Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
7ULU403Uluslararası Siyasal İktisat3+0+03517.06.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Uluslararası İlişkiler
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Uluslararası Siyasal İktisat dersinin amacı, küresel ekonomi ile siyaset arasındaki etkileşimi tarihsel ve teorik bir çerçevede analiz edebilme becerisi kazandırmaktır. Bu kapsamda ders, uluslararası ekonomik ilişkilerin devletler, uluslararası kurumlar, sınıflar ve sermaye fraksiyonları arasındaki mücadeleler üzerinden nasıl şekillendiğini ele almaktadır. Ana akım (liberal, realist ve kurumsalcı) yaklaşımlar ile eleştirel/Marksist yaklaşımlar (tarihsel materyalizm, bağımlılık teorisi, dünya-sistem analizi, Poulantzasçı devlet teorisi ve Robinson’un küresel kapitalizm yaklaşımı) karşılaştırmalı bir perspektifle incelenir. Ders, öğrencilerin güncel küresel ekonomik gelişmeleri, krizleri ve güç ilişkilerini eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirebilmelerini ve analiz edebilmelerini amaçlamaktadır.
Dersin İçeriği Ders, küresel ekonomi ile siyaset arasındaki ilişkilerin tarihsel ve teorik temellerini analiz etmektedir. Bu kapsamda uluslararası siyasal iktisadın ortaya çıkışı, temel kavramları ve kuramsal yaklaşımları ele alınır. Ana akım yaklaşımlar (liberalizm, realizm ve kurumsalcılık) ile eleştirel/Marksist yaklaşımlar (tarihsel materyalizm, bağımlılık teorisi, dünya-sistem analizi, Poulantzasçı devlet teorisi ve Robinson’un küresel kapitalizm yaklaşımı) karşılaştırmalı bir perspektifle değerlendirilir. 19. yüzyıldan günümüze küresel kapitalizmin dönüşümü; emperyalizm, sömürgecilik, Bretton Woods düzeni, neoliberal küreselleşme, finansallaşma ve küresel krizler bağlamında incelenir. Ayrıca ulus-devletlerin ve uluslararası örgütlerin rolü ile küresel eşitsizlikler, çevre sorunları, enerji politikaları ve küresel Güney’in konumu, çağdaş uluslararası siyasal iktisat tartışmaları çerçevesinde eleştirel bir bakış açısıyla analiz edilir.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Hafta 1: Anlatım, Soru-cevap
(Uluslararası siyasal iktisada giriş)

Hafta 2: Anlatım, Tartışma
(Temel kavramlar ve yaklaşımlar)

Hafta 3: Anlatım, Karşılaştırmalı analiz
(Ana akım yaklaşımlar: liberalizm, realizm, kurumsalcılık)

Hafta 4: Anlatım, Karşılaştırmalı analiz
(Eleştirel yaklaşımlar: Marksizm, bağımlılık, dünya-sistem)

Hafta 5: Anlatım, Tartışma
(Poulantzas ve devlet teorisi)

Hafta 6: Karşılaştırmalı analiz, Tartışma
(Robinson ve küresel kapitalizm yaklaşımı)

Hafta 7: Örnek olay incelemesi, Tartışma
(Emperyalizm ve sömürgecilik)

Hafta 8: Genel değerlendirme, Tartışma
(Teorik yaklaşımların karşılaştırılması)

Hafta 9: Anlatım, Tartışma
(Bretton Woods sistemi)

Hafta 10: Karşılaştırmalı analiz, Tartışma
(Neoliberal küreselleşme ve finansallaşma)

Hafta 11: Örnek olay incelemesi, Tartışma
(Küresel krizler)

Hafta 12: Görsel/veri analizi, Tartışma
(Küresel eşitsizlikler ve veri setleri)

Hafta 13: Karşılaştırmalı analiz, Tartışma
(Güncel konular: enerji, çevre, küresel Güney)

Hafta 14: Genel değerlendirme, Tartışma
(Genel sentez ve teorik değerlendirme)
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Dr. Öğr. Üyesi Akif AVCI
Dersi Verenler Dr. Öğr. Üyesi AKİF AVCI
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Dowd, D. (2017). Kapitalizm ve kapitalizmin iktisadı: Eleştirel bir tarih. İstanbul: Yordam Kitap.
Fine, B., & Saad-Filho, A. (2019). Marksist iktisat kılavuzu. Ankara: Dipnot Yayınları.
Şenses, F. (2017). İktisada (farklı bir) giriş. İstanbul: İletişim Yayınları.
Avcı, A. (2024). Rusya-Ukrayna Savaşı’nın uluslararası politik ekonomisi: Emperyalizm, hegemonya krizi ve NATO’yu yeniden düşünmek. Praksis, 64.
Ders Notları Ders notları öğretim elemanı tarafından hazırlanarak dersin akışına uygun biçimde dönem boyunca öğrencilere sunulacaktır. Ders kapsamında sunumlar, özet notlar, karşılaştırmalı tablolar ve veri setleri kullanılarak uluslararası siyasal iktisat konuları desteklenecektir. Güncel gelişmeler ve küresel ekonomik süreçler sınıf içi tartışmalar aracılığıyla analiz edilecektir.
Dökümanlar Dowd, D. (2017). Kapitalizm ve kapitalizmin iktisadı: Eleştirel bir tarih. İstanbul: Yordam Kitap.

