Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
6SAY362SAĞLIK BİLİŞİMİ VE DİJİTAL SAĞLIK UYGULAMALARI3+0+03524.06.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Sağlık Yönetimi
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, sağlık bilişimi ve dijital sağlık teknolojilerinin sağlık hizmetlerinin planlanması, yönetimi ve iyileştirilmesindeki rolünü öğretmek; sağlık sistemlerinden elde edilen verilerin analiz edilmesi ve sağlık süreçlerinin ayrık olay simülasyonu yaklaşımıyla modellenerek performans değerlendirme ve karar verme süreçlerinde kullanılmasına yönelik yetkinlik kazandırmaktır.
Dersin İçeriği ağlık bilişimi ve dijital sağlık uygulamalarına giriş, sağlık verilerinin yönetimi ve sağlık bilgi sistemleri, sağlık hizmetlerinde süreç analizi ve performans ölçümü, ayrık olay simülasyonunun temel kavramları ve modelleme yaklaşımı, sağlık süreçlerinde sistem sınırlarının belirlenmesi ve kavramsal model geliştirme, veri toplama ve girdi analizi, hasta akışlarının modellenmesi, acil servis, poliklinik ve yataklı servis süreçlerinin ayrık olay simülasyonu ile modellenmesi, kaynak planlama ve kapasite analizi, kuyruk sistemleri ve bekleme sürelerinin değerlendirilmesi, senaryo analizi ve optimizasyon çalışmaları, dijital sağlık verilerinin simülasyon modellerinde kullanımı, sağlık sistemlerinde karar destek uygulamaları, simülasyon sonuçlarının yorumlanması ve sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesine yönelik uygulamalar.
Dersin Yöntem ve Teknikleri - Ders Anlatımı
- Soru-Cevap
- Örnek Olay Analizi
- Yazılım Uygulamaları
- Grup Proje Çalışmaları
- Sunum
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Doç. Dr. Hilal KUŞÇU KARATEPE
Dersi Verenler Doç. Dr. Muhammed ORDU
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Sunular
Ders Notları Zorunlu Kaynaklar:
1. Banks, J., Carson II, J. S., Nelson, B. L. & Nicol, D. M. (2005). Discrete-Event System Simulation, 4nd. Ed., Pearson.
2. Law, A. M. & Kelton, W. D. (2000). Simulation Modeling and Analysis, 3rd Ed., Mc Graw Hill.

Önerilen Kaynaklar:
1. Ordu, M., Demir, E., Tofallis, C. & Gunal, M. Murat (2021). A Novel Healthcare Resource Allocation Decision Support Tool: A Forecasting-Simulation-Optimization Approach. Journal of the Operational Research Society, 72(3), 485-500. https://doi.org/10.1080/01605682.2019.1700186
2. Ordu, M., Demir, E. & Davari, S. (2021). A Hybrid Analytical Model for an Entire Hospital Resource Optimisation. Soft Computing, 25(17), 11673-11690. https://doi.org/10.1007/s00500-021-06072-x
3. Kirli Akin, H. & Ordu, M. (2022). A Novel Simulation-Based Two Stage-Optimization Approach for Nurse Planning. International Journal of Simulation Modelling, 21(4), 591-602. https://doi.org/10.2507/IJSIMM21-4-618
Dökümanlar https://doi.org/10.1080/01605682.2019.1700186
Ödevler Ders kapsamında öğrenciler porje hazırlar
Sınavlar Ara Sınav ve Yarıyıl Sonu Sınavı

Ders Yapısı
Matematik ve Temel Bilimler %10
Mühendislik Bilimleri %20
Mühendislik Tasarımı %40
Alan Bilgisi %30

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 30
Proje 1 % 30
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 40
Toplam :
3
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 7 98
Ara Sınavlar 1 2 2
Proje 1 2 2
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 2 2
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 146

