Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
7İNŞ497Ulaştırma Müh. Bilgisayar Uygulamaları3+0+03525.06.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı İnşaat Mühendisliği
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, ulaştırma mühendisliği alanında kullanılan bilgisayar tabanlı modelleme, simülasyon ve analiz araçlarını öğrencilere tanıtmaktır. Öğrenciler, ulaşım talep tahmini, trafik akımı analizi, toplu taşıma planlaması ve ağ optimizasyonu gibi konularda bilgisayar yazılımlarını etkin şekilde kullanmayı öğreneceklerdir. Böylece, teorik bilgilerini uygulamalı çalışmalarla pekiştirerek gerçek yaşam senaryolarını analiz etme becerisi kazanacaklardır.
Dersin İçeriği Ders kapsamında, ulaştırma mühendisliğinde kullanılan bilgisayar yazılımları ve programlama araçları tanıtılacak; ağ tabanlı modelleme, trafik simülasyonları, veri analizi, optimizasyon teknikleri ve coğrafi bilgi sistemleri (CBS) ile ulaştırma ilişkisi incelenecektir. Ayrıca öğrenciler, PTV Vissim, VISUM, Aimsun, Synchro, SUMO gibi trafik simülasyon programlarını ve Python/Excel tabanlı veri işleme yöntemlerini uygulamalı olarak öğreneceklerdir.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Ders, teorik anlatımların yanı sıra laboratuvar uygulamaları, bilgisayar simülasyonları, yazılım tabanlı proje çalışmaları ve grup tartışmaları ile yürütülecektir. Öğrenciler ödevler, küçük ölçekli projeler ve dönem sonu uygulamalı bir proje aracılığıyla yazılım kullanma ve sonuçları yorumlama becerisi geliştireceklerdir.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Dr. Öğr. Üyesi Haluk Laman haluklaman@osmaniye.edu.tr
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar PTV Group. (2025). PTV Vissim Kullanıcı manuali. PTV Planung Transport Verkehr GmbH.
Ortúzar, J. de D., & Willumsen, L. G. (2011). Modelling transport (4th ed.). John Wiley & Sons
Miller, H. J., & Shaw, S. L. (2021). Ulaştırma için Coğrafi Bilgi Sistemleri: İlkeler ve Uygulamalar (2. Baskı). Oxford University Press.
Ders Notları Ders notları ders slaytları, örnek uygulama dosyaları, yazılım kılavuzları ve akademik makalelerden oluşacaktır. Temel referans kaynaklar arasında PTV Vissim User Manual, Ortúzar & Willumsen, Modelling Transport ve çeşitli yazılım sağlayıcılarının teknik dökümanları yer almaktadır.
Dökümanlar https://drive.google.com/file/d/1zIV-TQzMgx5KkatnVyUJ6A4SIhzxjkRy/view?usp=sharing

Ders Yapısı
Mühendislik Bilimleri %20
Mühendislik Tasarımı %20
Alan Bilgisi %60

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 30
Ödev 1 % 10
Proje 1 % 20
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 40
Toplam :
4
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 6 84
Ödevler 1 2 2
Ara Sınavlar 1 3 3
Uygulama 1 10 10
Proje 1 6 6
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 3 3
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 150

