Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
7MMB441Kalıp Tasarımı3+0+03501.12.2025

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Makine Mühendisliği
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, öğrencilere plastik ve metal kalıp tasarımı süreçlerini temel düzeyde tanıtmak ve kavratmak olarak düşünülebilir. Ders kapsamında, kalıp elemanlarının seçimi, tasarım prensipleri ve CAD tabanlı çizim yöntemleri üzerinde odaklanılabilir. Ayrıca, öğrencilerin tasarım kararlarını üretim süreçleri ve maliyetler göz önünde bulundurarak değerlendirebilme yeteneklerinin gelişmesi hedeflenebilir. Dersin sonunda, öğrencilerin temel kalıp tasarım bilgi ve becerilerini kazanmaları beklenebilir.
Dersin İçeriği Ders, pres kalıp ve işle ilgili temel kavramları kapsar. Kesme, delme, bükme ve çekme kalıpları ile kalıp parçaları ve malzemeleri üzerinde durulur. Ayrıca, kalıplarda dayama, itme ve ilerletme elemanları tanıtılır. Ders kapsamında şerit ve kalıp tasarımı, yapımı ve kullanımı hakkında temel bilgiler verilerek, öğrencilerin kalıp tasarımı süreçlerini anlamaları hedeflenir.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Ders, öğrencilerin teorik bilgileri uygulamaya dökebileceği çeşitli yöntemler kullanılarak yürütülür. Anlatım ve tartışma yoluyla temel kavramlar aktarılırken, uygulamalı çalışmalar, teknik çizim kritiği ve kalıp tasarımı yapma etkinlikleri ile öğrencilerin pratik becerileri geliştirilir. Sunumlar ise iletişim ve sunum yeteneklerinin pekiştirilmesine katkı sağlar.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Öğr. Gör. Dr. Mulla Ahmet Pekok
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Tekin, İ. (2019). Kalıp Tasarımı ve Üretim Teknolojisi. Nobel Yayınları.
Arslan, M. (2016). Pres Kalıpları ve Sac Metal İşlemleri. Detay Yayıncılık.
Ders Notları Tekin, İ. (2019). Kalıp Tasarımı ve Üretim Teknolojisi. Nobel Yayınları.
Arslan, M. (2016). Pres Kalıpları ve Sac Metal İşlemleri. Detay Yayıncılık.
Dökümanlar Tekin, İ. (2019). Kalıp Tasarımı ve Üretim Teknolojisi. Nobel Yayınları. Arslan, M. (2016). Pres Kalıpları ve Sac Metal İşlemleri. Detay Yayıncılık.
Ödevler SolidWorks kullanılarak kalıp tasarımı yapmak.

Ders Yapısı
Mühendislik Bilimleri %40
Mühendislik Tasarımı %60

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Proje 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 7 98
Proje 1 12 12
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 2 2
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 154

