Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
5YBS323İşletim Sistemleri ve Bilgisayar Donanımı (TS)2+2+03522.06.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Yönetim Bilişim Sistemleri
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Öğrencilerin işletim sistemlerinin alt sistemleri üzerinde uygulama gerçekleştirebilecek düzeye erişmeleri amaçlanmaktadır.
Dersin İçeriği Dersin içeriğinde;Bilgisayar mimarisi, proses yönetimi, prosesler arası senkronizasyon, prosesler arası iletişim, semaforlar ve monitörler, kilitlenmeler, CPU planlama algoritmaları, bellek yönetimi, sanal bellek, dosya sistemleri, giriş/çıkış sistemleri ve disk planlaması.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Anlatım, Uygulamalı laboratuvar çalışması, Proje tabanlı öğrenme
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Dr. Öğr. Üyesi Ahmet ÇANKAL https://akbis.osmaniye.edu.tr/@ahmet.cankal ahmet.cankal@osmaniye.edu.tr
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Silberschatz, A., Galvin, P. B., & Gagne, G. (2021). Operating System Concepts (Enhanced eText, 10th Edition - Updated/Reprint). Wiley
Patterson, D. A., & Hennessy, J. L. (2021). Computer Organization and Design RISC-V Edition: The Hardware Software Interface (2nd Edition). Morgan Kaufmann.
Stallings, W. (2024). Operating Systems: Internals and Design Principles (10th Global Edition). Pearson.
Mueller, S. (2022). Upgrading and Repairing PCs (23rd Edition). Que Publishing.
Karakaya, M. (2023). Bilgisayar Mimarisi ve İşletim Sistemleri: Donanımdan Yazılıma Temel Kavramlar (2. Baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
Ders Notları Özkan Canay, Tolga Güngörsün, Bilgisayar Donanımı Ve Bileşenleri, Değişim Yayınları, 2016

Ders Yapısı
Matematik ve Temel Bilimler %0
Mühendislik Bilimleri %40
Mühendislik Tasarımı %0
Sosyal Bilimler %0
Eğitim Bilimleri %0
Fen Bilimleri %0
Sağlık Bilimleri %0
Alan Bilgisi %60

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Proje 1 % 10
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 50
Toplam :
3
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 4 56
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 4 56
Ödevler 2 5 10
Ara Sınavlar 1 8 8
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 20 20
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 150

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Bilgi 
1 İşletim sistemlerinin temel mimari yapısını, süreç (proses) yönetim mekanizmalarını ve çalışma prensiplerini açıklar.
3 Prosesler arası iletişim, senkronizasyon araçları (semafor ve monitörler) ve kilitlenme (deadlock) senaryolarını analiz eder.
Beceri 
2 CPU planlama, bellek yönetimi, sanal bellek ve disk planlama algoritmalarını sayısal olarak hesaplar ve karşılaştırır.
Yetkinlik 
4 Ağ yapılandırma protokollerini ve sunucu işletim sistemi rollerini laboratuvar ortamında uygular.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Bilgisayar mimarisi Bilgisayar mimarisi, CPU hiyerarşisi, RAM, anakart ve veri yolu (Bus) kavramlarının genel işlevlerinin incelenmesi. Karakaya Ch. 1 & 2, Mueller (23rd Ed.) Ch. 1-3, Canay & Güngörsün Ders Notları Bölüm 1.
2 Proses yönetimi Süreç Kontrol Bloğu (PCB) yapısı incelemesi Silberschatz (10th Ed.) Ch. 3 & 4, Stallings (10th Ed.) Ch. 3.
3 Prosesler arası senkronizasyon Kritik Bölge (Critical Section) problemi ve Yarış Durumu (Race Condition) kavramlarının teorik olarak araştırılması. Silberschatz (10th Ed.) Ch. 6, Stallings (10th Ed.) Ch. 5.
4 Prosesler arası iletişim Paylaşılan Bellek (Shared Memory) ve Mesaj Kuyrukları (Message Passing) mimarilerinin avantaj ve dezavantajlarının analizi. Silberschatz (10th Ed.) Ch. 3 (IPC Bölümü), Stallings (10th Ed.) Ch. 4.
5 Senkronizasyon Uygulamaları: Üretici-Tüketici Problemi Laboratuvar uygulama kılavuzunun ön incelemesi Silberschatz (10th Ed.) Ch. 3 (IPC Bölümü), Stallings (10th Ed.) Ch. 4.
6 Semaforlar ve Monitörler ile Eşzamanlılık Yönetimi Mutex ve Semafor farkları üzerine çalışma Silberschatz (10th Ed.) Ch. 6 & 7, Stallings (10th Ed.) Ch. 5.
7 Sanallaştırma uygulamaları Banker Algoritması teorik altyapı okuması Silberschatz (10th Ed.) Ch. 16, Stallings (10th Ed.) Ch. 15.
8 Semaforlar ve monitörler Dönem içi konuların ve laboratuvar notlarının tekrarı Silberschatz (10th Ed.) Ch. 6 & 7, Stallings (10th Ed.) Ch. 5.
9 Kilitlenmeler Planlama algoritmaları üzerine sayısal alıştırmalar Silberschatz (10th Ed.) Ch. 8, Stallings (10th Ed.) Ch. 6.
10 CPU planlama algoritmaları Hipervizör türleri ve konteyner mimarisi incelemesi Silberschatz (10th Ed.) Ch. 5, Stallings (10th Ed.) Ch. 9.
11 Bellek yönetimi Sayfalama (Paging) ve Bölümleme teorisi Patterson & Hennessy Ch. 5, Silberschatz Ch. 9, Stallings Ch. 7.
12 Sanal bellek FIFO ve LRU sayfa değiştirme pratikleri Silberschatz (10th Ed.) Ch. 10, Stallings (10th Ed.) Ch. 8.
13 Dosya sistemleri Disk sektörü ve küme (cluster) yapılarının incelenmesi Silberschatz (10th Ed.) Ch. 13-15, Stallings (10th Ed.) Ch. 12.
14 Giriş/çıkış sistemleri ve disk planlaması Disk kafası hareket algoritmaları ön hazırlığı Silberschatz (10th Ed.) Ch. 11 & 12, Patterson & Hennessy Ch. 6.

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10
Tüm 3 1 5 5 4 4 3 4 3 3
Bi1 3 1 5 4 5 5 3 4 3 3
Bi3 3 1 5 4 3 3 3 3 3 2
Be2 3 1 4 5 4 4 3 4 3 3
Ye4 4 1 4 5 5 3 4 4 4 4

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=290526&lang=tr