Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
3MMB201Mühendislik Matematiği I3+0+03521.05.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Makine Mühendisliği
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu ders, öğrencilerin temel diferansiyel denklemler sınıflarını ve bunların çözüm yöntemlerini kavramalarına yardımcı olmayı amaçlamakta olup; mühendislik problemlerinin matematiksel modellenmesine yönelik bir altyapı oluşturması beklenmektedir. Birinci ve ikinci mertebeden diferansiyel denklemler, lineer sistemler, seri çözümler ve Laplace dönüşümleri aracılığıyla öğrencilerin analitik düşünme ve problem çözme becerilerinin gelişmesine katkı sağlaması hedeflenmektedir. Ayrıca dersin, mühendislik alanındaki dinamik, ısıl ve elektriksel süreçlerin modellenmesine yönelik matematiksel yetkinliği desteklemesi öngörülmektedir.
Dersin İçeriği Bu ders, mühendislikte yaygın olarak kullanılan diferansiyel denklem türlerinin çözümlenmesine yönelik temel kuramsal ve analitik yaklaşımları kapsamaktadır. Birinci ve ikinci mertebeden diferansiyel denklemler ile yüksek mertebeden doğrusal sistemler ele alınmakta; seri çözümleri, Laplace dönüşümleri ve doğrusal denklem sistemlerinin çözüm teknikleri incelenmektedir. Ayrıca öğrencilerin diferansiyel denklemlerin mühendislik uygulamalarındaki yerini kavrayabilmeleri amacıyla kısmi diferansiyel denklemlere giriş düzeyinde bir bakış sunulmaktadır.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Bu derste ağırlıklı olarak anlatım yöntemi kullanılmakta olup, temel kavramların sistematik biçimde sunulması hedeflenmektedir. Konuların pekiştirilmesi amacıyla düzenli problem çözme oturumları yürütülmekte; öğrencilerin derse aktif katılımını sağlamak için soru–cevap tekniğinden yararlanılmaktadır. Ayrıca diferansiyel denklemlerin çözüm yöntemlerinin adım adım gösterilebilmesi için tahtada çözüm uygulamaları gerçekleştirilmektedir.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Doç. Dr. MEHMET SEHA TATLIER
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Kreyszig, E. (2013). İleri mühendislik matematiği. Palme Yayıncılık.
Yunus A. Çengel – Mühendislik ve Bilim İçin Diferansiyel Denklemler
Aydın, M., Kuryel, B., Gündüz, G., & Oturanç, G. (2005). Diferansiyel denklemler ve uygulamaları. Barış Yayınları.
Ders Notları Öğretim Üyesi notları

Ders Yapısı
Matematik ve Temel Bilimler %70
Mühendislik Bilimleri %20
Mühendislik Tasarımı %0
Sosyal Bilimler %0
Eğitim Bilimleri %0
Fen Bilimleri %0
Sağlık Bilimleri %0
Alan Bilgisi %10

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 5 70
Ara Sınavlar 1 15 15
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 15 15
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 142