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Bilgi 
1 Temel Kalıp Kavramlarını Açıklama ve Sınıflandırma: Öğrenci, pres kalıp teknolojisi ile ilgili temel kavramları (kesme, delme, bükme, çekme) ve bu işlemler için kullanılan kalıp türlerini tanımlayabilir ve sınıflandırabilir.
2 Kalıp Elemanlarını Tanıma ve Seçimini Yapma: Öğrenci, kalıp sistemlerinde kullanılan temel kalıp parçalarını (zımba, matris, kılavuz, dayama, itme ve ilerletme elemanları) tanır, işlevlerini açıklar ve belirli bir üretim gereksinimine uygun malzeme ve eleman seçimini yapabilir.
3 Temel Kalıp Tasarımı Prensiplerini Uygulama: Öğrenci, şerit tasarımı prensiplerini uygulayarak parça üretimine uygun şerit yerleşimini hesaplayabilir ve CAD tabanlı çizim yazılımlarını kullanarak temel seviyede kesme ve delme kalıbı taslağını oluşturabilir.
4 Tasarım Kararlarını Değerlendirme: Öğrenci, kalıp tasarım kararlarını, üretim süreçleri (yapım ve kullanım kolaylığı) ve maliyet faktörleri açısından değerlendirerek, alternatif çözümler arasından optimum tasarımı seçme yeteneğini gösterebilir.
Beceri 
5 Teknik İletişim Becerilerini Kullanma: Öğrenci, tasarladığı kalıpla ilgili teknik çizimleri, kritik analizlerini ve tasarım gerekçelerini (sınıf içi sunumlar aracılığıyla) açık ve anlaşılır bir şekilde aktarabilir.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Kalıpçılığa Giriş ve Temel Kavramlar Kalıpçılığın tanımı, üretimdeki yeri ve önemi hakkında ön okuma yapınız. Tekin, İ. (2019). Kalıp Tasarımı ve Üretim Teknolojisi, Bölüm 1.
2 Pres Kalıplarına Genel Bakış Pres türleri (mekanik, hidrolik, pnömatik) ve kullanım alanları üzerine araştırma yapınız. Arslan, M. (2016). Pres Kalıpları ve Sac Metal İşlemleri, Bölüm 2.
3 Kesme ve Delme İşlemlerinin Temelleri Kesme işleminin aşamalarını ve kesme boşluğunun tanımını inceleyiniz. Paylaşılan sunum dosyası.
4 Kesme ve Delme Kalıplarında Hesaplamalar Kesme kuvveti hesapları, zımba ve dişi kalıp ölçülendirme, pres tonajı belirleme Hesap örnekleri, ödev
5 Delme Kalıplarının Yapısı ve Elemanları Delici zımba, kılavuz plaka, boşaltıcı, itici sistemler Parça çizimleri ve malzeme seçimi
6 Bükme İşleminin Temelleri Bükme açısı, bükme yarıçapı, geri esneme kavramı Paylaşılan ders notları
7 V-Bükme ve Kenar Bükme Kalıpları V-bükme, kenar bükme (kıvırma), hesaplamalar, yaylanma düzeltmeleri Ders notları, CAD üzerinde örnek çizim
8 Ara Sınav haftası Teorik bilgi, temel hesaplamalar, çizim değerlendirmesi Ödev çizim ve raporlama
9 Çekme İşlemi ve Çekme Kalıpları Tek kademeli ve çok kademeli çekme işlemleri, çekme oranı hesapları Örnek uygulama, analiz
10 Kalıp Elemanları ve Malzemeleri Zımba, dişi kalıp, kılavuz, yay, itici, kolon, plaka çeşitleri ve malzeme seçim kriterleri Uygulamalı tanıtım, katalog incelemesi
11 Dayama, İtme ve İlerletme Sistemleri Sabit ve hareketli dayamalar, itici pimler, ilerletme mekanizmaları, otomatik şerit ilerletme Şerit ilerletme animasyonu, örnek çözüm
12 Şerit (Strip) Tasarımı ve Fire Hesabı Şerit yerleşimi, adım mesafesi, fire oranı, üretim verimliliği CAD ortamında şerit düzeni oluşturma
13 Kalıp Montajı, Ayarı ve Bakımı Kalıp montaj sırası, ayar teknikleri, bakım planı, hata önleme yöntemleri Kalıp montajı örnek videosu
14 Dövme kalıpları ve tasarımı Ders notları
15 Genel Tekrar Genel tekrar, tartışma ve değerlendirme Paylaşılan ders notları

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14
Tüm 2 4 3 2 4 2 4 3 2 3 1 2 4 1
Bi1 3 5 4 2 2 1 3 2 1 2 1 1 2 1
Bi2 2 5 3 2 4 2 4 4 2 2 1 2 3 1
Bi3 2 3 3 2 5 2 4 4 2 3 1 2 4 2
Bi4 2 3 4 3 4 3 5 5 2 3 2 2 4 2
Be5 1 2 2 2 4 2 3 2 3 5 1 2 5 1

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=290180&lang=tr