Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
3SAY255İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ3+0+03522.06.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Sağlık Yönetimi
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu ders aracılığıyla öğrenciler; iş sağlığı ve güvenliğinin kavramsal, tarihsel ve yasal çerçevesini kavrar; sağlık kurumlarına özgü risk faktörlerini analiz eder; ISO 45001, SKS ve JCI gibi yönetim sistemlerini değerlendirir; FMEA, HAZOP ve Bowtie gibi ileri risk analizi yöntemlerini uygular; psikososyal, dijital ve sürdürülebilirlik boyutlarıyla güvenlik kültürünü tasarlar.
Dersin İçeriği Ders, İSG'ye giriş ve stratejik güvenlik kültürü ("Just Culture") kavramlarıyla başlamakta; Türkiye ve dünyadaki tarihsel gelişim, 6331 Sayılı Kanun ve uluslararası mevzuatla devam etmektedir. Sağlık kurumlarında ISO 45001, SKS gibi yönetim sistemleri, FMEA ve HAZOP gibi risk yönetim metotları, dijital risk haritalaması ve davranışsal güvenlik yönetimi ele alınmaktadır. Kimyasal, fiziksel, ergonomik (güvenli hasta taşıma) ve psikososyal (mobbing, tükenmişlik, şiddet) riskler detaylandırılmaktadır. Ders ayrıca, performans ölçümü (KPI), yapay zekâ destekli afet yönetimi, hasta güvenliği ile İSG sinerjisi, dijitalleşme ve etik konularını kapsamakta ve "Geleceğin Güvenli Hastanesi" konulu bir proje ile sona ermektedir.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Yüz yüze / Anlatım, Vaka Analizi, FMEA/HAZOP Uygulama Egzersizi, Grup Tartışması
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Dr. Öğr. Üyesi Mehmet GÖZLÜ mehmetgozlu@osmaniye.edu.tr
Dersi Verenler Dr. Öğr. Üyesi Mehmet GÖZLÜ mehmetgozlu@osmaniye.edu.tr
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar • T.C. Resmi Gazete (6331 SK): https://www.resmigazete.gov.tr
• WHO Çalışan Sağlığı: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/occupational-health
Ders Notları Gözlü, M. (2025). SAY255 İş Sağlığı ve İş Güvenliği ders sunumları [Yayımlanmamış ders materyali]. OKÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi. (Açık Erişim)

T.C. Resmî Gazete. (2012). 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (Resmî Gazete No. 28339). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/06/20120630-1.htm
Sağlık Bakanlığı. (2025). Sağlıkta Kalite Standartları (SKS) Rehberi (Güncel sürüm). https://kalite.saglik.gov.tr

International Labour Organization. (2019). Safety and health at the heart of the future of work: Building on 100 years of experience. ILO. https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---dgreports/---dcomm/documents/publication/wcms_686645.pdf

International Organization for Standardization. (2018). ISO 45001:2018 – Occupational health and safety management systems: Requirements with guidance for use. ISO. https://www.iso.org/standard/63787.html

World Health Organization. (2023). Occupational health: Health workers. WHO. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/occupational-health
Ödevler Ara Sınav: 1–7. hafta konularını kapsar. Çoktan seçmeli ve kısa yanıt sorularından oluşur. Yarıyıl Sonu Sınavı: Tüm dönem konularını (1–14. hafta) kapsar. Çoktan seçmeli, kısa yanıt ve kısa vaka soruları içerir.

Ders Yapısı
Mühendislik Tasarımı %10
Sosyal Bilimler %30
Sağlık Bilimleri %30
Alan Bilgisi %30

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 35
Ödev 1 % 15
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 50
Toplam :
3
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 3 42
Ödevler 1 16 16
Ara Sınavlar 1 20 20
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 30 30
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 150

