Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
7MMB459Taşıtlarda Aktarma Organları3+0+03528.11.2025

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Makine Mühendisliği
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin temel amacı, öğrencilere taşıtlarda kullanılan aktarma organlarının yapılarını, çalışma prensiplerini ve görevlerini kapsamlı bir şekilde öğretmektir. Ders sonunda öğrencinin:
Aktarma organlarının temel bileşenlerini (kavrama, vites kutusu, diferansiyel, akslar vb.) tanıyıp bu bileşenlerin taşıttaki genel işlevini açıklayabilmesi,
Farklı tipteki taşıtlarda (önden çekiş, arkadan itiş, dört çeker) kullanılan aktarma sistemi çeşitlerini ve bunların birbirine göre avantaj/dezavantajlarını analiz edebilmesi,
Aktarma organlarındaki arıza ve bakım süreçleri hakkında temel bilgiye sahip olarak bu organların ömrünü uzatacak doğru kullanım ve bakım yöntemlerini öğrenebilmesi hedeflenmektedir.
Dersin İçeriği Bu ders, motorlu taşıtlarda yer alan aktarma organlarının (güç aktarma sistemi bileşenlerinin) kapsamlı bir incelemesini sunmayı amaçlamaktadır. Öğrenciye, bu organların ne olduğu, araç içindeki temel görevleri, birbirleriyle olan mantıksal ve fiziksel bağlantıları ile çalışma prensipleri detaylı bir şekilde anlatılacaktır. Ayrıca, mühendislik tasarım ve uygulama sürecinin önemli bir parçası olan, farklı taşıt tipleri ve çalışma koşulları için en uygun aktarma organlarının seçimi konusundaki kriterler ve ölçütler üzerinde durulacaktır. Eğitimin kritik bir bileşeni de, aktarma organlarının performans ve boyutlandırmasına yönelik kuramsal hesaplamaların öğretilmesi ve bu hesaplamaların pratik uygulamalarla ilişkilendirilmesidir. Nihai hedef, öğrencilere aktarma organları teknolojisi hakkında hem kuramsal bilgi hem de uygulama becerisi kazandırmaktır.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Bu dersin temel amacı olan karmaşık aktarma organlarının derinlemesine anlaşılması için, öğrenci merkezli ve uygulamaya dayalı çeşitli yöntemler kullanılacaktır. Temel prensiplerin aktarılması sunuş yoluyla öğretim ve örnek olay incelemeleri ile sağlanırken, öğrenmenin pekiştirilmesi ve somutlaştırılması için modern dijital araçlardan faydalanılacaktır. Özellikle Sanal ve Artırılmış Gerçeklik (VR/AR) uygulamaları ile vites kutusu, diferansiyel gibi sistemlerin iç işleyişi sanal ortamda sökme-takma pratikleri ile üç boyutlu olarak deneyimlenecektir. Öğrenci katılımını sürekli kılmak, anlık geri bildirim almak ve hızlı kararlar vermek için Doodle Poll ve benzeri interaktif eğitim platformları aktif olarak kullanılacaktır. Teorik bilginin pratiğe dönüşmesi amacıyla, uygun dönemlerde teknik geziler düzenlenerek taşıt servislerinde ve üretim tesislerinde aktarma sistemlerinin endüstriyel boyuttaki onarım ve montaj süreçleri yerinde gözlemlenecektir. Ayrıca, öğrencilerin analitik düşünme ve raporlama becerilerini geliştirmek üzere, vaka çalışmaları ve belirli bir arıza senaryosunu içeren mini projeler ile öğrenme süreci zenginleştirilecektir. Tüm bu teknikler, sınıf içi tartışma ve beyin fırtınası oturumları ile desteklenecektir.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Öğr. Gör. Dr. Halil Emre ÇAĞLAR halilemrecaglar@gmail.com
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar YOUTUBE
CHATGBT
GOOGLE GEMINI
MIT UCRETSIZ KURSLARI
Ders Notları Çetinkaya, Selim. Taşıt Mekaniği. Nobel Akademik Yayıncılık, Geliştirilmiş 9. Baskı, 2023. ISBN 978-605-133-4639

Ders Yapısı
Mühendislik Bilimleri %30
Mühendislik Tasarımı %30
Alan Bilgisi %40

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 25
Proje 4 % 25
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 50
Toplam :
6
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 3 42
Ara Sınavlar 1 10 10
Proje 4 12 48
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 10 10
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 152

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Aktarma Sistemlerini Sınıflandırır
2 Kavrama ve Vites Kutusunu Analiz Eder
3 Dişli Oranlarını Hesaplar
4 Diferansiyel ve Aksları Tanımlar
5 Arıza Teşhisi Yapar
6 Gelişmiş Sistemleri Değerlendirir
Yetkinlik 
7 Problem Çözme Yetkinliği Geliştirir
8 Etkin İletişim ve Takım Çalışması Sergiler

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Aktarma Sistemlerine Giriş Aktarma organlarının görevi, sistem çeşitleri ve genel mimariler (Ön/Arka/Dört Çeker).Taşıtlarda güç aktarımının amacını araştırın. YT
2 Kavrama (Debriyaj) Sistemleri - Yapı Kavramanın görevi, temel parçaları (baskı, disk, rulman) ve çalışma prensibi.Kavrama diski üzerindeki sürtünme kuvveti kavramını okuyun. YT
3 Kavrama - Çeşitler ve Arızalar Farklı kavrama tipleri (hidrolik/mekanik, tek/çok plakalı), bakım ve yaygın arızalar.Hidrolik ve mekanik kumandalı kavramaların şemalarını karşılaştırın. YT
4 Düz Şanzımanlar (Manuel) - Temeller Vites kutusunun amacı, miller ve dişlilerin sınıflandırılması, tork dönüşümü. Düz dişli ve helis dişli arasındaki farkları gözden geçirin. YT
5 Düz Şanzımanlar - Senkromeçler Senkromeç sisteminin görevi ve çalışma prensibi. Vites geçiş mekanizmaları.Senkromeç halkasının vites geçişindeki rolünü araştırın. YT
6 Otomatik Şanzımanlar - Tork Konvertörü Otomatik şanzımanın genel yapısı ve tork konvertörünün detaylı çalışma prensibi. ork konvertöründeki türbin ve pompa arasındaki ilişkiyi inceleyin. YT
7 ARA SINAV ILK 6 HAFTA YT
8 Otomatik Şanzımanlar - Planet Dişliler Planet dişli takımlarının yapısı, vites oranlarını oluşturma mantığı ve kontrol.Planet dişli sistemindeki güne?, gezegen ve pabuç dişlilerini tanımlayın. YT
9 CVT ve Çift Kavramalı Şanzımanlar CVT'nin kasnak-kayış/zincir prensibi; DCT (DSG) çalışma ve avantajları. CVT'nin neden sürekli değişken oran sağladığını araştırın. YT
10 Kardan Mili, Aks ve Mafsallar Kardan milinin görevi, dengeleme, Üniversal ve homokinetik (CV) mafsallar.Farklı mafsal tiplerinin kullanım yerlerini ve kısıtlarını inceleyin. YT
11 Diferansiyel Sistemleri - Temeller Diferansiyelin temel görevi, ayna-mahruti dişliler ve virajlardaki işlevi. Açık diferansiyelin patinaj durumunda nasıl çalıştığını düşünün. YT
12 Diferansiyel Sistemleri - Çeşitler Kilitli Diferansiyel (LSD), tam kilit sistemleri ve bunların araç dinamiklerine etkisi. LSD'nin standart diferansiyele göre arazi koşullarındaki avantajını araştırın. YT
13 Aktarma Organlarında Arıza ve Bakım Yağlama sistemleri, yaygın arıza belirtileri (ses, titreşim) ve teşhis yöntemleri.Şanzıman ve diferansiyel yağlarının değişim periyotlarını öğrenin. YT
14 Gelişmiş ve Yeni Nesil Sistemler 4x4/AWD sistemlerinin farkları, Hibrit ve Elektrikli taşıtlarda aktarma çözümleri. Elektrikli araçlarda vites kutusuna neden daha az ihtiyaç duyulduğunu okuyun. YT
15 Genel tekrar

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14
Tüm 5 5 2 5 4 4 5 1 5 5 1 3 5 5
Ö1 5 5 2 5 4 4 5 1 5 5 1 3 5 5
Ö2 5 5 2 5 4 4 5 1 5 5 1 3 5 5
Ö3 5 5 2 5 4 4 5 1 5 5 1 3 5 5
Ö4 5 5 2 5 4 4 5 1 5 5 1 3 5 5
Ö5 5 5 2 5 4 4 5 1 5 5 1 3 5 5
Ö6 5 5 2 5 4 4 5 1 5 5 1 3 5 5
Ye7 5 5 2 5 4 4 5 1 5 5 1 3 5 5
Ye8 5 5 2 5 4 4 5 1 5 5 1 3 5 5

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=290187&lang=tr