Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
3MMB207Malzeme Bilimi3+0+03622.05.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Makine Mühendisliği
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu ders, malzeme biliminin temel kavramlarını yapı–özellik ilişkisi çerçevesinde ele alarak öğrencilerin atom yapısı, bağ türleri, kristal yapılar, kusurlar ve difüzyon gibi mikroyapısal unsurlar ile malzemelerin mekanik, elektriksel ve korozyon davranışları arasındaki ilişkiyi kavramalarını ve malzeme davranışını bilimsel temelde analiz edip yorumlayabilme yetkinliği kazanmalarını amaçlar.
Dersin İçeriği Bu ders kapsamında atom yapısı, kristal yapılar, katılardaki kusurlar ve difüzyon gibi temel malzeme bilimi konuları ele alınmaktadır. Malzemelerin mekanik davranışını değerlendiren çekme, sertlik, darbe, yorulma ve sürünme testlerinin prensipleri ve sonuç yorumlama incelenmekte; elektriksel özellikler ve korozyon mekanizmaları yapı–özellik ilişkisi çerçevesinde tartışılmaktadır.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Ders; yüz yüze anlatım, soru–cevap ve problem çözümü etkinlikleriyle yürütülür. Öğrenmeyi pekiştirmek amacıyla sınıf içi kısa sınavlar uygulanır ve yönlendirilmiş tartışmalarla kavramların (atom yapısı, kristal yapılar, kusurlar, difüzyon ve malzeme özellikleri) ilişkilendirilmesi sağlanır. Kristal yapılar, dislokasyonlar ve mekanik testler gibi konularda görsel, animasyon ve video destekli anlatım kullanılır. Seçili haftalarda ön hazırlık temelli (flipped) etkinlikler ve yapılandırılmış okuma ile derse hazırlık teşvik edilir. Problem seti tarzı ödevler destekleyici amaçla verilir; notlandırılmayıp geri bildirim amaçlı kullanılır.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Doç. Dr. Didem OVALI DÖNDAŞ didemovali@osmaniye.edu.tr
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Callister, W. D., Jr., & Rethwisch, D. G. (2023). Malzeme bilimi ve mühendisliği: Giriş (10. baskı). Wiley.
Shackelford, J. F. (2021). Mühendisler için malzeme bilimine giriş (8. baskı). Pearson.
Ashby, M. F., & Jones, D. R. H. (2019). Mühendislik malzemeleri 1: Özellikler, uygulamalar ve tasarıma giriş (5. baskı). Butterworth-Heinemann.
Smith, W. F., & Hashemi, J. (2019). Malzeme bilimi ve mühendisliğinin temelleri (6. baskı). McGraw-Hill.
MIT OpenCourseWare – 3.091 Katı Hal Kimyasına Giriş: https://ocw.mit.edu/courses/3-091-introduction-to-solid-state-chemistry-fall-2018/ (Ücretsiz ders notları ve video dersler)
LibreTexts Mühendislik Malzemeleri: https://eng.libretexts.org/Bookshelves/Materials_Science (CC lisanslı açık ders kitabı)
MatWeb Malzeme Özellikleri Veritabanı: https://www.matweb.com (Ücretsiz malzeme özellikleri veri tabanı)
ASM International – Malzeme Bilgisi Merkezi: https://www.asminternational.org (Temel malzeme bilimi kaynakları, kısmi ücretsiz erişim).
Ders Notları Ders slaytları ve ders notları (öğretim elemanı tarafından hazırlanan materyaller) dönem boyunca öğrencilere sağlanır.

Ders Yapısı
Matematik ve Temel Bilimler %30
Mühendislik Bilimleri %50
Mühendislik Tasarımı %0
Sosyal Bilimler %0
Eğitim Bilimleri %0
Fen Bilimleri %0
Sağlık Bilimleri %0
Alan Bilgisi %20

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Kısa Sınav 4 % 10
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 50
Toplam :
6
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 6 84
Ödevler 1 10 10
Ara Sınavlar 1 25 25
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 20 20
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 6 181

