Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
7ULU417Eleştirel Güvenlik Çalışmaları3+0+03523.05.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Uluslararası İlişkiler
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı özellikle sosyal bilimlerde gelişmekte ve yaygınlaşmakta olan ana akım teorilerin eleştirilerini sunan yaklaşımların güvenlik çalışmalarındaki yansımaları olan eleştirel teorileri incelemektir. Bu teorilerin felsefe ve diğer sosyal bilimlerdeki kaynakları, temel varsayımları ve güncel güvenlik sorunlarına getirdikleri alternatif açıklamaların tartışılmasını amaçlar.
Dersin İçeriği Bu ders, güvenlik kavramının geleneksel devlet merkezli yaklaşımların ötesinde nasıl yeniden tartışıldığını ele almaktadır. Ders kapsamında eleştirel güvenlik çalışmaları, güvenliğin genişlemesi ve derinleşmesi, Kopenhag Okulu, Aberystwyth Okulu, Paris Okulu, insan güvenliği, toplumsal güvenlik, çevresel güvenlik, feminist güvenlik yaklaşımları ve güvenlikleştirme tartışmaları incelenmektedir. Ders, öğrencilerin güvenlik sorunlarını askeri tehditlerle sınırlamadan siyasal, toplumsal, ekonomik, çevresel ve söylemsel boyutlarıyla değerlendirebilmelerini sağlayacak kuramsal ve analitik bir çerçeve sunmaktadır.
Dersin Yöntem ve Teknikleri 1. Hafta: Anlatım, soru-yanıt, tartışma.

2. Hafta: Anlatım, kavram analizi, tartışma.

3. Hafta: Anlatım, karşılaştırmalı tartışma.

4. Hafta: Anlatım, örnek olay incelemesi, soru-yanıt.

5. Hafta: Anlatım, metin incelemesi, tartışma.

6. Hafta: Anlatım, karşılaştırmalı tartışma.

7. Hafta: Anlatım, örnek olay incelemesi.

8. Hafta: Anlatım, kavram analizi, tartışma.

9. Hafta: Anlatım, güncel olay analizi, tartışma.

10. Hafta: Anlatım, örnek olay incelemesi, soru-yanıt.

11. Hafta: Anlatım, karşılaştırmalı tartışma.

12. Hafta: Öğrenci sunumu, tartışma, değerlendirme.

13. Hafta: Öğrenci sunumu, güncel olay analizi, tartışma.

14. Hafta: Genel değerlendirme, soru-yanıt, tartışma.

Ders yüz yüze yürütülmektedir. Ders kapsamında anlatım, soru-yanıt, tartışma, kavram analizi, metin incelemesi, karşılaştırmalı tartışma, örnek olay incelemesi, güncel olay analizi ve öğrenci sunumu yöntemleri kullanılmaktadır.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Doç. Dr. Yelda Erçandırlı
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Nergiz ÖZKURAL KÖROĞLU, Sibel TURAN (ED). 2018. Uluslararası İlişkilerde Güvenlik Kuramları ve Sorunlarına Çağdaş Yaklaşımlar. Transnational Press London
Ders Notları Ders kapsamında haftalık okumalar, kuramsal tartışmalar, örnek olay incelemeleri ve güncel güvenlik sorunlarına ilişkin sınıf içi değerlendirmeler kullanılacaktır. Öğrencilerin eleştirel güvenlik çalışmaları literatürüne ilişkin temel metinleri haftalık olarak okuyarak derse hazırlıklı gelmeleri ve tartışmalara aktif biçimde katılmaları beklenmektedir.
Dökümanlar Nergiz ÖZKURAL KÖROĞLU, Sibel TURAN (ED). 2018. Uluslararası İlişkilerde Güvenlik Kuramları ve Sorunlarına Çağdaş Yaklaşımlar. Transnational Press London

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %50
Alan Bilgisi %50

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 3 42
Ara Sınavlar 1 20 20
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 40 40
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 144

