Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
7MMB425İçten Yanmalı Motorlar3+0+03511.04.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Makine Mühendisliği
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı; öğrencilere içten yanmalı motorların çalışma prensiplerini, temel bileşenlerini ve performans parametrelerini teorik ve pratik düzeyde aktarmak; motor türleri, yakıt sistemleri, termodinamik döngüler ve emisyon kontrol teknolojileri konularında yetkinlik kazandırarak, gerçek mühendislik sistemleri üzerinde analiz yapabilme ve çözüm üretebilme becerisi kazandırmaktır.
Dersin İçeriği Bu ders; içten yanmalı motorların temel kavramlarını, motor başarım parametrelerini (hacimsel, ısıl ve mekanik verimler, ortalama etkin basınç, özgül yakıt tüketimi) ve ideal motor çevrimlerini kapsamaktadır. Benzinli ve dizel motorlarda yanma süreçleri, yakıt özellikleri, vuruntu fenomeni ve emisyon denetim yöntemleri teorik düzeyde incelenmektedir. Ayrıca stokiyometrik hesaplamalar, silindir duvarına ısı transferi analizi ve temel bilgisayar modelleri aracılığıyla yanma süreçlerinin hesaplanmasına yönelik uygulamalı yaklaşımlar ele alınmaktadır.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Bu ders yüz yüze eğitim yöntemiyle yürütülmektedir. Ders kapsamında; Anlatım, Soru-Yanıt ve Problem Çözme temel teknikler olarak uygulanmaktadır. Mühendislik analizlerinin gerçek sistemlere uygulanması aşamasında Örnek Olay İncelemesi ve Laboratuvar/Uygulama tekniklerinden yararlanılmaktadır. Ayrıca, yanma süreçlerinin bilgisayar modelleri ile hesaplanması aşamasında Bilgisayar Destekli Öğretim yöntemi kullanılmaktadır.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Öğr. Gör. Dr. Halil Emre ÇAĞLAR
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Prof. Dr. Erol İnan, Prof. Dr. Rüştü Güntürkün, İçten Yanmalı Motorlar, Birsen Yayınevi
Heywood, John B., Internal Combustion Engine Fundamentals, McGraw-Hill Education.
Pulkrabek, Willard W., Engineering Fundamentals of the Internal Combustion Engine, Prentice Hall.
SAE International (Society of Automotive Engineers) teknik makaleleri ve güncel bilimsel veri tabanları (ScienceDirect, Scopus) üzerinden erişilebilecek içten yanmalı motor teknolojileri üzerine güncel araştırmalar.
Çağlar, H. E. (2026). İçten yanmalı motorlar: Motor başarımı, yanma süreçleri ve bilgisayar destekli yanma modelleme ders notları. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü.
Ders Notları Çağlar, H. E. (2026). İçten yanmalı motorlar: Motor başarımı, yanma süreçleri ve bilgisayar destekli yanma modelleme ders notları. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü.

Pulkrabek, W. W. Engineering Fundamentals of the Internal Combustion Engine, Pearson, 2015.

Stone, R. Introduction to Internal Combustion Engines, 4th Edition, Palgrave, 2012.

Online kaynak: SAE International (https://www.sae.org

Ders Yapısı
Mühendislik Bilimleri %30
Mühendislik Tasarımı %30
Alan Bilgisi %40

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 30
Proje 1 % 20
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 50
Toplam :
3
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 5 70
Ara Sınavlar 1 10 10
Proje 1 20 20
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 10 10
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 152

