Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
6MMB320Isı Değiştiricileri3+0+03621.05.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Makine Mühendisliği
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu ders, öğrencilerin farklı tipteki ısı değiştiricilerinin çalışma prensiplerini, akış düzenlerini ve konstrüksiyon özelliklerini mühendislik bakış açısıyla analiz edebilmesini; LMTD ve ?-NTU yöntemlerini kullanarak ısıl tasarım ve performans hesaplamaları yapabilmesini; basınç kaybı, kirlenme, enerji verimliliği ve işletme koşullarını dikkate alarak uygun ısı değiştiricisi seçimi gerçekleştirebilmesini amaçlamaktadır. Ders kapsamında öğrencilerin mühendislik problemlerini tanımlama, modelleme, çözümleme ve teknik sonuçları yorumlama becerilerinin geliştirilmesi hedeflenmektedir.
Dersin İçeriği Bu ders kapsamında ısı değiştiricilerinin sınıflandırılması, çalışma prensipleri, akış düzenleri ve konstrüksiyon özellikleri incelenmektedir. Ders içeriğinde LMTD ve ?-NTU yöntemleri kullanılarak ısıl tasarım ve performans analizleri, toplam ısı transfer katsayısı hesaplamaları, basınç kaybı ve pompalama gücü analizleri ele alınmaktadır. Ayrıca kirlenme faktörü, kompakt ve geri kazanımlı ısı değiştiricileri, yoğuşturucu, buharlaştırıcı, ekonomizör ve soğutma kuleleri gibi endüstriyel uygulamalar değerlendirilmektedir. Ders kapsamında öğrencilerin mühendislik problemlerini analiz etme, uygun ısı değiştiricisi seçme, sistem performansını yorumlama ve temel tasarım yaklaşımlarını uygulama becerilerinin geliştirilmesi hedeflenmektedir.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Ders, yüz yüze eğitim yöntemiyle yürütülmektedir. Öğretim sürecinde ağırlıklı olarak tahtada problem çözümüne dayalı anlatım yöntemi kullanılmakta; gerekli durumlarda teknik sunumlar, şemalar, görseller ve videolar ile ders içeriği desteklenmektedir. Ders kapsamında farklı tipteki ısı değiştiricilerinin ısıl tasarım ve performans hesaplamaları adım adım uygulanmakta, öğrencilerden benzer mühendislik problemlerini farklı işletme verileri ile çözmeleri beklenmektedir. Öğrenme sürecinde anlatım, problem çözme, uygulama, soru-cevap, teknik tartışma ve ödev temelli pekiştirme yöntemleri kullanılmaktadır.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Prof. Dr. Önder KAŞKA
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Isı Değiştiricileri
Ders Notları Çengel, Y. A., & Ghajar, A. J. (2015). Isı ve kütle transferi: Esaslar ve uygulamalar (4. bs.). Palme Yayınevi.
Gençeli, O. F. (2022). Isı değiştiricileri (1. bs.). Birsen Yayınevi.
Kakaç, S., Liu, H., & Pramuanjaroenkij, A. (2012). Heat exchangers: Selection, rating, and thermal design (3rd ed.). CRC Press. (Bu kitaptan türkçe hazırlanan notlar )
Dökümanlar Kaynaklarda
Ödevler obs üzerinden paylaşılır.

Ders Yapısı
Matematik ve Temel Bilimler %10
Mühendislik Bilimleri %40
Mühendislik Tasarımı %50
Eğitim Bilimleri %0
Fen Bilimleri %0
Sağlık Bilimleri %0
Alan Bilgisi %0

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 25
Ödev 5 % 35
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 40
Toplam :
7
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 3 42
Ödevler 5 9 45
Ara Sınavlar 1 16 16
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 21 21
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 6 166

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
3 Kirlenme faktörü, işletme koşulları ve enerji verimliliği kriterlerini dikkate alarak uygun ısı değiştiricisi seçimi yapar ve temel tasarım yaklaşımını uygular.
Bilgi 
1 Isı değiştiricilerini çalışma prensipleri, akış düzenleri ve konstrüksiyon özelliklerine göre sınıflandırır ve karşılaştırır.
Beceri 
2 LMTD ve e-NTU yöntemlerini kullanarak farklı tipteki ısı değiştiricilerinin ısıl tasarım, performans ve basınç kaybı hesaplamalarını yapar.
Yetkinlik 
4 Isı değiştiricilerine ilişkin mühendislik hesaplamalarını ve tasarım sonuçlarını teknik olarak yorumlar, raporlar ve sunar.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Isı değiştiricilerine giriş, kullanım alanları ve sınıflandırılması Temel ısı transferi kavramlarının tekrar edilmesi
2 Isı değiştiricilerinde akış düzenleri ve temel tasarım parametreleri Paralel ve zıt akışlı sistemlerin incelenmesi
3 Toplam ısı transfer katsayısı ve kirlenme faktörü Isı transfer dirençleri konusunun gözden geçirilmesi
4 LMTD yöntemi ve temel ısıl tasarım hesaplamaları Logaritmik ortalama kavramının tekrar edilmesi
5 Düzeltme faktörü ve çok geçişli ısı değiştiricileri Çok geçişli eşanjör geometrilerinin incelenmesi
6 e-NTU yöntemi ve performans analizleri Etkinlik ve NTU kavramlarının araştırılması
7 Isı değiştiricilerinde basınç kaybı ve pompalama gücü Akışkanlarda sürtünme kayıplarının tekrar edilmesi
8 Gövde-Borulu tip ısı değiştiricilerinin tasarımı Gövde-boru tipi eşanjörlerin yapısının incelenmesi
9 Kompakt ve plakalı ısı değiştiricileri Kompakt eşanjör uygulamalarının araştırılması
10 Yoğuşturucu ve buharlaştırıcı uygulamaları Faz değişimli ısı transferinin tekrar edilmesi
11 Ekonomizörler ve atık ısı geri kazanım sistemleri Atık ısı geri kazanım uygulamalarının araştırılması
12 Soğutma kuleleri ve endüstriyel uygulamalar Soğutma kulelerinin çalışma prensibinin incelenmesi
13 Mühendislik uygulamaları ve kapsamlı problem çözümleri Önceki konuların tekrar edilmesi
14 Genel değerlendirme ve dönem sonu tekrarları Dönem boyunca işlenen konuların genel tekrarının yapılması

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14
Tüm 4 3 4 3 2 2 4 3 2 3 3 1 2 2
Ö3 3 4 4 3 2 3 5 5 2 2 3 1 3 2
Bi1 4 2 4 2 4 1 3 2 1 1 2 1 1 1
Be2 5 4 5 2 2 2 5 4 1 2 3 1 2 2
Ye4 2 2 2 4 1 2 3 2 3 5 2 1 2 2

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=290147&lang=tr