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
3 Uluslararası eleştirel güvenlik kuramlarının temel varsayım ve önermelerini analiz etmesi
4 güvenlik politikalarını kuramsal perspektiften kritik bir bakış açısıyla analiz etmesi
Bilgi 
1 Eleştirel yaklaşımların temel olarak kullandığı kavramları tanımlamaları
Beceri 
2 Uluslararası Güvenlik disiplini içinde temel kuramsal tartışmaları değerlendirebilmeleri,
Yetkinlik 
5 Güncel güvenlik sorunlarını eleştirel güvenlik çalışmaları çerçevesinde yorumlar.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Eleştirel güvenlik çalışmalarına giriş: güvenlik kavramının dönüşümü Güvenlik kavramının geleneksel devlet merkezli yaklaşımlardan eleştirel güvenlik çalışmalarına doğru nasıl genişlediği üzerine seçilmiş okumaların yapılması. Buzan, B., Wæver, O., & de Wilde, J. (1998). Security: A new framework for analysis. Lynne Rienner. Booth, K. (2007). Theory of world security. Cambridge University Press. Peoples, C., & Vaughan-Williams, N. (2021). Critical security studies: An introduction (3rd ed.). Routledge.
2 Eleştirel teori ve güvenlik çalışmalarına katkısı Eleştirel teorinin pozitivizm eleştirisi, özgürleşme, iktidar, tahakküm ve güvenlik çalışmalarına katkısı üzerine seçilmiş okumaların yapılması. Horkheimer, M. (2005). Geleneksel ve eleştirel kuram. Yapı Kredi Yayınları. Booth, K. (2007). Theory of world security. Cambridge University Press. Wyn Jones, R. (1999). Security, strategy, and critical theory. Lynne Rienner. Krause, K., & Williams, M. C. (Eds.). (1997). Critical security studies: Concepts and cases. University of Minnesota Press.
3 Kopenhag Okulu ve güvenlikleştirme kuramı Kopenhag Okulu’nun güvenlikleştirme kuramı, söz edimi, güvenlikleştirici aktör, referans nesnesi ve olağanüstü önlem kavramları üzerine seçilmiş okumaların yapılması. Buzan, B., Wæver, O., & de Wilde, J. (1998). Security: A new framework for analysis. Lynne Rienner. Wæver, O. (1995). Securitization and desecuritization. In R. D. Lipschutz (Ed.), On security (pp. 46–86). Columbia University Press. Balzacq, T. (Ed.). (2011). Securitization theory: How security problems emerge and dissolve. Routledge. McDonald, M. (2008). “Securitization and the Construction of Security.” European Journal of International Relations, 14(4), 563–587.
4 Aberystwyth Okulu, özgürleşme ve insan güvenliği Aberystwyth Okulu’nun güvenliği özgürleşme kavramı üzerinden nasıl yeniden düşündüğü ve insan güvenliği yaklaşımıyla ilişkisi üzerine seçilmiş okumaların yapılması. Booth, K. (1991). “Security and Emancipation.” Review of International Studies, 17(4), 313–326. Booth, K. (2007). Theory of world security. Cambridge University Press. Wyn Jones, R. (1999). Security, strategy, and critical theory. Lynne Rienner. Newman, E. (2010). “Critical Human Security Studies.” Review of International Studies, 36(1), 77–94.
5 Paris Okulu, güvenlik pratikleri, gözetim ve sınır rejimleri Paris Okulu’nun güvenliği söylemden çok pratikler, kurumlar, uzmanlık ağları, gözetim mekanizmaları ve sınır rejimleri üzerinden nasıl ele aldığına ilişkin seçilmiş okumaların yapılması. Bigo, D. (2002). “Security and Immigration: Toward a Critique of the Governmentality of Unease.” Alternatives, 27(1_suppl), 63–92. Bigo, D. (2008). “Globalized (in)Security: The Field and the Ban-opticon.” In D. Bigo & A. Tsoukala (Eds.), Terror, insecurity and liberty: Illiberal practices of liberal regimes after 9/11 (pp. 10–48). Routledge. Huysmans, J. (2006). The politics of insecurity: Fear, migration and asylum in the EU. Routledge. C.A.S.E. Collective. (2006). “Critical Approaches to Security in Europe: A Networked Manifesto.” Security Dialogue, 37(4), 443–487.
