Dersin Detayları Dersin Dili Türkçe Dersin Düzeyi Lisans Bölümü / Programı İnşaat Mühendisliği Öğrenim Türü Örgün Öğretim Dersin Türü Seçmeli Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze Dersin Amacı Türkçe: Bu dersin amacı, öğrencilere sürdürülebilir yapı tasarımının bilimsel temellerini, malzeme seçim kriterlerini, enerji verimliliği ilkelerini ve yaşam döngüsü değerlendirmesi (LCA) metodolojilerini kazandırmaktır. Öğrenciler, geleneksel yapı malzemeleri ile alternatif/düşük karbonlu malzemelerin çevresel etkilerini karşılaştırmalı olarak değerlendirebilme, sürdürülebilirlik sertifikasyon sistemlerini (LEED, BREEAM) tanıma ve yapı ölçeğinde sürdürülebilir tasarım kararları verebilme becerisi kazanacaktır. Dersin İçeriği Sürdürülebilirliğin tanımı, tarihçesi ve yapı sektöründeki önemi İklim değişikliği ve yapı sektörünün karbon ayak izi (gömülü karbon vs operasyonel karbon) Yaşam döngüsü değerlendirmesi (LCA) - metodoloji ve sınır koşulları (cradle-to-gate, cradle-to-grave) Geleneksel yapı malzemeleri ve çevresel etkileri (çimento, çelik, alüminyum üretim emisyonları) Düşük karbonlu bağlayıcı sistemleri (LC3, jeopolimerler, CSA çimentosu, SCM karışımları) Geri dönüştürülmüş agregalar ve atık malzeme kullanımı (RCA, GİA, pozzolanik reaktivite) Enerji verimli bina zarfı tasarımı (yalıtım, termal köprüler, ısıl performans) Pasif tasarım stratejileri (güneş kontrolü, doğal havalandırma, gün ışığı kullanımı) Yenilenebilir enerji entegrasyonu (PV, güneş termal, jeotermal) Su yönetimi ve sürdürülebilir altyapı Sertifikasyon sistemleri (LEED, BREEAM, DGNB karşılaştırması) Vaka çalışmaları ve eleştirel değerlendirme (greenwashing tespiti) Öğrenci sunumları / proje çalışması Dersin Yöntem ve Teknikleri Yüz yüze anlatım + Socratic tartışma (kavramsal sorgulamayı teşvik) Laboratuvar demonstrasyonu (pozzolanik reaktivite testi, basınç dayanımı) Vaka çalışması analizi (gerçek bina LCA raporları üzerinden eleştirel inceleme) Grup projesi: bir yapı malzemesinin karşılaştırmalı LCA değerlendirmesi Ters yüz sınıf (flipped classroom): okuma materyali önceden, derste tartışma Misafir konuşmacı (endüstri/akademi) Ön Koşulları Yok Dersin Koordinatörü Yok Dersi Verenler Arş.Gör.Dr. Ü.Gülsüm HAŞILOĞLU ARAS uhasilogluaras@osmaniye.edu.tr Dersin Yardımcıları Yok Dersin Staj Durumu Yok Ders Kaynakları Kaynaklar Küresel Sertifikasyon ve Standart Rehberleri (En Güncel Tasarım Kriterleri) Introduction to Architectural Science (S.V. Szokolay): İklimsel ve biyoklimatik tasarımın fiziksel temellerini ve hesaplama araçlarını anlatan temel başvuru kaynağı. 1. Ders Kitapları / Textbooks Wang, X. & Ramakrishnan, S., Environmental Sustainability in Building Design and Construction, Springer, 2026 baskısı — construction activities değerlendirmesi için sürdürülebilir kalkınmanın temel kavramlarını kullanır; özellikle gömülü karbon ve LCA bölümleri için güçlü. Springer LEED v4/v4.1 ve BREEAM güncel referans kılavuzları (USGBC ve BRE web sitelerinden ücretsiz erişilebilir). ISO 14040/14044 (LCA metodolojisi standartları) — temel referans. Zhang vd. (2023), Polymers dergisinde, geopolimer geri dönüştürülmüş agrega betonunun (GPRAC) mekanik özellikleri ve dayanıklılığını derliyor; modifiye edilmiş geri dönüştürülmüş agrega kullanıldığında gözeneklilik %18,97 ve su emilimi %25,33 azaldığını, görünür yoğunluğun doğal agregaya benzer hale geldiğini raporluyor. nih Ders Notları Bu ders kapsamında sürdürülebilirlik kavramı, sürdürülebilir yapı tasarım ilkeleri, yaşam döngüsü değerlendirmesi, enerji etkin bina tasarımı, yeşil bina sistemleri, çevresel performans değerlendirme yöntemleri, sürdürülebilir yapı malzemeleri, su verimliliği, enerji verimliliği, iç mekân çevre kalitesi, karbon ayak izi, döngüsel ekonomi yaklaşımı ve sürdürülebilir yerleşim planlama ilkeleri incelenmektedir. Ayrıca LEED, BREEAM, DGNB ve ÇEDBİK-Konut gibi yeşil bina sertifikasyon sistemleri değerlendirilmekte; sürdürülebilir yapı tasarımına ilişkin ulusal ve uluslararası örnek uygulamalar analiz edilmektedir. Ders materyalleri öğretim elemanı tarafından hazırlanan ders notları, teknik raporlar, standartlar, sertifikasyon kılavuzları ve güncel bilimsel yayınlardan oluşmaktadır. Dökümanlar Ders sunumları (haftalık, PDF) Zorunlu okuma: ISO 14040/14044 özet metni Vaka çalışması raporları (3 adet gerçek bina LCA örneği) Laboratuvar protokolü (pozzolanik reaktivite testi, ASR testi) Sertifikasyon sistemi kontrol listeleri (LEED v4, BREEAM) Akademik makale seti (LC3, jeopolimer, GİA üzerine 5-6 hakemli makale) Proje şablonu ve değerlendirme rubriği Sözlük: teknik terimler (TR-EN) Ödevler Seçilen bir yapının sürdürülebilirlik performansını enerji verimliliği, su kullanımı, malzeme seçimi ve çevresel etkiler açısından değerlendiriniz. 2. LEED, BREEAM, DGNB ve ÇEDBİK-Konut sertifikasyon sistemlerini karşılaştırarak benzerlik ve farklılıklarını analiz ediniz. 3. Bir yapının yaşam döngüsü boyunca oluşan çevresel etkilerini inceleyerek yaşam döngüsü değerlendirme (LCA) raporu hazırlayınız. 4. Sürdürülebilir yapı malzemelerini araştırarak teknik, ekonomik ve çevresel özelliklerini Sınavlar Ara sınav-Final Ders Yapısı Matematik ve Temel Bilimler %5 Mühendislik Bilimleri %25 Mühendislik Tasarımı %30 Sosyal Bilimler %10 Fen Bilimleri %10 Alan Bilgisi %20