Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
4ATA102Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi II2+0+02219.06.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Yönetim Bilişim Sistemleri
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı; Cumhuriyet’in ilanından sonra gerçekleştirilen inkılapların mantığını, Atatürk ilkelerinin teorik ve pratik temellerini ve Atatürk dönemi Türk dış politikasını analiz ederek, öğrencilere modern Türkiye'nin kurumsal ve düşünsel yapısını kavratmaktır.
Dersin İçeriği Siyasi alanda yapılan inkılaplar; hukuk, eğitim, kültür ve sosyal alandaki düzenlemeler; ekonomik kalkınma hamleleri ve devletçilik politikası; Atatürk İlkelerinin (Cumhuriyetçilik, Milliyetçilik, Halkçılık, Laiklik, Devletçilik, İnkılapçılık) bütünleyici ilkelerle birlikte incelenmesi; Atatürk dönemi dış politikası ve İkinci Dünya Savaşı öncesi Türkiye’nin uluslararası konumu.
Dersin Yöntem ve Teknikleri online, takrir yöntemi, tartışma, soru-cevap.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Dr. Öğr. Üyesi Hüseyin Hilmi ALADAĞ
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-273376/nutuk.html, 2026
https://atam.gov.tr/, 2026
Berkes, N. (2020). Türkiye'de çağdaşlaşma (A. Kuyaş, Çev.; 26. bs.). Yapı Kredi Yayınları.
Lewis, B. (2015). Modern Türkiye'nin doğuşu (M. Kıratlı, Çev.; 6. bs.). Türk Tarih Kurumu Yayınları.
Atatürk, M. K. (2019). Nutuk (1919-1927) (Z. Korkmaz, Yay. Haz.). Türk Tarih Kurumu Yayınları.
Ders Notları https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-273376/nutuk.html, Ahmad, F. (2023). Modern Türkiye'nin oluşumu (Y. Alogan, Çev.). Kaynak Yayınları.

Akşin, S. (2023). Kısa Türkiye tarihi. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.

Atatürk, M. K. (2022). Nutuk (1919-1927) (Z. Korkmaz, Yay. Haz.). Türk Tarih Kurumu.

Lewis, B. (2015). Modern Türkiye'nin doğuşu (M. Kıratlı, Çev.). Türk Tarih Kurumu.

Zürcher, E. J. (2021). Modernleşen Türkiye'nin tarihi (A. Saloğlu, Çev.). İletişim Yayınları.
Dökümanlar Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk.

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 2 28
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 1 14
Ara Sınavlar 1 9 9
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 9 9
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 2 60