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Bilgi 
1 ÖÇ-1: İş sağlığı ve güvenliğinin (İSG) kavramsal, tarihsel ve yasal çerçevesini (6331, ILO, AB direktifleri) açıklar.
Beceri 
2 ÖÇ-2: Sağlık kurumlarına özgü fiziksel, kimyasal, ergonomik ve psikososyal risk faktörlerini analiz eder.
3 ÖÇ-3: ISO 45001, Sağlıkta Kalite Standartları (SKS) ve JCI gibi yönetim sistemlerini ve bu sistemler arasındaki entegrasyonu değerlendirir.
5 ÖÇ-5: İSG performansını proaktif (leading) ve reaktif (lagging) göstergeler aracılığıyla değerlendirir.
Yetkinlik 
4 ÖÇ-4: FMEA, HAZOP ve Bowtie gibi risk yönetimi metotlarını kullanarak sağlık kurumlarında dijital risk haritaları oluşturur.
6 ÖÇ-6: İSG yönetiminde dijitalleşme, yapay zekâ (AI) ve IoT gibi yeni teknolojilerin etik ve operasyonel etkilerini tartışır.
7 ÖÇ-7:Çalışan güvenliği ile hasta güvenliği arasındaki sinerjiyi göz önünde bulundurarak bütüncül bir güvenlik kültürü planı tasarlar.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 İSG’ye Giriş ve Stratejik Güvenlik Kültürü Her hafta öğretim üyesi tarafından ders konusuna uygun kaynak materyaller (sunum, makale, ders kitabı bölümü) paylaşılmakta olup öğrencilerin bu materyalleri inceleyerek derse hazırlıklı gelmesi beklenmektedir. İSG'ye Giriş ve Stratejik Güvenlik Kültürü https://www.ilo.org/global/topics/safety-and-health-at-work/lang   --   tr/index.htm
2 Tarihsel Gelişim ve Mevzuat (Türkiye & Dünya) Her hafta öğretim üyesi tarafından ders konusuna uygun kaynak materyaller (sunum, makale, ders kitabı bölümü) paylaşılmakta olup öğrencilerin bu materyalleri inceleyerek derse hazırlıklı gelmesi beklenmektedir. Tarihsel Gelişim ve Mevzuat https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/06/20120630-1.htm
3 Yönetim Sistemleri ve Akreditasyon Entegrasyonu Her hafta öğretim üyesi tarafından ders konusuna uygun kaynak materyaller (sunum, makale, ders kitabı bölümü) paylaşılmakta olup öğrencilerin bu materyalleri inceleyerek derse hazırlıklı gelmesi beklenmektedir. Yönetim Sistemleri ve Akreditasyon https://www.iso.org/iso-45001-occupational-health-and-safety.html
4 Risk Yönetimi Metotları: FMEA, HAZOP, Bowtie + Erken Ölçüm Her hafta öğretim üyesi tarafından ders konusuna uygun kaynak materyaller (sunum, makale, ders kitabı bölümü) paylaşılmakta olup öğrencilerin bu materyalleri inceleyerek derse hazırlıklı gelmesi beklenmektedir. FMEA, HAZOP, Bowtie https://www.hse.gov.uk/risk/theory/alarpglance.htm
5 Eğitim, Yetkinlik ve Davranışsal Güvenlik Yönetimi Her hafta öğretim üyesi tarafından ders konusuna uygun kaynak materyaller (sunum, makale, ders kitabı bölümü) paylaşılmakta olup öğrencilerin bu materyalleri inceleyerek derse hazırlıklı gelmesi beklenmektedir. Eğitim ve Davranışsal Güvenlik https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/  --  -ed_protect/  --  -protrav/  --  -safework/documents/publication/wcms_211920.pdf
6 Risk Kontrol Hiyerarşisi ve Sürdürülebilir KKD Yönetimi Her hafta öğretim üyesi tarafından ders konusuna uygun kaynak materyaller (sunum, makale, ders kitabı bölümü) paylaşılmakta olup öğrencilerin bu materyalleri inceleyerek derse hazırlıklı gelmesi beklenmektedir. Risk Kontrol Hiyerarşisi ve KKD https://www.cdc.gov/niosh/topics/hierarchy/default.html