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Öğrenci diferansiyel denklemlerin analitik çözüm yöntemlerini uygular.
2 Öğrenci bir mühendislik probleminin analitik çözüm sürecindeki temel aşamaları uygular.
3 Öğrenci fiziksel değişkenlerin diferansiyel denklem oluşumuna etkisini analiz eder ve analitik çözümün mümkün olmadığı durumlarda izlenecek yöntemleri belirler.
4 Öğrenci diferansiyel denklemleri makine mühendisliği problemlerinin matematiksel modellenmesinde uygular.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Mühendislik–matematik ilişkisi; diferansiyel denklemlere giriş; fiziksel sistemlerin matematiksel modellenmesi; başlangıç ve sınır şartları Öğrencilerin mühendislik problemlerinde matematiksel modelleme, diferansiyel denklem kavramı, başlangıç şartı ve sınır şartı kavramlarını önceden incelemeleri önerilir. Çengel, Mühendisler İçin Diferansiyel Denklemler: Diferansiyel denklemlere giriş, temel kavramlar ve fiziksel sistemlerin modellenmesi.
2 Diferansiyel denklem terminolojisi: mertebe, lineerlik, homojenlik; temel çözüm yöntemlerine genel bakış Öğrencilerin mertebe, derece, lineerlik, homojenlik, genel çözüm ve özel çözüm kavramlarını gözden geçirmeleri önerilir. Çengel: Diferansiyel denklem terminolojisi, sınıflandırma ve temel çözüm yaklaşımları.
3 Değişkenlerine ayırma ve değişken dönüşümleri ile diferansiyel denklem çözümleri Öğrencilerin integral alma kurallarını, değişken ayırma yöntemini ve basit değişken dönüşümlerini tekrar etmeleri önerilir. Çengel: Birinci mertebeden diferansiyel denklemler; değişkenlerine ayrılabilir denklemler ve değişken dönüşümleri.
4 Tam diferansiyel denklemler Öğrencilerin kısmi türev, toplam diferansiyel ve potansiyel fonksiyon kavramlarını incelemeleri önerilir. Çengel: Birinci mertebeden diferansiyel denklemler; tam diferansiyel denklemler
5 Integral çarpanları ve tam diferansiyel hale getirme Öğrencilerin tam olmayan diferansiyel denklemlerin tam hale getirilmesi ve integral çarpanı kavramı hakkında ön okuma yapmaları önerilir. Çengel: Birinci mertebeden diferansiyel denklemler; integral çarpanları ve tam diferansiyel hale getirme.
6 Birinci mertebeden lineer diferansiyel denklemler: Homojen ve Nonhomojen Çözümler. Öğrencilerin birinci mertebeden lineer denklem formunu, homojen çözüm, özel çözüm ve integral çarpanı yöntemini gözden geçirmeleri önerilir Çengel: Birinci mertebeden lineer diferansiyel denklemler; homojen ve homojen olmayan çözüm yaklaşımları.
7 Bernoulli denklemi ve özel tip birinci mertebe diferansiyel denklemler Öğrencilerin Bernoulli denklem formu, değişken dönüşümü ve özel tip birinci mertebeden diferansiyel denklemler hakkında ön çalışma yapmaları önerilir. Çengel: Birinci mertebeden diferansiyel denklemler; Bernoulli denklemi ve özel tip diferansiyel denklemler.
8 Değişken katsayılı lineer diferansiyel denklemlerin homojen çözümü: Euler–Cauchy denklemi Öğrencilerin yüksek mertebeden lineer diferansiyel denklemler, değişken katsayı kavramı ve Euler–Cauchy denklem formunu incelemeleri önerilir. Çengel: İkinci ve yüksek mertebeden lineer diferansiyel denklemler; Euler–Cauchy denklemleri.
9 Sabit katsayılı yüksek mertebeden lineer diferansiyel denklemlerin nonhomojen çözümü: Belirlenmemiş katsayılar yöntemi Öğrencilerin homojen çözüm, özel çözüm, karakteristik denklem ve belirlenmemiş katsayılar yönteminin temel adımlarını gözden geçirmeleri önerilir. Çengel: İkinci ve yüksek mertebeden lineer diferansiyel denklemler; homojen olmayan denklemler ve belirlenmemiş katsayılar yöntemi.
10 Sabit katsayılı yüksek mertebeden lineer diferansiyel denklemlerin nonhomojen çözümü: Sabitlerin değişimi metodu Öğrencilerin lineer bağımsız çözümler, Wronskian ve özel çözüm oluşturma adımlarını tekrar etmeleri önerilir. Çengel: İkinci ve yüksek mertebeden lineer diferansiyel denklemler; sabitlerin değişimi metodu.
11 Sabit katsayılı yüksek mertebeden lineer diferansiyel denklemlerin homojen çözümü Öğrencilerin karakteristik denklem, reel kök, tekrarlı kök ve karmaşık kök durumlarını incelemeleri önerilir. Çengel: İkinci ve yüksek mertebeden lineer diferansiyel denklemler; sabit katsayılı homojen denklemler.
12 Değişken katsayılı lineer diferansiyel denklemlerin kuvvet serileri ile çözümü Öğrencilerin kuvvet serileri, seri açılımı, yakınsaklık kavramı ve değişken katsayılı diferansiyel denklemler hakkında ön okuma yapmaları önerilir. Çengel: Değişken katsayılı diferansiyel denklemler; kuvvet serileri ile çözüm yöntemi.
13 Laplace dönüşümleri: temel tanımlar, özellikler Öğrencilerin üstel fonksiyonlar, integral tanımı, temel Laplace dönüşüm çiftleri ve ters Laplace dönüşümü kavramlarını incelemeleri önerilir. Çengel: Laplace dönüşümü; temel tanımlar, özellikler ve ters Laplace dönüşümü.
14 Laplace dönüşümleriyle diferansiyel denklem çözümleri ve mühendislik uygulamaları Öğrencilerin başlangıç değer problemleri, türevlerin Laplace dönüşümü, kısmi kesirlere ayırma ve mühendislik uygulamalarını tekrar etmeleri önerilir. Çengel: Laplace dönüşümü; diferansiyel denklemlerin Laplace dönüşümü ile çözümü ve mühendislik uygulamaları.

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14
Tüm 5 3 3 4 4 4 4 3 2 1 4 1 3 4
Ö1 5 3 3 4 4 4 4 3 2 1 5 1 2 4
Ö2 5 3 3 4 4 4 4 3 2 1 4 1 3 4
Ö3 5 3 3 3 4 4 4 3 2 1 4 1 3 4
Ö4 5 3 3 3 4 4 4 3 2 1 4 1 3 4

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=290127&lang=tr