6 Savaş, militarizm ve güvenliğin eleştirel analizi Savaşın yalnızca askeri çatışma olarak değil; militarizm, devlet iktidarı, toplumsal seferberlik, şiddet biçimleri ve güvenlik söylemleriyle birlikte nasıl analiz edilebileceği üzerine seçilmiş okumaların yapılması. Enloe, C. (2014). Bananas, beaches and bases: Making feminist sense of international politics (2nd ed.). University of California Press. Kaldor, M. (2012). New and old wars: Organized violence in a global era (3rd ed.). Polity Press. Stavrianakis, A., & Selby, J. (Eds.). (2013). Militarism and international relations: Political economy, security, theory. Routledge. Barkawi, T. (2011). “From War to Security: Security Studies, the Wider Agenda and the Fate of the Study of War.” Millennium, 39(3), 701–716.
7 Göç, sınırlar ve güvenlikleştirme Göçün, sınır yönetiminin ve mülteci hareketlerinin güvenlikleştirme süreçleri içinde nasıl ele alındığı üzerine seçilmiş okumaların yapılması. Huysmans, J. (2006). The politics of insecurity: Fear, migration and asylum in the EU. Routledge. Bigo, D. (2002). “Security and Immigration: Toward a Critique of the Governmentality of Unease.” Alternatives, 27(1_suppl), 63–92. Buzan, B., Wæver, O., & de Wilde, J. (1998). Security: A new framework for analysis. Lynne Rienner. Guild, E. (2009). Security and migration in the 21st century. Polity Press.
8 Toplumsal cinsiyet, savaş ve feminist güvenlik yaklaşımları Savaş, güvenlik ve militarizmin toplumsal cinsiyet ilişkileriyle nasıl bağlantılandığı ve feminist güvenlik yaklaşımlarının güvenlik çalışmalarına katkısı üzerine seçilmiş okumaların yapılması. Tickner, J. A. (1992). Gender in international relations: Feminist perspectives on achieving global security. Columbia University Press. Enloe, C. (2014). Bananas, beaches and bases: Making feminist sense of international politics (2nd ed.). University of California Press. Sjoberg, L. (2013). Gendering global conflict: Toward a feminist theory of war. Columbia University Press. Shepherd, L. J. (2008). Gender, violence and security: Discourse as practice. Zed Books.
9 Çevresel güvenlik, iklim krizi ve ekolojik tehditler İklim krizi, çevresel bozulma, doğal kaynak çatışmaları ve ekolojik tehditlerin güvenlik çalışmaları içinde nasıl ele alındığı üzerine seçilmiş okumaların yapılması. Buzan, B., Wæver, O., & de Wilde, J. (1998). Security: A new framework for analysis. Lynne Rienner. Dalby, S. (2009). Security and environmental change. Polity Press. Floyd, R., & Matthew, R. A. (Eds.). (2013). Environmental security: Approaches and issues. Routledge. Trombetta, M. J. (2008). “Environmental Security and Climate Change: Analysing the Discourse.” Cambridge Review of International Affairs, 21(4), 585–602.
10 Enerji güvenliği, madencilik ve stratejik kaynakların güvenlikleştirilmesi Enerji kaynakları, madencilik faaliyetleri, kritik mineraller ve stratejik kaynakların güvenlik söylemleri içinde nasıl ele alındığı üzerine seçilmiş okumaların yapılması. Bridge, G., Bouzarovski, S., Bradshaw, M., & Eyre, N. (2013). “Geographies of Energy Transition: Space, Place and the Low-Carbon Economy.” Energy Policy, 53, 331–340. Le Billon, P. (2005). Fuelling war: Natural resources and armed conflicts. Routledge. Sovacool, B. K. (2011). The Routledge handbook of energy security. Routledge. Wilson, J. D. (2018). “Whatever Happened to the Rare Earths Weapon? Critical Materials and International Security in Asia.” Asian Security, 14(3), 358–373.