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Bilgi 
1 Simülasyonun temel kavramlarını, yapısını ve türlerini açıklar.
2 Farklı sistem türlerini bilir.
3 Ayrık olay simülasyonlarında modelleme adımlarını bilir.
Beceri 
4 Bir simülasyon yazılımı kullanarak sağlık hizmet sistemlerini modeller.
6 Simülasyon yazılımı çıktılarından elde edilen sonuçları istatistiksel olarak değerlendirir.
Yetkinlik 
5 Simülasyon yazılımında sistem performansını değerlendirir.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Simülasyona giriş: Simülasyonun tanımı, tarihçesi ve mühendislikteki önemi; karar verme süreçlerinde rolü; simülasyonun temel kavramları Ders notlarının 1. hafta bölümü ön okuma 1. Banks, J., Carson II, J. S., Nelson, B. L. & Nicol, D. M. (2005). Discrete-Event System Simulation, 4nd. Ed., Pearson. 2. Law, A. M. & Kelton, W. D. (2000). Simulation Modeling and Analysis, 3rd Ed., Mc Graw Hill.
2 Simülasyonun yapısı: Simülasyon modellerinin bileşenleri: sistem, olay, süreç, kaynaklar; akış diyagramları ve süreç şemaları Basit bir süreç akış diyagramı örneği inceleme 1. Banks, J., Carson II, J. S., Nelson, B. L. & Nicol, D. M. (2005). Discrete-Event System Simulation, 4nd. Ed., Pearson. 2. Law, A. M. & Kelton, W. D. (2000). Simulation Modeling and Analysis, 3rd Ed., Mc Graw Hill.
3 Simülasyonun avantaj ve dezavantajları: Simülasyonun karar destekindeki avantajları; sınırlamaları ve kullanım riskleri; maliyet ve zaman faktörleri Simülasyonun karar destek sistemlerindeki kullanımı üzerine kısa makale 1. Banks, J., Carson II, J. S., Nelson, B. L. & Nicol, D. M. (2005). Discrete-Event System Simulation, 4nd. Ed., Pearson. 2. Law, A. M. & Kelton, W. D. (2000). Simulation Modeling and Analysis, 3rd Ed., Mc Graw Hill.
4 Simülasyon çeşitleri: Ayrık olay simülasyonu, sürekli simülasyon, Monte Carlo simülasyonu, hibrid simülasyon; farkları ve kullanım alanları Simülasyonun karar destek sistemlerindeki kullanımı üzerine kısa makale 1. Banks, J., Carson II, J. S., Nelson, B. L. & Nicol, D. M. (2005). Discrete-Event System Simulation, 4nd. Ed., Pearson. 2. Law, A. M. & Kelton, W. D. (2000). Simulation Modeling and Analysis, 3rd Ed., Mc Graw Hill.
5 Simülasyonun kullanım alanları: Üretim, hizmet, lojistik, sağlık ve tedarik zinciri simülasyonu örnekleri; endüstriyel ve işletme uygulamaları Sağlık sistemleri simülasyon vaka çalışması (hastane / acil servis örneği) 1. Banks, J., Carson II, J. S., Nelson, B. L. & Nicol, D. M. (2005). Discrete-Event System Simulation, 4nd. Ed., Pearson. 2. Law, A. M. & Kelton, W. D. (2000). Simulation Modeling and Analysis, 3rd Ed., Mc Graw Hill.
6 Ayrık Olay Simülasyonunda kullanılan istatistiksel dağılımlar: Örnekleme, rastgele sayı üretimi, uniform, exponential, Poisson, normal dağılımları ve kullanım amaçları Rastgele sayı üretimi Excel/Python örnekleri, Olasılık dağılımları ders notları (normal, Poisson, üstel) 1. Banks, J., Carson II, J. S., Nelson, B. L. & Nicol, D. M. (2005). Discrete-Event System Simulation, 4nd. Ed., Pearson. 2. Law, A. M. & Kelton, W. D. (2000). Simulation Modeling and Analysis, 3rd Ed., Mc Graw Hill.
7 Ayrık Olay Simülasyonda kullanılan istatistiksel dağılımlar: Dağılım seçimi, parametrik ve parametrik olmayan dağılımlar, gerçek veri setleriyle uygulama Rastgele sayı üretimi Excel/Python örnekleri, Olasılık dağılımları ders notları (normal, Poisson, üstel) 1. Banks, J., Carson II, J. S., Nelson, B. L. & Nicol, D. M. (2005). Discrete-Event System Simulation, 4nd. Ed., Pearson. 2. Law, A. M. & Kelton, W. D. (2000). Simulation Modeling and Analysis, 3rd Ed., Mc Graw Hill.
8 Sonlanan sistemlerin ve kesikli sistemlerin modellenmesi: Sistem durumlarının modellenmesi, kaynak tahsisi, kuyruklar ve süreç akışlarının simülasyon modeline aktarılması Basit süreç modelleme örneği 1. Banks, J., Carson II, J. S., Nelson, B. L. & Nicol, D. M. (2005). Discrete-Event System Simulation, 4nd. Ed., Pearson. 2. Law, A. M. & Kelton, W. D. (2000). Simulation Modeling and Analysis, 3rd Ed., Mc Graw Hill.
9 Simul8 paket programı ile üretim ve hizmet sistemlerinin ve endüstriyel sistemlerin modellenmesi: Simul8 yazılımına giriş; üretim hattı, servis süreci ve lojistik sistem modellerinin kurulması ve simülasyonu Örnek Simul8 demo model inceleme 1. Banks, J., Carson II, J. S., Nelson, B. L. & Nicol, D. M. (2005). Discrete-Event System Simulation, 4nd. Ed., Pearson. 2. Law, A. M. & Kelton, W. D. (2000). Simulation Modeling and Analysis, 3rd Ed., Mc Graw Hill.
10 Girdi analizleri: Veri toplama ve analiz; dağılım tespiti, histogram, frekans tabloları, rastgele sayı üretimi; veri kalitesi kontrolü Veri toplama ve histogram örnekleri Temel istatistik tekrarı (ortalama, varyans, dağılım uyumu) Excel histogram uygulama dosyası 1. Banks, J., Carson II, J. S., Nelson, B. L. & Nicol, D. M. (2005). Discrete-Event System Simulation, 4nd. Ed., Pearson. 2. Law, A. M. & Kelton, W. D. (2000). Simulation Modeling and Analysis, 3rd Ed., Mc Graw Hill.
11 Çıktı analizleri: Simülasyon sonuçlarının değerlendirilmesi; performans göstergeleri, istatistiksel güven aralıkları, grafikler ve raporlar Güven aralığı temelleri (istatistik notları) Simülasyonda performans ölçütleri (bekleme süresi, kullanım oranı) 1. Banks, J., Carson II, J. S., Nelson, B. L. & Nicol, D. M. (2005). Discrete-Event System Simulation, 4nd. Ed., Pearson. 2. Law, A. M. & Kelton, W. D. (2000). Simulation Modeling and Analysis, 3rd Ed., Mc Graw Hill.
12 İstatistiksel analizler: Simülasyon sonuçlarının yorumlanması; karşılaştırmalı analizler, hipotez testi ve model doğrulama teknikleri Model doğrulama ve test etme okuması (simülasyon ders kitapları) 1. Banks, J., Carson II, J. S., Nelson, B. L. & Nicol, D. M. (2005). Discrete-Event System Simulation, 4nd. Ed., Pearson. 2. Law, A. M. & Kelton, W. D. (2000). Simulation Modeling and Analysis, 3rd Ed., Mc Graw Hill.
13 Sunumlar: Öğrenci grupları tarafından simülasyon projelerinin sunumu; modelleme süreci ve sonuçların paylaşımı Örnek simülasyon proje raporları incelemesi Akademik sunum hazırlama rehberi (PowerPoint yapısı) 1. Banks, J., Carson II, J. S., Nelson, B. L. & Nicol, D. M. (2005). Discrete-Event System Simulation, 4nd. Ed., Pearson. 2. Law, A. M. & Kelton, W. D. (2000). Simulation Modeling and Analysis, 3rd Ed., Mc Graw Hill.
14 Sunumlar: Proje sunumlarının tamamlanması; tartışma ve değerlendirme; geri bildirim ve öneriler Örnek simülasyon proje raporları incelemesi Akademik sunum hazırlama rehberi (PowerPoint yapısı) 1. Banks, J., Carson II, J. S., Nelson, B. L. & Nicol, D. M. (2005). Discrete-Event System Simulation, 4nd. Ed., Pearson. 2. Law, A. M. & Kelton, W. D. (2000). Simulation Modeling and Analysis, 3rd Ed., Mc Graw Hill.

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12
Tüm 1 1 3 3 1 2 2 2 1 2 4 1
Bi1 1 1 1 1 1 2 1 1 1 2 1 1
Bi2 1 1 1 2 1 2 3 1 1 2 1 1
Bi3 1 1 3 3 1 1 2 1 1 1 4 1
Be4 1 2 5 4 2 2 2 3 1 2 5 1
Be6 1 1 3 5 1 3 2 1 1 2 5 1
Ye5 1 2 5 5 1 2 2 2 1 2 5 1

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=290887&lang=tr