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Gelişmiş PTV VISSIM modelleme tekniklerini kullanarak farklı trafik kontrol stratejilerini (örneğin sinyal optimizasyonu, otobüs önceliği, hız yönetimi) tasarlar.
2 Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve trafik simülasyon yazılımları arasında veri entegrasyonunu gerçekleştirir ve mekânsal-temporal analizler yürütür.
3 Trafik performans göstergelerini, çevresel etkileri ve sürdürülebilirlik kriterlerini birlikte değerlendirerek senaryo bazlı analizler yapar.
4 Gerçek dünya verilerini kullanarak model kalibrasyonu, doğrulama ve sonuç yorumlama süreçlerini yönetir.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Gelişmiş trafik simülasyon kavramlarına giriş ve PTV VISSIM yazılımının ileri düzey özelliklerine genel bakış (Yüz yüze/Çevrim içi bilgisayar laboratuvarı eğitimi, Beyin fırtınası, Soru-Cevap.) PTV Group (2025) kılavuzunun giriş bölümünü inceleyerek makro, mezo ve mikro simülasyon konseptleri arasındaki farkları araştırın.
2 VISSIM senaryolarında veri yapısı, kalibrasyon kavramı ve model doğrulama prensipleri (Doğrudan anlatım, Örnek olay incelemesi (Hatalı kalibre edilmiş model analizleri), Sınıf içi tartışma.) Ortúzar & Willumsen (2011) kaynağındaki model kalibrasyonu ve validasyonu (doğrulama) teorik esaslarını okuyun.
3 Gerçek trafik verilerinin (detektör, GPS, sayım) modele entegrasyonu (Uygulamalı laboratuvar çalışması (Gerçek ham verilerin yazılıma entegrasyonu), Akran öğretimi.) PTV Vissim kullanıcı kılavuzundan COM arayüzü ve dış veri (GPS, döngü detektör verileri) içe aktarma formatlarını inceleyin.
4 Trafik kontrol stratejileri: sabit zamanlı, adaptif ve akıllı sinyal kontrol sistemleri (Bilgisayar destekli simülasyon uygulaması, Karşılaştırmalı analiz seansı, Soru-Cevap.) Akıllı ulaşım sistemlerinde kullanılan adaptif sinyalizasyon algoritmaları (SCATS, SCOOT vb.) hakkında ön okuma yapın.
5 Toplu taşıma önceliği (Transit Signal Priority) ve koridor bazlı analiz yaklaşımları (Vaka analizi (Metrobüs/Tramvay koridor modellemesi), Küçük grup çalışması.) Toplu taşıma araçlarına kavşaklarda öncelik verilmesinin koridor gecikme sürelerine etkilerini literatürden araştırın.
6 Mikro düzey kavşak optimizasyonu ve senaryo karşılaştırmaları (Uygulamalı bilgisayar laboratuvarı çalışması, Geometrik kavşak optimizasyonu projelendirmesi.) PTV Group (2025) kılavuzundan Vissim "Scenario Manager" (Senaryo Yöneticisi) modülünün kullanım adımlarını gözden geçirin.
7 Ağ düzeyinde performans analizi ve darboğaz tespiti (Simülasyon tabanlı ağ analizi, Darboğaz tespiti uygulaması, Eleştirel tartışma.) Ortúzar & Willumsen (2011) kaynağındaki şebeke düzeyinde darboğaz (bottleneck) oluşumu ve kuyruklanma teorisi konularını tekrar edin.
8 Uygulamalı VISSIM projesi değerlendirmesi (Uygulamalı laboratuvar sınavı, Proje değerlendirme seansı ve bireysel geri bildirim.) Ara sınava hazırlık kapsamında ilk 7 haftanın laboratuvar uygulamalarını ve simülasyon parametrelerini baştan sona tekrar edin.
9 Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile VISSIM entegrasyonu ve senaryo temelli veri görselleştirme (Disiplinlerarası uygulamalı çalışma (QGIS/ArcGIS verilerinin Vissim'e aktarılması), Görsel materyal analizi.) Miller & Shaw (2021) kitabından CBS ve ulaştırma entegrasyonu (GIS-T) ilkelerini ve shapefile (.shp) veri formatını okuyun.
10 Trafik yönetimi stratejileri: dinamik yönlendirme, hız kontrolü ve olay yönetimi (Bilgisayar laboratuvarında senaryo analizi, Mühendislik karar destek simülasyonu.) Dinamik rotalama (Dynamic Traffic Assignment) algoritmalarının çalışma mantığını simülasyon el kitabından araştırın.
11 Emisyon ve yakıt tüketimi modellemesi, çevresel etki analizi (Çevresel etki modellemesi, Sayısal veri analizi ve grafiksel yorumlama) Simülasyon modellerinde egzoz emisyonu (CO2, NOx) ve yakıt tüketimi hesaplama araçlarının (EnViVer vb.) parametrelerini inceleyin.
12 Sürdürülebilir ulaşım değerlendirmesi ve çok ölçütlü karar destek yöntemleri (Sınıf içi münazara, Çok ölçütlü karar destek uygulaması, Soru-Cevap.) Miller & Shaw (2021) kaynağındaki sürdürülebilir ulaşım göstergelerini ve çok ölçütlü karar verme yaklaşımlarını gözden geçirin.
13 Gelişmiş uygulamalar: Bağlı Araçlar, V2X ve akıllı kavşak sistemleri (İleri düzey teknoloji sunumu, Gelecek senaryoları üzerine beyin fırtınası, İnteraktif tartışma.) Bağlantılı araçlar (Connected Vehicles) ve V2X (Vehicle-to-Everything) teknolojilerinin mikro simülasyondaki modelleme kısıtlarını araştırın.
14 PTV VISSIM–SUMO–VISUM entegrasyonu ve ileri düzey modelleme teknikleri (İleri düzey yazılım entegrasyon demosu, Dönem sonu genel teknik değerlendirme seansı.) SUMO (açık kaynaklı mikro simülasyon) ile PTV ekosisteminin (Vissim/Visum) veri değişim protokolleri hakkında makale okuması yapın.

 
Ders İçin Önerilen Diğer Dersler
Veri yok
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12
Tüm 4 5 5 5 5 4 4 4 4 4 4 4
Ö1 4 5 5 4 4 5 4 4 4 4 4 4
Ö2 4 5 5 4 4 4 4 4 3 4 4 4
Ö3 4 4 5 5 5 4 4 4 4 4 4 3
Ö4 4 4 5 5 5 4 4 3 4 4 4 4

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek