlu ve çok taraflı olarak incelenmesi amaçlanmaktadır.
Dersin İçeriği Orta Asya ve Kafkasya ülkelerinin dış politikalarının temel ilkeleri açıklanarak, Sovyetler Birliği’nin son döneminden itibaren şekillenen dış politikasındaki Karabağ, Abhazya, Güney Osetya, Fergana Vadisi gibi sorun alanları
Dersin Yöntem ve Teknikleri Yüz yüze
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Dr. Öğr. Üyesi Emrah Kaya
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Olivier Roy, Yeni Orta Asya ya da Ulusların İmal Edilişi, Metis Yayınları, İstanbul, 2000.
Ayşe Çolpan Yaldız ve Murat Yılmaz, Bağımsızlıklarının Yirmi Yedinci Yılında Türk Cumhuriyetleri, Ahmet Yesevi Üniversitesi, Ankara, 2018.
Özalp, O. N. (2012). Arap Baharının Orta Asya Cumhuriyetlerini Etkileme Potansiyeli. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 4(2), 251-259.
Avcı, E. (2022). Türkiye’nin Orta Asya Politikalarının Dönemsel Analizi. Bilge Strateji, 13(24), 209-242.
Ders Notları Bu derste ders yetkilisi Powerpoint slaytlardan yararlanmaktadır.
Avcı, E. (2022). Türkiye’nin Orta Asya Politikalarının Dönemsel Analizi. Bilge Strateji, 13(24), 209-242.
Ayşe Çolpan Yaldız ve Murat Yılmaz, Bağımsızlıklarının Yirmi Yedinci Yılında Türk Cumhuriyetleri, Ahmet Yesevi Üniversitesi, Ankara, 2018.
Olivier Roy, Yeni Orta Asya ya da Ulusların İmal Edilişi, Metis Yayınları, İstanbul, 2000.
Özalp, O. N. (2012). Arap Baharının Orta Asya Cumhuriyetlerini Etkileme Potansiyeli. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 4(2), 251-259
Dökümanlar Avcı, E. (2022). Türkiye’nin Orta Asya Politikalarının Dönemsel Analizi. Bilge Strateji, 13(24), 209-242. Ayşe Çolpan Yaldız ve Murat Yılmaz, Bağımsızlıklarının Yirmi Yedinci Yılında Türk Cumhuriyetleri, Ahmet Yesevi Üniversitesi, Ankara, 2018. Olivier Roy, Yeni Orta Asya ya da Ulusların İmal Edilişi, Metis Yayınları, İstanbul, 2000. Özalp, O. N. (2012). Arap Baharının Orta Asya Cumhuriyetlerini Etkileme Potansiyeli. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 4(2), 251-259

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %70
Alan Bilgisi %30

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 3 42
Ara Sınavlar 1 25 25
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 35 35
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 144

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Orta Asya bölgesinin jeopolitik, jeoekonomik ve jeostratejik boyutlarıyla genel yapısının kavrar
2 Bölgenin farklı sorunlarını tarihsel perspektiften ve güncel gelişmeler çerçevesinde analiz eder
3 Orta Asya’daki alt bölgeleri kendi dinamikleri içinde ele alarak sorunları, öncelikleri ve avantajlarını-güçlü oldukları hususları değerlendirmesi ve aralarındaki ilişkileri analiz eder
4 Çeşitli bölgesel ve küresel güçlerin bölgeye yönelik politikalarını tartışabilecek bilgi seviyesi ve analiz eder

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Orta Asya’ya Giriş ve Bölge Ülkeleri Ders öncesi ilgili bölümü okuyup derste tartışma Olivier Roy, Yeni Orta Asya ya da Ulusların İmal Edilişi, Metis Yayınları, İstanbul, 2000. Kemal H. Karpat, Türkiye ve Orta Asya, Timaş Yayınları, İstanbul, 2014. Baymirza Hayit, Türkistan Devletlerinin Milli Mücadeleleri Tarihi, Türk Tarih Kurumu, Ankara, 2004. Ayhan Nuri Yılmaz, “Bağımsızlıklarının 30. Yılında Türkistan Coğrafyasındaki Türk Cumhuriyetlerinin Durumu ve Değerlendirilmesi”. Türk Dünyası Araştırmaları, 129(255), 2021, ss. 253-314. • Yalçın Sarıkaya, “30 Yılın Ardından Türk Devletlerine Yeniden Bakmak”, Savaş Çevik ve Erol Turan (Der.), Bağımsızlıklarının 30. Yılında Türk Devletleri: Ekonomik, Politik ve Sosyal Dönüşüm, TASAV, Ankara, 2021, ss. 493-523.