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Malzeme biliminin temel kavramlarını (atom yapısı, bağ türleri, kristal yapılar) açıklar.
2 Katılardaki kusur türlerini (noktasal, çizgisel ve yüzeysel) malzeme özelliklerine olası etkileri bağlamında ilişkilendirir.
3 Difüzyonu etkileyen parametreleri kullanarak temel difüzyon problemlerini çözer.
4 Çekme, sertlik, darbe, yorulma ve sürünme testlerinden elde edilen temel sonuçları malzeme davranışı açısından yorumlar.
5 Malzemelerin elektriksel özelliklerine ilişkin temel kavramları açıklar.
6 Korozyonu etkileyen başlıca faktörleri temel mekanizmalar çerçevesinde değerlendirir.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Malzeme bilimine giriş; malzeme sınıfları; yapı-özellik yaklaşımı. Callister, Bölüm 1'i oku (tavsiye, notlandırılmaz). Slayt: Hafta 1; Ders notu özeti. [Yöntem: Yüz yüze anlatım; soru-cevap; malzeme sınıflarının tartışılması]
2 Atom yapısı ve bağ türleri; temel sonuçlar. Callister, Bölüm 2'yi oku (tavsiye edilir, notlandırılmaz). Slayt: Hafta 2; Callister Bölüm 2. [Yöntem: Yüz yüze anlatım; yönlendirilmiş tartışma; bağ türleri karşılaştırması]
3 Kristal yapılar I: örgü, birim hücre, kristal sistemleri. . Hafta 2 notlarını gözden geçir; kristal yapı animasyonlarına bak. Slayt: Hafta 3; Görsel/animasyon dosyaları [Yöntem: Görsel/animasyon destekli anlatım; problem çözümü; Kısa Sınav 1].
4 Kristal yapılar II: yön/düzlem kavramı; yoğun paketlenme (genel). Callister, Bölüm 3'ü oku. Slayt: Hafta 4; Çalışma kâğıdı. [Yöntem: Yüz yüze anlatım; yapılandırılmış problem çözümü; çalışma kâğıdı uygulaması]
5 Katılarda hatalar I: noktasal kusurlar, katı çözeltiler. Callister, Bölüm 4 başlangıcını oku (noktasal kusurlar kısmı). Slayt: Hafta 5. [Yöntem: Yüz yüze anlatım; soru-cevap; Kısa Sınav 2]
6 Katılarda hatalar II: dislokasyonlar, tane sınırları; mekanik davranışla ilişki. Hafta 5 notlarını gözden geçir; dislokasyon hareketine ilişkin kısa video izle (öğretim elemanı sağlar). Slayt: Hafta 6; Görsel/animasyon dosyaları. [Yöntem: Video/animasyon destekli anlatım; problem çözümü; yapı–özellik ilişkisi tartışması]
7 Difüzyon: mekanizmalar, etkileyen faktörler; temel hesaplar. Callister, Bölüm 5'i oku; Fick yasaları formül özetini incele. Slayt: Hafta 7; Callister Bölüm 5; Örnek problem seti (geri bildirim amaçlı, notlandırılmaz). [Yöntem: Yüz yüze anlatım; problem çözümü; Kısa Sınav 3]
8 Mekanik testler I: çekme testi, mühendislik gerilme–-ekil değiştirme eğrisi. Çekme testi deney videosu izle (öğretim elemanı sağlar); Callister Bölüm 6 giriş kısmını oku. Slayt: Hafta 8; Video/demonstrasyon; Örnek gerilme-şekil değiştirme eğrileri. [Yöntem: Video/demonstrasyon destekli anlatım; eğri yorumlama etkinliği; soru-cevap].
9 Mekanik testler II: mühendislik ve gerçek gerilim–gerinim eğrileri; problem çözümü. Hafta 8 notlarını gözden geçir; örnek soruları çözmeyi dene. Slayt: Hafta 9; Örnek sorular ve çözüm anahtarı. [Yöntem: Problem çözümü; soru-cevap; bireysel ve sınıf içi uygulama]
10 Mekanik testler III: Poisson oranı, plastik deformasyon, örnek soru çözümü. Hafta 9 notlarını gözden geçir; Poisson oranı kavramını araştır. Slayt: Hafta 10; Tartışma soruları; Problem seti (geri bildirim amaçlı, notlandırılmaz). [Yöntem: Problem çözümü; yönlendirilmiş tartışma; Kısa Sınav 4]
11 Mekanik testler IV: sertlik ve darbe testleri; yorulma ve sürünmeye giriş. Callister, Bölüm 8 (sertlik ve darbe) başlangıcını oku. Slayt: Hafta 11. [Yöntem: Yüz yüze anlatım; test eğrisi yorumlama etkinliği; soru-cevap]
12 Fiziksel özellikler — Elektriksel özellikler: Ohm kanunu, Hall etkisi, dielektrik sabiti, iletkenlik. Callister, Bölüm 18 giriş kısmını oku; temel elektrik kavramlarını (direnç, iletkenlik) gözden geçir. Slayt: Hafta 12. [Yöntem: Yüz yüze anlatım; yapılandırılmış okuma; kavram ilişkilendirme tartışması]
13 Elektriksel özellikler: yarıiletkenlik, p-n bağlantıları. Hafta 12 notlarını gözden geçir; yarıiletken kavramını araştır. Slayt: Hafta 13. [Yöntem: Yüz yüze anlatım; yapılandırılmış okuma]
14 Korozyon; genel tekrar ve final hazırlığı/Soru-Cevap. Tüm ders notlarını ve kısa sınav sorularını gözden geçir; sorularını hazırla. Slayt: Hafta 14; Özet slayt; Örnek final soruları; Final çalışma rehberi. hazırla.Slayt: Hafta 14; Özet slayt; Örnek final soruları; Final çalışma rehberi. [Yöntem: Genel tekrar; interaktif soru-cevap; özet tartışması]

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14
Tüm 3 1 4 2 1 2 3 1 1 2 2 3 2 2
Ö1 4 1 5 2 1 1 2 1 1 2 2 2 2 2
Ö2 3 1 5 2 1 1 3 1 1 2 2 2 2 2
Ö3 5 1 4 2 1 1 5 1 1 2 2 2 2 2
Ö4 3 1 4 2 1 2 4 1 1 2 2 5 3 4
Ö5 3 1 4 2 1 1 3 1 1 2 3 2 2 2
Ö6 2 1 4 2 1 4 3 1 1 2 2 2 2 2

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=290126&lang=tr