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %50
Alan Bilgisi %50

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 3 42
Ara Sınavlar 1 21 21
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 45 45
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 150

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Uluslararası siyasal iktisadın temel kavramlarını, teorik yaklaşımlarını ve tarihsel gelişimini açıklayabilir.
2 Ana akım (liberal, realist, kurumsalcı) ve eleştirel/Marksist (tarihsel materyalizm, bağımlılık teorisi, dünya-sistem analizi vb.) yaklaşımları karşılaştırabilir.
3 Küresel kapitalizmin tarihsel dönüşümlerini (emperyalizm, Bretton Woods, neoliberalizm, finansallaşma) analiz edebilir.
4 Güncel uluslararası ekonomik gelişmeleri, krizleri ve küresel eşitsizlikleri eleştirel bir perspektiften değerlendirebilir.
5 Uluslararası örgütlerin, devletlerin ve sermaye fraksiyonlarının küresel siyasal iktisattaki rollerini tartışabilir.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Uluslararası Siyasal İktisada Giriş “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Fine, B., & Saad-Filho, A. (2019). Marksist iktisat kılavuzu. Ankara: Dipnot Yayınları.
2 Ana Akım Uluslararası Siyasal İktisat Teorileri “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Şenses, F. (2017). İktisada (farklı bir) giriş. İstanbul: İletişim Yayınları.
3 Eleştirel Uluslararası Siyasal İktisar Teorileri 1 “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Fine, B., & Saad-Filho, A. (2019). Marksist iktisat kılavuzu. Ankara: Dipnot Yayınları.
4 Eleştirel Uluslararası Siyasal İktisat Teorielr 2 “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Fine, B., & Saad-Filho, A. (2019). Marksist iktisat kılavuzu. Ankara: Dipnot Yayınları.
5 Kapitalizmin Ortaya Çıkışı “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Dowd, D. (2017). Kapitalizm ve kapitalizmin iktisadı: Eleştirel bir tarih. İstanbul: Yordam Kitap.
6 Küresel Değer Zincirleri ve Ulusötesi Şirketler “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Dowd, D. (2017). Kapitalizm ve kapitalizmin iktisadı: Eleştirel bir tarih. İstanbul: Yordam Kitap.
7 Bölüşüm Savaşları “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Dowd, D. (2017). Kapitalizm ve kapitalizmin iktisadı: Eleştirel bir tarih. İstanbul: Yordam Kitap.
8 Soğuk Savaşın Sona Ermesi “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Dowd, D. (2017). Kapitalizm ve kapitalizmin iktisadı: Eleştirel bir tarih. İstanbul: Yordam Kitap.
9 Ulus Devlet, Sermaye ve Emek “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Dowd, D. (2017). Kapitalizm ve kapitalizmin iktisadı: Eleştirel bir tarih. İstanbul: Yordam Kitap.
10 Finansallaşma ve Ekonomik Krizler “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Dowd, D. (2017). Kapitalizm ve kapitalizmin iktisadı: Eleştirel bir tarih. İstanbul: Yordam Kitap.
11 Kapitalizm, Doğa ve Sınıf Mücadelesi “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Dowd, D. (2017). Kapitalizm ve kapitalizmin iktisadı: Eleştirel bir tarih. İstanbul: Yordam Kitap.
12 Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Dowd, D. (2017). Kapitalizm ve kapitalizmin iktisadı: Eleştirel bir tarih. İstanbul: Yordam Kitap.
13 Çin'in Yükselişi ve Sonuç “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Avcı, A. (2024). Rusya-Ukrayna Savaşı’nın uluslararası politik ekonomisi: Emperyalizm, hegemonya krizi ve NATO’yu yeniden düşünmek. Praksis, 64.
14 Küresel Krizler “Ders kapsamında belirlenen kaynağın ilgili bölümü okunacaktır.” Fine, B., & Saad-Filho, A. (2019). Marksist iktisat kılavuzu. Ankara: Dipnot Yayınları.

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12
Tüm 5 5 3 5 5 4 2 2 3 4 5 5
Ö1 5 5 2 4 4 3 2 2 2 3 4 5
Ö2 5 5 2 5 5 3 2 2 3 3 4 5
Ö3 5 5 3 5 5 4 2 2 3 3 5 5
Ö4 5 5 3 5 5 4 2 2 3 5 5 4
Ö5 5 5 3 5 5 4 2 2 3 5 5 4

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=289768&lang=tr