2 Orta Asya Tarihi Ders öncesi ilgili bölümü okuyup derste tartışma Baymirza Hayit, Türkistan Devletlerinin Milli Mücadeleleri Tarihi, Türk Tarih Kurumu, Ankara, 2004. Peter B. Golden, Dünya Tarihinde Orta Asya, Ötüken Neşriyat, İstanbul, 2018.
3 Orta Asya Devletlerinin Bağımsızlık Süreçleri, Jeopolitik ve Jeoekonomik Önemi Ders öncesi ilgili bölümü okuyup derste tartışma Dinmuhammed Ametbek, “Türk Dünyası’nda Jeopolitik Öznelerin Devamlılığı ve Etkileşimi”. Uluslararası Kriz ve Siyaset Araştırmaları Dergisi, 2(2), 2018, ss. 143-168. Hamza Akengin, "Türk Dünyası ve Orta Asya Türk Cumhuriyetleri Üzerine Jeopolitik Bir Değerlendirme", Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 4(1), 2017, ss. 1-11. Ayhan Nuri Yılmaz, “Bağımsızlıklarının 30. Yılında Türkistan Coğrafyasındaki Türk Cumhuriyetlerinin Durumu ve Değerlendirilmesi”. Türk Dünyası Araştırmaları, 129(255), 2021, ss. 253-314.
4 Orta Asya’da Siyasi Yapılar ve Liberalleşme Süreçleri Ders öncesi ilgili bölümü okuyup derste tartışma Tuğrul Korkmaz, “Türk Dünyasında Hükümet Sistemlerinin Evrimi”, Köksal Şahin ve Suat Kol (Ed.), Bağımsızlığın 30. Yılında Türk Dünyası Analizleri, Sakarya Üniversitesi Yayınları, Sakarya, 2023, ss. 89-144. Nur Çetin, “Kazakistan’ın İç Siyaseti”, Cengiz Buyar (Ed.), Kazakistan: Tarih-Toplum-Ekonomi-Siyaset, BYR Publishing House, Bişkek, 2021, ss. 54-66. Altınbek Coldoşov, “Kırgızistan İç Siyaseti”, Cengiz Buyar (Ed.), Kırgızistan: Tarih-Toplum-Ekonomi-Siyaset, BYR Publishing House, Bişkek, 2017, ss. 245-286.
5 Orta Asya’da Kimlik, Milliyetçilik ve Din Ders öncesi ilgili bölümü okuyup derste tartışma Pınar Köksal, “Orta Asya’da Tarihsel Kimlikler ve Çatışma”, Uluslararası Suçlar ve Tarih / International Crimes and History, 21, 2020, ss. 21-52. Selahattin Ateş ve Ayşıl Ateş, “Geçmişten Günümüze Orta Asya Klan Politikası, Elit Klanlar, Rejim Değişimi ve Klan Dengesi”, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(1), 2015, ss. 117-134. Ali Yaman, “Sovyet Sonrası Dönemde Orta Asya’da Din ve Siyaset Üzerine Genel Bir Değerlendirme”, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, 48, 2008, ss. 55-68. Fatih Demircioğlu, Komünizm Sonrası Dönemde Orta Asya’da İslamcılık, Gazi Kitabevi, 2021, ss. 121-194. Sacit Yarımoğlu, “Milliyetler Meselesi Temelinde Orta Asya’daki Sovyet Politikaları”, Milliyetçilik Araştırmaları Dergisi, 4(1), 2022, ss. 31-60. Neziha Musaoğlu, “Orta Asya Cumhuriyetlerinde dil, ulusal kimlik ve demokrasi”, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 2009, ss. 261-273.
