Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
7İNŞ437Zemin Mekaniği III3+0+03525.06.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı İnşaat Mühendisliği
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, öğrencilerin gelişmiş zemin mekaniği konularını, özellikle zeminlerin gerilme-deformasyon davranışını, konsolidasyon ve mukavemet özelliklerini karmaşık mühendislik problemlerinde uygulayabilecek düzeyde öğrenmelerini sağlamaktır.
Dersin İçeriği Gerilme-yerdeğiştirme ilişkileri, ileri konsolidasyon teorisi, kayma mukavemeti analizleri, efektif gerilme ilkesi, artık gerilmeler, zemin stabilitesi, zemin-yapı etkileşimi, laboratuvar deneyleri (triaxial, oedometer), sonlu elemanlar analiziyle zemin davranışı modellemesi.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Dersin öğretimi yüz yüze olup, anlatım, tartışma, soru-cevap ve laboratuvar deney uygulama yöntemleri kullanılmaktadır.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Prof. Dr. Cafer KAYADELEN
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Uzuner, B. A. (2007). Temel zemin mekaniği. Derya Kitabevi.
Kumbasar, V., & Kip, F. (2016). Zemin mekaniği problemleri. Çağlayan Kitabevi.
Yıldırım, S. (2018). Zemin incelemesi ve temel tasarımı. Birsen Yayınevi.
Özaydın, K. (2021). Zemin mekaniği. Birsen Yayınevi.
Das, B. M. (2000). Fundamentals of geotechnical engineering. Brooks/Cole.
Lambe, T. W., & Whitman, R. V. (1979). Soil mechanics. John Wiley & Sons.
Wood, D. M. (1990). Soil behaviour and critical state soil mechanics. Cambridge University Press.
Terzaghi, K. (1943). Theoretical soil mechanics. John Wiley & Sons.
Ders Notları Budhu, M. (2011). Soil mechanics and foundations (3rd ed.). Wiley.

Ders Yapısı
Matematik ve Temel Bilimler %20
Mühendislik Bilimleri %20
Alan Bilgisi %60

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 7 98
Ara Sınavlar 1 4 4
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 6 6
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 150

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Bilgi 
1 Gelişmiş zemin mekaniği kavramlarını ve ilgili analiz yöntemlerini tanımlar.
Beceri 
2 Zeminlerin karmaşık yüklemeler altındaki davranışını analiz eder ve mühendislik problemlerine uygular.
Yetkinlik 
3 Zemin mekaniği problemlerinin çözümünde bağımsız araştırma yapma ve ileri düzey analiz araçlarını kullanma yetkinliği kazanır.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Zemin mekaniğine genel bakış ve temel kavramların tekrarı Zemin Mekaniği I–II ders notları gözden geçirilir. Efektif gerilme, konsolidasyon, kayma mukavemeti ve zemin sınıflandırması kavramları taranır.
2 Gerilme–yerdeğiştirme ilişkileri Genel gerilme–deformasyon teorisi hatırlanır. Anizotropik malzeme davranışının ne olduğu ve zeminlerde neden ortaya çıktığı hakkında ön okuma yapılır.
3 Elastik ve plastik zemin davranışı Plastik davranış ve akma koşullarının ne olduğu araştırılır. Tresca ve von Mises kriterleri incelenir. Zeminlerde kalıcı deformasyon ile elastik geri dönüş arasındaki fark özetlenir.
4 İleri konsolidasyon teorisi Terzaghi'nin 1D konsolidasyon teorisi ve konsolidasyon katsayısı cv formülü tekrar edilir. İkincil konsolidasyon ile birincil konsolidasyon arasındaki fark araştırılır. Aşırı konsolide kil davranışı hakkında ön okuma yapılır.
5 Zeminlerde kayma mukavemeti ve Mohr-Coulomb teorisi Mohr-Coulomb kırılma zarfı gözden geçirilir. UU, CU ve CD üçeksenli deney koşulları araştırılır; hangi parametrelerin hangi deneyle elde edildiği incelenir. Boşluk suyu basıncının kayma mukavemetine etkisi hakkında ön okuma yapılır.
6 Artık gerilmeler ve zemin stabilitesi Artık kayma mukavemetinin ne olduğu ve neden mukavemetin düştüğü araştırılır. Killi zeminlerde uzun vadeli stabilite sorunları incelenir. Şev stabilitesi analizinde artık mukavemetin kullanımı hakkında ön okuma yapılır.
7 Zeminlerin gerilme yolu analizleri Gerilme yolu kavramı araştırılır. Yükleme sırasında gerilme yolunun nasıl çizildiği anlaşılmaya çalışılır. Aşırı konsolide kil ile yumuşak kilin gerilme yolu farkları hakkında ön okuma yapılır.
8 Genel Tekrar Hafta 1–7 arası çalışılan konuların formül özeti çıkarılır. Eksiklik hissedilen bölümler tekrar edilir.
9 Zemin-yapı etkileşimi ve temel sistemleri Zemin yatak katsayısının nasıl belirlendiği araştırılır. Yüzeysel temel ile derin temel arasındaki yük aktarım mekanizmaları incelenir.
10 Triaxial ve oedometer deneyleri Triaxial deney düzeneği ve ölçülen parametreler araştırılır. Oedometer deneyinde hangi parametrelerin elde edildiği incelenir.
11 Sonlu elemanlar analizine giriş Sonlu elemanlar yönteminin ne olduğu ve temel çalışma prensibi araştırılır. Geoteknik mühendisliğinde hangi problem türlerinin FEM ile çözüldüğü incelenir. PLAXIS veya benzeri yazılımlar hakkında genel bilgi edinilir.
12 Zemin parametrelerinin modellenmesi ve sayısal analizler Mohr-Coulomb, Soft Soil ve Hardening Soil modellerinin temel farkları araştırılır. Hangi modelin hangi zemin türü için uygun olduğu incelenir. Parametrelerin laboratuvar deneyleriyle nasıl kalibre edildiği hakkında ön okuma yapılır.
13 Gerçek zemin davranışının deneysel ve analitik incelenmesi Arazi deneyleri ile laboratuvar deneyleri arasındaki farklar araştırılır. Gerçek saha koşullarında parametrelerin idealize model parametrelerinden neden saptığı incelenir. Örnek vaka çalışmaları gözden geçirilir.
14 Genel değerlendirme ve proje sunumları Proje sunumuna hazırlık yapılır: Kullanılan analiz yöntemi, zemin parametreleri, model seçimi ve sonuçların yorumlanması açık ve sıralı biçimde sunulmaya hazır hale getirilir.

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12
Tüm 5 5 4 4 5 2 1 1 2 1 2 2
Bi1 5 4 3 3 4 2 1 1 2 1 2 2
Be2 5 5 4 4 5 2 1 1 2 1 2 2
Ye3 5 5 4 5 5 3 1 1 3 2 3 3

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek