Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
3ATA101Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi I2+0+02218.06.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Yönetim Bilişim Sistemleri
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı; Osmanlı Devleti’nin son döneminden Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuna kadar geçen süreci, siyasi, sosyal ve stratejik boyutlarıyla analiz ederek öğrencilere milli bağımsızlık ve çağdaşlaşma bilinci kazandırmaktır.
Dersin İçeriği Bu ders kapsamında öncelikle inkılap tarihinin kavramsal çerçevesi ele alınarak, Osmanlı Devleti'nin dağılma süreci, bu süreçte ortaya çıkan modernleşme hareketleri ve çöküşü önlemeyi amaçlayan fikir akımları incelenmektedir. Ardından, Birinci Dünya Savaşı'nın sonuçları ve Mondros Mütarekesi sonrasında Anadolu’nun karşı karşıya kaldığı işgal ortamı ile bu duruma tepki olarak doğan Milli Mücadele’nin örgütlenme evreleri, yayımlanan genelgeler ve toplanan kongreler ekseninde analiz edilmektedir. Sürecin kurumsal boyutu Birinci TBMM’nin açılışı ve demokratik yapısı üzerinden değerlendirilirken; Kurtuluş Savaşı'ndaki askeri cepheler, elde edilen başarıların masaya yansıması olan Mudanya Mütarekesi ve Lozan Barış Antlaşması gibi diplomatik gelişmelerle birlikte ele alınmaktadır. Ders, yeni devletin hukuki ve siyasi temelini sağlamlaştıran saltanatın kaldırılması süreci ve nihayetinde Cumhuriyet’in ilanına giden tarihsel gelişmelerin yapısal analiziyle tamamlanmaktadır.
Dersin Yöntem ve Teknikleri online, takrir düz anlatım yöntemi, tartışma, soru-cevap.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Dr. Öğr. Üyesi Hüseyin Hilmi ALADAĞ
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-273376/nutuk.html
Berkes, N. (2020). Türkiye'de çağdaşlaşma (A. Kuyaş, Çev.; 26. bs.). Yapı Kredi Yayınları.
Lewis, B. (2015). Modern Türkiye'nin doğuşu (M. Kıratlı, Çev.; 6. bs.). Türk Tarih Kurumu Yayınları.
Atatürk, M. K. (2019). Nutuk (1919-1927) (Z. Korkmaz, Yay. Haz.). Türk Tarih Kurumu Yayınları.
Ders Notları https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-273376/nutuk.html, Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk (Söylev), C.I-II, T.T.K. Ankara, 1986.
Ahmad, F. (2023). Modern Türkiye'nin oluşumu (Y. Alogan, Çev.). Kaynak Yayınları.

Akşin, S. (2023). Kısa Türkiye tarihi. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.

Atatürk, M. K. (2022). Nutuk (1919-1927) (Z. Korkmaz, Yay. Haz.). Türk Tarih Kurumu.

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 2 28
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 1 14
Ara Sınavlar 1 9 9
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 9 9
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 2 60

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Osmanlı Devleti'nin dağılma sürecindeki fikir akımlarını ve modernleşme çabalarını, Türk İnkılabı'nın tarihsel kökenleri bağlamında analiz eder.
2 Birinci Dünya Savaşı sonrası Anadolu'daki işgal faaliyetlerini ve bu işgallere karşı gelişen milli direnişin örgütlenme sürecini açıklar.
3 Milli Mücadele dönemindeki askeri başarılar ile diplomatik kazanımlar arasındaki nedensellik ilişkisini değerlendirir.
4 Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin kuruluşunu ve işleyişini, milli egemenlik ve tam bağımsızlık ilkeleri çerçevesinde tartışır.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 İnkılâp ve İnkılâpla ilgili Kavramlar. Devlet ve Unsurları , Tekâmül, Islahat, Hükümet Darbesi, İhtilâl, İnkılâp Ders kitabından inkılâp ile ilgili temel kavramlar okunmalı ve "İhtilâl ile hükümet darbesi arasındaki farklar nelerdir?" sorusu çerçevesinde derste yapılacak soru-cevap ve tartışma etkinliğine hazırlık yapılmalıdır. Haftalık ders sunumu, kavramsal sözlük çalışması ve ilgili makale örnekleri.
2 Osmanlı Devleti’nin jeopolitik durumu nedeniyle karşılaştığı tehditler Osmanlı Devleti'nin 19. ve 20. yüzyıllardaki coğrafi konumu incelenmeli ve "Jeopolitik konum bir devlet için her zaman avantaj mıdır yoksa tehdit unsuru olabilir mi?" sorusu üzerinden yürütülecek tartışmaya hazırlık yapılmalıdır. Dönemin siyasi ve askeri haritaları, jeopolitik analiz metinleri ve ders notları.
3 Osmanlı Devleti’nde yenilik hareketleri. Tanzimat öncesi ıslahatlar Lale Devri'nden III. Selim ve II. Mahmud dönemlerine kadar yapılan askeri ve idari ıslahatlar okunmalı, "Geleneksel kurumları koruyarak yapılan ıslahatlar neden başarısız olmuştur?" sorusu etrafında soru-cevap seansına hazırlanılmalıdır. Klasik dönem ve yenileşme dönemi kurumlarının karşılaştırma tablosu, ıslahat kronolojisi.
4 Tanzimat Fermanı , Islahat Fermanı, I. Meşrutiyet , II. Meşrutiyet Osmanlı demokratikleşme adımları ve anayasal süreçler incelenmeli, "Tanzimat'tan Meşrutiyet'e geçiş halkın talebiyle mi yoksa aydınların etkisiyle mi olmuştur?" sorusu eşliğinde sınıf içi tartışmaya hazırlanılmalıdır. Kanun-i Esasi tam metni, ferman özetleri ve dönemin anayasal gelişim şemaları.
5 Osmanlı Devleti’nin son döneminde fikir Akımları ( Osmanlıcılık, İslamcılık, Batıcılık,Türkçülük.) İttihat ve Terakki Partisi’nin iktidara gelmesi. 31 Mart olayı İmparatorluğu kurtarma amacıyla ortaya çıkan fikir akımları ve İttihat ve Terakki dönemi çalışılmalı, "31 Mart Olayı'nı tetikleyen ana unsurlar ve bu akımların çatışma noktaları nelerdir?" sorusuyla interaktif tartışmaya hazırlık yapılmalıdır. Fikir akımlarının karşılaştırmalı analiz metinleri ve 31 Mart Olayı kronolojisi.
6 Trablusgarp Savaşı, Balkan Savaşları, Birinci Dünya Savaşı’nın nedenleri ve  Savaşın başlaması 20. yüzyıl başındaki bölgesel savaşlar ve I. Dünya Savaşı'na giden süreç okunmalı, "Balkan Savaşları'ndaki başarısızlığın askeri ve siyasi nedenleri nelerdir?" sorusu çerçevesinde soru-cevap etkinliğine hazırlanılmalıdır. Balkan ve Trablusgarp savaşları haritaları, I. Dünya Savaşı bloklaşma şeması.
7 Osmanlı Devleti’nin Savaşa katılması ve Savaştığı Cepheler, Cepheler ve Sonuçları Osmanlı Devleti'nin savaşa giriş senaryoları ve taarruz/savunma cepheleri genel hatlarıyla incelenmeli, "Osmanlı Devleti'nin savaşa girmesi kaçınılmaz mıydı?" sorusu üzerinden bir münazara/tartışma ortamına hazırlık yapılmalıdır. Osmanlı Devleti'nin savaştığı cepheleri gösteren büyük harita ve cephe özet tabloları.