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 İçten yanmalı motorların temel çalışma prensiplerini açıklayabilme
2 Motorların termodinamik çevrimlerini (Otto, Dizel vb.) açıklayabilme ve temel prensiplerini analiz edebilme.
3 Motor performans ve verimlilik parametrelerini (güç, tork, yakıt tüketimi) hesaplayabilme.
4 Farklı yakıt ve ateşleme sistemlerinin çalışma mekanizmalarını karşılaştırabilme ve değerlendirebilme.
5 Motorun ana bileşenlerinin (silindir, piston, supap mekanizması) görevlerini kavrayabilme.
6 Egzoz emisyonlarının oluşum mekanizmalarını açıklayabilme ve kontrol yöntemlerini listeleyebilme.
7 Güncel motor teknolojileri (turboşarj, hibrit sistemler) hakkındaki bilgileri araştırabilme ve özetleyebilme.
8 Verilen motor parametreleri için bir temel motor tasarımı taslağı oluşturabilme.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Giriş: İçten Yanmalı Motorların Tanımı, Sınıflandırılması ve Tarihsel Gelişimi İYM Kavramları Okuması Ders Notları, Bölüm 1
2 Motorların Temel Kavramları: Hacimler, Oranlar, İndisler. Dört ve İki Zamanlı Çalışma Prensibi İki ve Dört Zamanlı Motor Farkları Ders Notları, Bölüm 2
3 Hava Standardı Çevrimler: Otto Çevrimi ve Temel Termodinamik Analiz Otto Çevriminin P-V Diyagramı Ders Notları, Bölüm 3, Ek Kaynak (Heywood)
4 Hava Standardı Çevrimler: Dizel ve Sabathe (Karma) Çevrimi Analizi Çevrim Verimliliklerinin Karşılaştırılması Ders Notları, Bölüm 3
5 Motor Performans Parametreleri: Güç, Tork, İndike ve Efektif Verim Hesaplamaları (ÖÇ 3) Performans Hesaplama Örnekleri Ders Notları, Uygulama Föyleri
6 Motorların Yakıtları: Benzin ve Motorin Özellikleri, Oktan/Sıkışma Oranları Yakıtların Kimyasal Yapısı Ders Notları, Bölüm 4
7 Yakıt Besleme Sistemleri: Karbüratörler, Benzinli ve Dizel Motorlarda Enjeksiyon Sistemleri (ÖÇ 4) Enjeksiyon Sistemlerinin Temel Çalışması Ders Notları, Bölüm 5
8 Ateşleme Sistemleri ve Zamanlaması (Buji/Kızdırma); Yanma Olayı Analizi Yanma Hızı ve Etkileyen Faktörler Ders Notları, Bölüm 6
9 Motor Ana Yapı Elemanları: Silindir Bloğu, Piston, Biyel, Krank Mili, Supap Mekanizması (ÖÇ 5) Mekanizmaların Hareket Analizi Ders Notları, Bölüm 7
10 Egzoz Emisyonları: Oluşum Mekanizmaları (NOx, HC, CO) ve Çevre Etkileri (ÖÇ 6) Hava Kirliliği Standartları Ders Notları, Bölüm 8
11 Emisyon Kontrol Yöntemleri: Katalitik Konvertörler, EGR, Partikül Filtreleri (ÖÇ 6) Kontrol Teknolojilerinin Çalışma Prensibi Ders Notları, Bölüm 8
12 Güncel Teknolojiler: Turboşarj/Süperşarj, Değişken Supap Zamanlaması, Hibrit Motorlar (ÖÇ 7) Güncel Teknolojilerdeki Gelişmeler Araştırma Makaleleri
13 Mühendislik Uygulamarı, Analizi, ve Yorumlamaları I Dersin Tüm Konularının Gözden Geçirilmesi Proje Raporları
14 Mühendislik Uygulamarı, Analizi, ve Yorumlamaları II

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14
Tüm 3 3 4 2 2 2 3 3 1 1 2 1 1 2
Ö1 3 4 5 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
Ö2 5 1 5 1 2 1 4 3 1 1 1 1 1 2
Ö3 5 2 4 1 3 1 4 2 1 1 1 1 1 3
Ö4 3 4 3 2 1 1 3 4 1 1 1 1 1 1
Ö5 1 5 4 1 1 1 1 3 1 1 1 1 1 1
Ö6 2 1 2 2 1 5 3 2 1 1 1 1 1 2
Ö7 1 1 1 5 1 1 1 1 1 3 5 1 2 1
Ö8 3 4 4 1 4 1 4 5 1 1 1 1 3 1

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=290174&lang=tr