6 Orta Asya’daki Güvenlik Sorunları Ders öncesi ilgili bölümü okuyup derste tartışma Emrah Kaya, “Orta Asya Devletlerinin Radikalizm ve Terörizm Algısı”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(2), 2024, ss. 359-380. Aydın Aydın, “Orta Asya’daki Güvenlik Sorunlarının Çözümünde Şangay İşbirliği Örgütü’nün Etkinliği”, Journal of Turkish Studies, 11(1), 2016, ss. 145-160. Altynbek Coldoşev, “Kimlik ve Sınır: Orta Asya’da Sınır Sorunları”, Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, 19(2), 2019, ss. 303-326. Buğra Sarı, Anarşik Uluslararası Sistem İçinde Türk Dünyası Güvenlik Topluluğu, Ahmet Yesevi Üniversitesi, Ankara, 2022.
7 Orta Asya Devletlerinin Dış Politikaları Ders öncesi ilgili bölümü okuyup derste tartışma Necati İyikan, Orta Asya-Güney Kafkasya Siyasi Gelişmeler 1991-2010, Hiperlink Yayınları, İstanbul, 2011, ss. 273-489. Ayşe Çolpan Yaldız ve Murat Yılmaz, Bağımsızlıklarının Yirmi Yedinci Yılında Türk Cumhuriyetleri, Ahmet Yesevi Üniversitesi, Ankara, 2018. Alpaslan Aybar, “Kazakistan Dış Politikasında İktisadi İlişkilerin Rolü ve Önemi: Çin Örneği”, Sakarya Üniversitesi Türk Akademi Dergisi, 3(1), 2024, ss. 27-34. Halit Hamzaoğlu, Kazakistan’ın “2020-2030 Dış Politika Konsepti”nin analizi”, Journal of Social and Humanities Sciences Research, 7(52), 2020, ss. 978-985. Ömer Faruk Kocatepe, “Özbekistan’ın Yenilikçi Yol Haritası: Mirziyoyev Döneminde Dış Politika Değişimi ve Etkileri”, Türklük Bilimi Araştırmaları, 53, 2023, ss. 81-106.
8 Orta Asya’da Kollektif Güvenlik Antlaşması Örgütü (KGAÖ) ve Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Ders öncesi ilgili bölümü okuyup derste tartışma Bahar Özsoy, “NATO’nun Genişlemesi ve Kazakistan Olayları Bağlamında Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü’nün Geleceği”, Rusya Araştırmaları Dergisi, 8, 2022, ss. 101-25. Mustafa Turgut Demirtepe ve Otabek Omonkulov, “Rus Büyük Güç Bölgeselciliği ve Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü: Stratejik Araçsallaştırma ve Sınırlılıkları”, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 69, 2024, ss. 117-128. Halit Hamzaoğlu, “Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü’nün Gelişimi, Misyonu ve Faaliyetleri”, Arif Bağbaşlıoğlu (Ed.), Uluslararası Güvenlik ve Uluslararası Örgütler, Nobel Akademik Yayıncılık, Ankara, 2021, ss. 327-352. İbrahim Arslan, “Şanghay İş Birliği Örgütü: Çıkarlar/Öncelikler ve Bölgesel İş Birliği Arasında Bir Denge Arayışı”, Güvenlik Stratejileri Dergisi, 15(30), 2019, ss. 289-330. Rüştü Kaya, “Orta Asya ‘Bölgesel Güvenlik Kompleksi’ ve Şangay İşbirliği Örgütü”, International Journal of Political Science and Urban Studies, 7, 2019, ss. 53-71.
9 Ara sınav
10 Orta Asya Devletlerinin Türkiye ile İlişkileri Ders öncesi ilgili bölümü okuyup derste tartışma Mehmet Yüce, Orta Asya Türk Cumhuriyetleri ve Türkiye ile İlişkiler, SETA, İstanbul, 2022. Erkan Avcı, “Türkiye’nin Orta Asya Politikalarının Dönemsel Analizi”, Bilge Strateji, 13(4), 2022, ss. 209-242.
11 Orta Asya ve Türk Devletler Teşkilatı Ders öncesi ilgili bölümü okuyup derste tartışma Ramazan Aslan, “Türk Devletleri Teşkilatı’nın Avrasya’da Artan Önemi: Ekonomi Politik Açıdan Bir Değerlendirme”, Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 12, 2025, ss. 96-120. Serkan Gündoğdu, “Türkiye’nin Jeopolitik Açılımı: Bir Uluslararası Örgüt Olarak Türk Devletleri Teşkilatı”, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(3), 2023, ss. 266-279. Zukhra Altymyshova ve Camıykat Omurova, “Türk Devletleri Teşkilatı’nın Tarihi Gelişimi ve Gelecek Vizyonu”, Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 12, 2025, ss. 41-64.