8 Savaşılan Cepheler I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı ordusunun mücadele ettiği stratejik cephelerin detayları okunmalı, "Kafkas ve Çanakkale cephelerinin savaşın genel seyrine etkileri neler olmuştur?" sorusu etrafında soru-cevap seansına hazırlanılmalıdır. Cephelerdeki askeri harekat planları, lojistik rapor özetleri ve tarihi haritalar.
9 Osmanlı Devleti’ni Paylaşım antlaşmaları (Boğazlar Ant, Londra Ant, Sykes Picot Ant, St. Jean de Maurienne Ant.) I. Dünya Savaşı’nın sona Ermasi, Ermeni olayları, Mondros Ateşkes Antlaşması. Gizli antlaşmalar, savaşın sonu ve Mondros Ateşkesi hükümleri incelenmeli, "Mondros'un 7. maddesi işgallere nasıl bir hukuki zemin hazırlamıştır?" sorusu odağında yapılacak sınıf içi tartışmaya hazırlanılmalıdır. Gizli antlaşmaların haritalandırılmış sınırları, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın tam metni.
10 Ulusal Mücadele dönemi, İşgaller karşısında Ulusun ve Ülkenin durumu Cemiyetler ve Faaliyetleri. Mondros sonrası başlayan işgaller ve kurulan cemiyetler (yararlı/zararlı) çalışılmalı, "Milli varlığa düşman cemiyetlerin ortak özellikleri ve stratejileri nelerdir?" sorusu üzerinden soru-cevap etkinliğine hazırlık yapılmalıdır. Cemiyetlerin kuruluş amaçlarını ve faaliyet bölgelerini gösteren sınıflandırma tablosu.
11 Mustafa Kemal Paşa’nın İstanbul’a gelişi ve duruma bakışı, Mustafa Kemal  Paşa’nın  Samsun’a çıkışı.  Mustafa Kemal Paşa’nın Havza’daki Faaliyetleri, Amasya Genelgesi. Mustafa Kemal Paşa'nın İstanbul günleri, Samsun yolculuğu ve Havza-Amasya süreci okunmalı, "Amasya Genelgesi'ni Milli Mücadele'nin ihtilâl beyannamesi yapan unsurlar nelerdir?" sorusu etrafında tartışmaya hazırlanılmalıdır. Amasya Genelgesi maddeleri, Havza Genelgesi metni ve Nutuk'un ilgili bölümleri.
12 Erzurum Kongresi ve önemi, Balıkesir ve Alaşehir Kongreleri. Sivas Kongresi ve önemi, Ulusal Mücadele döneminde diğar kongreler. Bölgesel ve ulusal kongrelerin kararları karşılaştırmalı olarak incelenmeli, "Erzurum Kongresi'nin toplanış bakımından bölgesel, alınan kararlar bakımından ulusal olması ne anlama gelmektedir?" sorusuyla soru-cevap seansına hazırlanılmalıdır. Erzurum ve Sivas kongre beyannamelerinin metinleri, kongre delegeleri listesi.
13 Amasya Görüşmeleri, Sivas’ta komutanlarla yapılan toplantı. Temsil Heyeti’nin Ankara’ya gelişi.  Son Osmanlı Mebuslar Meclisi’nin toplanması, Misak-ı Milli Temsil Heyeti'nin hukuki varlığının tanınması süreci ve Misak-ı Milli kararları çalışılmalı, "Misak-ı Milli sınırları çizilirken hangi kriterler esas alınmıştır?" sorusu çerçevesinde sınıf içi tartışmaya hazırlık yapılmalıdır. Amasya Protokolleri özetleri, Misak-ı Milli beyanname maddeleri ve Ankara'nın merkez seçilme haritası.
14 T.B.M.M’ye karşı ayaklanmalar. Türkiye’yi paylaşma tasarıları. Meclis'in açılışı sonrasında çıkan iç isyanlar ve Sevr projesinin detayları okunmalı, "TBMM'ye karşı çıkan ayaklanmaların Milli Mücadele'nin başarıya ulaşmasını nasıl geciktirdiği" sorusu üzerinden bir değerlendirme ve soru-cevap kapanışına hazırlanılmalıdır. Ayaklanmaların bölgelerini gösteren harita, isyanlara karşı alınan hukuki önlemler (Hıyanet-i Vataniye Kanunu).

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10
Tüm 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2
Ö1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
Ö2 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2
Ö3 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
Ö4 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=290510&lang=tr