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Siyasi, hukuk, eğitim ve sosyal alanlarda gerçekleştirilen Atatürk İnkılaplarını, modernleşme ve demokratikleşme süreçleri açısından analiz eder.
2 Atatürk İlkelerini (cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, laiklik, devletçilik, inkılapçılık) teorik temelleri ve toplumsal uygulamaları bakımından açıklar.
3 Atatürk dönemi Türk dış politikasının temel ilkelerini ve uluslararası ilişkilerdeki stratejik yerini tarihsel verilerle değerlendirir.
4 Türk İnkılabının evrensel niteliklerini ve diğer mazlum milletler üzerindeki etkilerini karşılaştırmalı bir perspektifle tartışır.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Cumhuriyete yönelik tehditler Cumhuriyetin ilk yıllarında rejime yönelik ortaya çıkan iç ve dış tehditler okunmalı ve "Bir rejimin kökleşme sürecinde karşılaştığı en büyük risk askeri midir yoksa sosyo-politik midir?" sorusu çerçevesinde derste yapılacak soru-cevap ve tartışma etkinliğine hazırlık yapılmalıdır. Şeyh Said İsyanı ve İzmir Suikastı girişimi gibi olaylara dair arşiv rapor özetleri ile haftalık ders sunumu.
2 İnkılapların Ruhunun Kavranması Türk inkılabının felsefi altyapısı ve toplumsal dönüşüm hedefi incelenmeli ve "Bir inkılabın başarısı kanunlarla mı yoksa toplumsal zihniyet değişimiyle mi ölçülür?" sorusu üzerinden yürütülecek tartışmaya hazırlık yapılmalıdır. Atatürk'ün modernleşme felsefesini açıklayan konuşma metinleri ve çağdaşlaşma üzerine makaleler.
3 Atatürk İlkelerinin Kavranması Atatürk ilkelerinin bütüncül yapısı ve birbirleriyle olan bağları çalışılmalı, "İlkelerin durağan bir dogmamatizm yerine dinamik bir yapıda olmasını sağlayan temel unsur nedir?" sorusu etrafında soru-cevap seansına hazırlanılmalıdır. Altı ilkenin kavramsal şeması, kuramsal analiz metinleri ve ders notları.
4 Devletçilik ve özel teşebbüs, Halkçılık ve Halk Bilinci Devletçilik ve Halkçılık ilkelerinin toplumsal ve ekonomik boyutları araştırılmalı, "Devletçilik ilkesi özel teşebbüsü tamamen dışlayan bir sistem midir yoksa onu destekleyen bir zorunluluk mudur?" sorusu eşliğinde sınıf içi tartışmaya hazırlanılmalıdır. Erken cumhuriyet dönemi sosyal politika metinleri ve özel girişimciliğe dair hukuki düzenleme özetleri.
5 Devletçilik: İktisat alanındaki inkılaplar (İzmir İktisat Kongresi ve Kararları) İzmir İktisat Kongresi'nin toplanma amacı ve milli iktisat politikaları çalışılmalı, "Misak-ı İktisadi kararlarının siyasi bağımsızlığı korumadaki rolü nedir?" sorusuyla interaktif tartışmaya hazırlık yapılmalıdır. İzmir İktisat Kongresi kararlarının tam metni ve ilk kalkınma planlarının özet tabloları.
6 İnkılapçılık: Hukuki Alanda Yapılan İnkılaplar , Anayasa Hareketleri, İnkılapçılık Osmanlı hukuk sistemi ile erken cumhuriyet anayasa hareketleri (1921 ve 1924 Anayasaları) okunmalı, "Hukuk birliğinin sağlanması neden ulus devletleşme sürecinin en kritik adımıdır?" sorusu çerçevesinde soru-cevap etkinliğine hazırlanılmalıdır. 1921 ve 1924 anayasalarının karşılaştırmalı metinleri ve anayasa değişiklik şemaları.
7 İnkılapçılık: Hukuki alanda yapılan inkılaplar, anayasa hareketleri, inkılapçılık Türk Medeni Kanunu'nun kabulü ve laik hukuk sistemine geçiş aşamaları incelenmeli, "Medeni Kanun'un sadece hukuki değil, aynı zamanda toplumsal ve kadının statüsü açısından önemi nedir?" sorusu üzerinden bir tartışmaya hazırlık yapılmalıdır. 1926 Türk Medeni Kanunu'nun gerekçeli metni ve İsviçre Medeni Kanunu ile karşılaştırma raporları.
8 İnkılapçılık: Siyasi alanda yapılan İnkılaplar Saltanatın kaldırılması ve Ankara'nın başkent oluşu süreçleri siyasi boyutlarıyla okunmalı, "Saltanatın kaldırılması cumhuriyetin ilanı için nasıl bir meşruiyet ve zemin hazırlamıştır?" sorusu etrafında tartışmaya hazırlanılmalıdır. Saltanatın kaldırılmasına dair meclis karar tutanakları ve Ankara'nın başkent ilan edilme gerekçeleri.
9 İnkılapçılık: Sosyal alanda yapılan inkılaplar Şapka ve Kıyafet Kanunu ile Tekke, Zaviye ve Türbelerin kapatılması süreçleri incelenmeli, "Dış görünüş ve dini mekanların düzenlenmesi, toplumsal kimliğin sekülerleşmesinde nasıl bir rol oynamıştır?" sorusu odağında yapılacak sınıf içi tartışmaya hazırlanılmalıdır. İlgili kanunların meclis görüşme tutanakları ve dönemin toplumsal değişimini yansıtan fotoğraf arşivleri.
10 inkılapçılık: Kültürel Alanda yapılan inkılaplar Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumu'nun kurulması ile Üniversite Reformu (1933) okunmalı, "Milli bir tarih ve dil bilinci oluşturmanın ulus devlet kimliği inşasındaki rolü nedir?" sorusu üzerinden bir değerlendirme ve soru-cevap kapanışına hazırlanılmalıdır. TTK ve TDK kuruluş kanunları ile Darülfünun'dan İstanbul Üniversitesi'ne geçiş raporları.
11 Nutuk İncelemesi-I Yapılan tüm inkılapların ortak felsefesi olan çağdaş uygarlık seviyesine ulaşma ideali okunmalı, "İnkılapların ruhunu korumak ile onları dogmalaştırmadan dinamik tutmak nasıl dengelenir?" sorusu etrafında soru-cevap seansına hazırlanılmalıdır. Atatürk'ün modernleşme ve dinamizm üzerine kaleme alınmış makaleleri ve Nutuk'tan seçme bölümler.
12 Nutuk İncelemesi-II Atatürk ilkelerinin bütüncül yapısı ve birbirleriyle olan bağları çalışılmalı, "İlkelerin durağan bir dogmamatizm yerine dinamik bir yapıda olmasını sağlayan temel unsur nedir?" sorusu etrafında soru-cevap seansına hazırlanılmalıdır. Altı ilkenin kavramsal şeması, kuramsal analiz metinleri ve ders notları.
13 Nutuk İncelemesi-III Türk inkılabının felsefi altyapısı ve toplumsal dönüşüm hedefi incelenmeli ve "Bir inkılabın başarısı kanunlarla mı yoksa toplumsal zihniyet değişimiyle mi ölçülür?" sorusu üzerinden yürütülecek tartışmaya hazırlık yapılmalıdır. Atatürk'ün modernleşme felsefesini açıklayan konuşma metinleri ve çağdaşlaşma üzerine makaleler.
14 Nutuk İncelemesi-IV Öğrenciler, Mustafa Kemal Atatürk’ün Nutuk adlı eserinin "Samsun'a Çıktığım Gün Genel Durum" başlıklı giriş bölümünü okumalı ve "Birinci elden bir hatıratı tarihsel bir kaynak olarak incelerken tarafsızlık ve eleştirel analiz dengesi nasıl kurulur?" sorusu çerçevesinde derste yapılacak soru-cevap ve tartışma etkinliğine hazırlık yapmalıdır. Nutuk'un ilk bölümünün orijinal metni ve günümüz Türkçesi karşılaştırması, tarihi belgelerin tenkidi (eleştirisi) metodolojisine dair kısa rehber notu.

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10
Tüm 1 1 1 1 1 1 1 1 2 1
Ö1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 1
Ö2 1 1 1 1 1 1 1 1 2 1
Ö3 1 1 1 1 1 1 1 1 2 1
Ö4 1 1 1 1 1 1 1 1 2 1

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=290516&lang=tr