11 Altyapı, lojistik ve tedarik zincirlerinin güvenlikleştirilmesi Altyapı sistemleri, lojistik ağlar, limanlar, enerji koridorları ve tedarik zincirlerinin güvenlik siyaseti içinde nasıl stratejik alanlar olarak ele alındığı üzerine seçilmiş okumaların yapılması. Cowen, D. (2014). The deadly life of logistics: Mapping violence in global trade. University of Minnesota Press. Barry, A. (2013). Material politics: Disputes along the pipeline. Wiley-Blackwell. Bridge, G., & Le Billon, P. (2017). Oil. Polity Press. Khalili, L. (2020). Sinews of war and trade: Shipping and capitalism in the Arabian Peninsula. Verso.
12 Güncel savaşlar ve eleştirel güvenlik: Filistin ve Ukrayna örnekleri İsrail-Filistin ve Ukrayna savaşlarının güvenlikleştirme, militarizm, sınır, egemenlik, insani güvenlik, yerinden edilme ve uluslararası müdahale tartışmaları açısından nasıl ele alınabileceği üzerine seçilmiş okumaların yapılması. Kaldor, M. (2012). New and old wars: Organized violence in a global era (3rd ed.). Polity Press. Barkawi, T. (2011). “From War to Security: Security Studies, the Wider Agenda and the Fate of the Study of War.” Millennium, 39(3), 701–716. Buzan, B., Wæver, O., & de Wilde, J. (1998). Security: A new framework for analysis. Lynne Rienner. Booth, K. (2007). Theory of world security. Cambridge University Press. Said, E. W. (1992). The question of Palestine. Vintage Books.
13 Toplumsal hareketler, polislik ve protestoların güvenlikleştirilmesi Toplumsal hareketlerin, protestoların ve kamusal alan mücadelelerinin güvenlik tehdidi olarak nasıl kodlandığı; polislik pratikleri, gözetim, kamusal düzen söylemi ve devlet şiddetiyle ilişkisi üzerine seçilmiş okumaların yapılması. Bigo, D. (2002). “Security and Immigration: Toward a Critique of the Governmentality of Unease.” Alternatives, 27(1_suppl), 63–92. Della Porta, D., & Reiter, H. (Eds.). (1998). Policing protest: The control of mass demonstrations in Western democracies. University of Minnesota Press. Gillham, P. F., & Noakes, J. A. (2007). “More Than a March in a Circle: Transgressive Protests and the Limits of Negotiated Management.” Mobilization, 12(4), 341–357. Waddington, P. A. J. (1994). Liberty and order: Public order policing in a capital city. UCL Press. Wood, L. J. (2014). Crisis and control: The militarization of protest policing. Pluto Press.
14 Eleştirel güvenlik çalışmalarında güncel krizlerin karşılaştırmalı analizi: savaş, göç, çevre, madencilik ve toplumsal hareketler Ders boyunca ele alınan güvenlikleştirme, özgürleşme, gözetim, militarizm, çevresel güvenlik, kaynak siyaseti ve protesto yönetimi tartışmalarının güncel güvenlik krizleri üzerinden karşılaştırmalı olarak gözden geçirilmesi. Booth, K. (2007). Theory of world security. Cambridge University Press. Buzan, B., Wæver, O., & de Wilde, J. (1998). Security: A new framework for analysis. Lynne Rienner. Kaldor, M. (2012). New and old wars: Organized violence in a global era (3rd ed.). Polity Press. Peoples, C., & Vaughan-Williams, N. (2021). Critical security studies: An introduction (3rd ed.). Routledge. Wood, L. J. (2014). Crisis and control: The militarization of protest policing. Pluto Press.

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12
Tüm 4 5 4 4 4 4 4 4 3 2 4 4
Ö3 4 5 4 4 4 4 4 4 3 2 4 4
Ö4 4 5 4 5 4 4 4 4 3 2 4 4
Bi1 4 5 4 4 4 4 4 4 3 2 4 4
Be2 4 5 4 5 4 4 4 4 3 2 4 4
Ye5 4 4 4 4 4 4 4 4 3 2 4 4

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=289759&lang=tr