7 Kimyasal ve Fiziksel Riskler Her hafta öğretim üyesi tarafından ders konusuna uygun kaynak materyaller (sunum, makale, ders kitabı bölümü) paylaşılmakta olup öğrencilerin bu materyalleri inceleyerek derse hazırlıklı gelmesi beklenmektedir. Kimyasal ve Fiziksel Riskler https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/occupational-health
8 Güvenlik Kültürü ve Davranışsal Güvenlik: Ara Değerlendirme ve Vaka Tartışması Her hafta öğretim üyesi tarafından ders konusuna uygun kaynak materyaller (sunum, makale, ders kitabı bölümü) paylaşılmakta olup öğrencilerin bu materyalleri inceleyerek derse hazırlıklı gelmesi beklenmektedir. https://www.who.int/docs/default-source/patient-safety/pas-patient-safety-factsheet.pdf
9 Ergonomik Yük Yönetimi Programı (Safe Patient Handling) Her hafta öğretim üyesi tarafından ders konusuna uygun kaynak materyaller (sunum, makale, ders kitabı bölümü) paylaşılmakta olup öğrencilerin bu materyalleri inceleyerek derse hazırlıklı gelmesi beklenmektedir. Ergonomik Yük Yönetimi (Safe Patient Handling) https://www.cdc.gov/niosh/topics/safepatient/default.html
10 Psikososyal Riskler ve Ruhsal Dayanıklılık (Resilience) Her hafta öğretim üyesi tarafından ders konusuna uygun kaynak materyaller (sunum, makale, ders kitabı bölümü) paylaşılmakta olup öğrencilerin bu materyalleri inceleyerek derse hazırlıklı gelmesi beklenmektedir. Psikososyal Riskler ve Ruhsal Dayanıklılık https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/mental-health-at-work
11 Performans Ölçümü, Denetim ve KPI Yönetimi Her hafta öğretim üyesi tarafından ders konusuna uygun kaynak materyaller (sunum, makale, ders kitabı bölümü) paylaşılmakta olup öğrencilerin bu materyalleri inceleyerek derse hazırlıklı gelmesi beklenmektedir. Performans Ölçümü, Denetim ve KPI https://www.hse.gov.uk/statistics/index.htm
12 Acil Durum, Afet ve Salgın Yönetimi Her hafta öğretim üyesi tarafından ders konusuna uygun kaynak materyaller (sunum, makale, ders kitabı bölümü) paylaşılmakta olup öğrencilerin bu materyalleri inceleyerek derse hazırlıklı gelmesi beklenmektedir. Acil Durum, Afet ve Salgın Yönetimi https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019
13 Hasta Güvenliği ve İSG Sinerjisi (Klinik Odak) Her hafta öğretim üyesi tarafından ders konusuna uygun kaynak materyaller (sunum, makale, ders kitabı bölümü) paylaşılmakta olup öğrencilerin bu materyalleri inceleyerek derse hazırlıklı gelmesi beklenmektedir. Hasta Güvenliği ve İSG Sinerjisi https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/patient-safety
14 Dijitalleşme, Yapay Zekâ, Etik ve Veri Güvenliği Her hafta öğretim üyesi tarafından ders konusuna uygun kaynak materyaller (sunum, makale, ders kitabı bölümü) paylaşılmakta olup öğrencilerin bu materyalleri inceleyerek derse hazırlıklı gelmesi beklenmektedir. Dijitalleşme, Yapay Zekâ ve Etik https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/   --   -dgreports/   --   -cabinet/documents/publication/wcms_618168.pdf

 
Ders İçin Önerilen Diğer Dersler
Veri yok
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12
Tüm 2 2 4 3 2 2 3 2 3 3 3 1
Bi1 2 2 3 2 1 2 2 2 5 2 2 1
Be2 2 3 4 4 2 2 2 3 4 3 3 1
Be3 3 3 4 3 2 2 2 2 3 4 3 2
Be5 1 2 4 4 2 2 3 1 3 4 4 1
Ye4 1 2 3 4 2 2 4 1 2 3 4 1
Ye6 2 1 3 3 1 2 4 2 3 3 3 2
Ye7 2 3 4 2 3 3 3 3 4 3 2 1

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=290853&lang=tr