12 Orta Koridor Ders öncesi ilgili bölümü okuyup derste tartışma Emrah Kaya, “Orta Koridor’un Dünya Politikasında ve Avrasya’da Artan Önemi”, Düşünce Dünyasında Türkiz, 15(1), 2024, ss. 9-35. Nuri Gökhan Toprak, “Orta Koridor Girişimi Bağlamında Türkiye’nin Orta Asya’ya Yönelik Politikaları Üzerine Bir Değerlendirme”, Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(1), 2020, ss. 19-32.
13 Küresel Güçlerin Orta Asya Rekabeti: ABD, AB, Rusya, Çin Ders öncesi ilgili bölümü okuyup derste tartışma Ayana Ablekeeva, Aysenem Ruslanova ve Nasuh Uslu, Orta Asya ile Avrupa Birliği Arasındaki İlişkiler, Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi, Bişkek, 2024. Mehmet Emir, “Avrupa Birliği’nin Gelişen Orta Asya Politikası: Ekonomi ve Güvenlik Stratejisinin Karşılaştırmalı Analizi (1991-2023)”, Gazi Akademik Bakış, 18(35), 2024, ss. 75-96. Asem Nauşabayeva Hekimoğlu ve Maxat Mukanov, “Orta Asya Devletleri ile Çin Halk Cumhuriyeti İlişkilerinin Gelişim Süreci”, İran ve Turan Tarihi Araştırmaları Dergisi, (7)12, 2024, ss. 1-20. Ainur Nogayeva, “ABD, Rusya ve Çin’in Nüfuz Mücadelesinde Orta Asya: Araçlar ve Süreçler”, Bilig, 62, ss. 183-204. Orhan Karaoğlu, “Orta Asya’da ABD-Çin- Rusya Rekabeti ve Türk Dünyasına Yansımaları”, USAD, 17, 2022, ss. 135-158.
14 Bölgesel Güçlerin Orta Asya Rekabeti: Türkiye ve İran Ders öncesi ilgili bölümü okuyup derste tartışma Turgay Düğen, “Türkiye Cumhuriyeti’nin Orta Asya Siyaseti”, Çiğdem Şahin ve Turgay Düğen (Ed.), 21. Yüzyılda Bölgesel ve Küresel Aktörlerin Orta Asya Siyaseti, Eğitim yayınevi, Konya, 2021, ss. 51-113. Doğacan Başaran ve Emrah Kaya, “İran’ın Orta Asya Politikası: Siyasi, Askerî, İktisadi ve Kültürel İlişkiler Üzerinden Bir Değerlendirme”, Elektronik Siyaset Bilimi Araştırmaları Dergisi, 14(2), 2023, ss. 87-108.
15 Tamamlayıcı Bölge: Kafkasya Ders öncesi ilgili bölümü okuyup derste tartışma İbrahim Tellioğlu, “Kafkasya’da Büyük Güçlerin Nüfuz Mücadelesi ve Türkiye”, TESAM III. Uluslararası Sosyal Bilimler Kongresi, 2018, ss. 237-245. Sait Yılmaz, “Güney Kafkasya Üzerine Bir Analiz”, Igdir University Journal of Faculty of Economics and Administrative Sciences, 3, 2018, ss. 1-29. Mitat Çelikpala, “Türkiye ve Kafkasya: Reaksiyoner Dış Politikadan Proaktif Ritmik Diplomasiye Geçiş”, Uluslararası İlişkiler, 7(25), 2010, ss. 93-126. Yeşim Demir, “İran’ın Güney Kafkasya Politikası”, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(2), 2022, 573-588.

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12
Tüm 5 5 4 5 4 5 3 3 4 4 5 5
Ö1 5 4 3 4 4 5 2 3 3 3 4 5
Ö2 5 5 4 4 4 5 3 2 3 4 4 5
Ö3 4 4 3 5 5 4 3 2 4 4 5 4
Ö4 5 5 4 5 4 4 2 3 4 3 5 4

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=289739&lang=tr